ادعای توخالی ترامپ: اگر توافق نکنند جمهوری اسلامی را به قعر جهنم می‌فرستم!

دونالد ترامپ در تازه‌ترین موضع‌گیری خود درباره ایران هم‌زمان از احتمال توافق با تهران و گزینه «نابودی» جمهوری اسلامی سخن گفت و بار دیگر کوه کلنگ را به‌عنوان یک هدف احتمالی مطرح کرد؛ در مقابل، حسین محبی، سخنگوی سپاه، اعلام کرد در صورت حمله مجدد آمریکا به ایران، از جمله حمله به کوه کلنگ، ایران با تمام توان پاسخ خواهد داد.

تنش میان تهران و واشینگتن در حالی وارد مرحله تازه‌ای شده که اظهارات دونالد ترامپ در هشتادویکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل، هم‌زمان دو مسیر کاملاً متفاوت را پیش روی روابط ایران و آمریکا قرