عراقچی: کاملا برای ازسرگیری جنگ آمادهایم، حتی اگر به جنگ آخرالزمانی منجر شود!
هشدار تازه ایران درباره حمله مجدد آمریکا به ایران؛ عراقچی: برای جنگ آمادهایم، اما درِ دیپلماسی باز است.
در حالی که احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران بار دیگر به یکی از محورهای اصلی تنش میان تهران و واشینگتن تبدیل شده، مقامهای سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی پیامهای همزمانی درباره آمادگی برای درگیری و ادامه مسیر دیپلماسی صادر کردهاند؛ عباس عراقچی از آمادگی ایران برای جنگ در صورت حمله جدید آمریکا سخن گفته و همزمان تأکید کرده است که تهران آماده مذاکره است. این مواضع پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ پیشنهاد هفتروزه ایران برای توقف درگیریها و بازگشایی تنگه هرمز را رد کرد.
حمله مجدد آمریکا به ایران؛ عراقچی چه گفت؟
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز یکشنبه ۵ مهر ۱۴۰۵ در گفتوگو با برنامه «میت دِ پرس» شبکه NBC News، درباره احتمال ازسرگیری حملات آمریکا گفت تهران برای بازگشت به جنگ آمادگی دارد.
عراقچی در عین حال تأکید کرد که ایران همچنان مسیر دیپلماسی را باز میداند و انتخاب میان مذاکره و ادامه درگیری را متوجه دولت دونالد ترامپ دانست.
او در این مصاحبه گفت: «ما کاملاً برای ازسرگیری جنگ آمادهایم. در برابر هرگونه تجاوز جدید ایستادگی میکنیم، حتی اگر به جنگ آخرالزمانی منجر شود.»
عراقچی بلافاصله در کنار این موضع نظامی، بر آمادگی تهران برای مذاکره تأکید کرد و گفت: «همزمان آماده دیپلماسی هستیم. انتخاب با رئیسجمهور ترامپ است.» گزارش خبرگزاری آناتولی از این مصاحبه نیز همین دوگانه را برجسته کرده است: تهران خود را آماده پاسخ نظامی میداند، اما همچنان امکان توافق را منتفی نمیکند.
پیشنهاد هفتروزه ایران چه بود؟
موضع جدید عراقچی در شرایطی مطرح شده که تهران چند روز پیش پیشنهاد مشخصی را برای خروج از بنبست کنونی ارائه کرده بود.
بر اساس جزئیاتی که عراقچی در نیویورک مطرح کرد، ایران پیشنهاد داده است در صورت انجام مجموعهای از اقدامات از سوی آمریکا، روند بازگشایی تنگه هرمز آغاز شود و مذاکرات درباره توافق نهایی نیز از سر گرفته شود.
در این طرح، آمریکا باید محاصره دریایی بنادر ایران را متوقف کند، امکان فروش نفت ایران را فراهم کند و آتشبس مورد نظر تهران را بپذیرد. در مقابل، روند بازگشایی تنگه هرمز طی هفت روز انجام میشد؛ اقدامات اولیه حدود چهار تا پنج روز زمان میبرد، تنگه در روز ششم باز میشد و در روز هفتم مذاکرات برای توافق نهایی آغاز میشد.
واشینگتن اما این پیشنهاد را نپذیرفت. دونالد ترامپ روز شنبه ۲۶ سپتامبر اعلام کرد که پیشنهاد ایران را رد کرده است. با این حال، عراقچی در مصاحبه با NBC گفت تهران همچنان منتظر پاسخ رسمی از مسیر میانجیهاست؛ بنابراین میان «رد سیاسی پیشنهاد از سوی ترامپ» و «پایان کامل مسیر دیپلماتیک» تفاوت وجود دارد.
چرا تنگه هرمز به مرکز بحران تبدیل شده است؟
تنگه هرمز اکنون فقط یک موضوع نظامی میان ایران و آمریکا نیست و به یکی از مهمترین اهرمهای اقتصادی و دیپلماتیک بحران تبدیل شده است.
آسوشیتدپرس گزارش داده است که پیش از جنگ ایران و آمریکا حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت و گاز از این مسیر عبور میکرد و اختلال در تردد کشتیها پیامدهایی فراتر از منطقه داشته است. به همین دلیل، پیشنهاد ایران برای بازگشایی هفتروزه تنگه، مستقیماً با مسئله نفت، تحریمها، حملونقل دریایی و فشار اقتصادی گره خورده است.
از سوی دیگر، مقامهای نظامی ایران نیز در روزهای اخیر درباره وضعیت تنگه هرمز مواضع تندی اتخاذ کردهاند.
ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ارشد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، درباره احتمال ازسرگیری حملات آمریکا و اسرائیل اعلام کرد نیروهای مسلح «کوچکترین عقبنشینی» نخواهند داشت. او همچنین گفت: «تصمیم گرفتهایم دشمن را سرکوب کنیم و تا نابودی آن پیش برویم.»
شکارچی در مصاحبه با صداوسیما همچنین گفت ابتکار عمل در تنگه هرمز در اختیار جمهوری اسلامی است و کشتیهایی که خارج از مسیر تعیینشده از سوی ایران حرکت کنند، امنیت نخواهند داشت. این اظهارات بهطور مستقیم نشان میدهد که موضوع تردد دریایی همچنان یکی از بخشهای اصلی محاسبات امنیتی تهران است.
هشدار سپاه درباره جنگ مجدد ایران و آمریکا
در همین فضای پرتنش، معاون سیاسی نیروی دریایی سپاه نیز درباره ادعاهای آمریکا درباره کنترل تنگه هرمز موضعگیری کرده است.
او در اظهاراتی که فارس منتشر کرده، آمریکا را به نزدیک کردن ناوهای خود به محدوده تنگه هرمز فراخواند و هشدار داد در صورت وقوع جنگ تازه، شناورها و ناوشکنهای آمریکایی هدف حمله قرار خواهند گرفت.
این موضعگیری در امتداد هشدارهای قبلی مقامهای نیروی دریایی سپاه درباره تنگه هرمز قرار دارد. پیشتر نیز علی محمدی، معاون سیاسی نیروی دریایی سپاه، گفته بود در صورت نزدیک شدن شناورهای آمریکایی به محدوده مورد نظر جمهوری اسلامی، آنها با پاسخ نظامی مواجه خواهند شد.
در نتیجه، احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا فقط در سطح اظهارات سیاسی باقی نمانده و تنگه هرمز نیز به یکی از نقاط اصلی پیامرسانی نظامی دو طرف تبدیل شده است.
موضع مجلس درباره احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران
مجتبی زارعی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، نیز اظهارات دونالد ترامپ درباره پیشنهاد جدید ایران را نشانه جدی نبودن واشینگتن در مذاکرات و تلاش برای ایجاد آمادگی جهت یک حمله غافلگیرانه دانست.
زارعی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «غافلگیری در ایران در کار نیست؛ دستان ایران روی ماشه است.»
او همچنین هشدار داد که هرگونه حمله جدید با پاسخهایی «شدیدتر، گستردهتر و متنوعتر» مواجه خواهد شد.
چرا تهران درباره نتیجه مذاکرات خوشبین نیست؟
همزمان با هشدارهای نظامی، سعید آجرلو، عضو رسانهای تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی، چشمانداز مذاکرات را مثبت ارزیابی نکرده است.
آجرلو چهارم مهر در گفتوگو با صداوسیما گفت جمهوری اسلامی وارد دورهای «پیچیده و پرفرازونشیب» شده و تهران باید در حوزههای نظامی، میدانی، اقتصادی و اجتماعی دست خود را پرتر کند.
او درباره پیشنهاد هفتروزه توضیح داد که طبق طرح ایران، پس از اجرای تعهدات طرف مقابل در روز هفتم، مذاکرات جامع برای رسیدن به توافق نهایی آغاز میشد.
آجرلو همچنین درباره رویکرد ترامپ گفت تصور اینکه بتوان با فشار اقتصادی امتیاز بزرگی از تهران گرفت، از نگاه او یک «خطای محاسباتی» است و صراحتاً گفت: «اصلاً خوشبین نیستم.»
تحلیل و بررسی؛ آیا احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران افزایش یافته است؟
آنچه در حال حاضر میتوان با اتکا به مواضع رسمی گفت این است که احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران همچنان در محاسبات تهران جدی گرفته میشود، اما از این اظهارات نمیتوان وقوع حمله را قطعی دانست.
سه تحول همزمان اهمیت دارد.
نخست، تهران در سطح نظامی تلاش میکند نشان دهد در صورت آغاز حمله مجدد آمریکا یا اسرائیل، غافلگیر نخواهد شد. اظهارات شکارچی، زارعی و مقام نیروی دریایی سپاه در همین چارچوب قابل خواندن است.
دوم، در سطح دیپلماتیک هنوز یک مسیر مشخص روی میز قرار دارد. پیشنهاد هفتروزه ایران، بازگشایی تنگه هرمز را به مجموعهای از اقدامات آمریکا پیوند زده و برای ازسرگیری مذاکرات هستهای نیز زمانبندی تعیین کرده است.
سوم، واشینگتن تاکنون این پیشنهاد را نپذیرفته و ترامپ بهصورت علنی گفته است که با طرح ایران موافق نیست. در نتیجه، فاصله میان دو طرف همچنان قابل توجه است. در عین حال، منابع خارجی از ادامه تماسها از مسیر میانجیها خبر دادهاند و عراقچی نیز گفته است تهران منتظر پاسخ رسمی است.
از این منظر، مسئله اصلی فقط «جنگ یا صلح» نیست؛ بلکه نحوه استفاده دو طرف از ابزار نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک برای تغییر محاسبات طرف مقابل است. تنگه هرمز در این میان اهمیت ویژهای دارد، زیرا هر تحول در وضعیت آن میتواند همزمان بر امنیت منطقه، بازار انرژی و محاسبات سیاسی واشینگتن و تهران اثر بگذارد.
جمعبندی؛ حمله مجدد آمریکا به ایران در سایه یک پیشنهاد ۷ روزه؛ تهران چه پیامی به واشینگتن داد؟
در شرایطی که احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته، تهران دو پیام متفاوت اما همزمان ارسال کرده است: نیروهای مسلح برای حمله مجدد آمریکا و اسرائیل آمادهاند و در صورت درگیری پاسخ خواهند داد؛ اما مسیر مذاکرات نیز هنوز بسته نشده است.
عباس عراقچی صریحاً گفته ایران برای ازسرگیری جنگ آماده است، اما همزمان برای دیپلماسی نیز آمادگی دارد. در سوی دیگر، پیشنهاد هفتروزه تهران برای بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات با مخالفت اولیه دونالد ترامپ روبهرو شده است.
بنابراین، حمله مجدد آمریکا به ایران در حال حاضر یک احتمال مورد توجه مقامهای ایرانی است، نه یک رویداد قطعی اعلامشده؛ آنچه وضعیت را حساستر کرده، قرار گرفتن هشدارهای نظامی، بنبست مذاکرات، مسئله تنگه هرمز و اختلاف بر سر شروط توافق در کنار یکدیگر است.
ارسال نظر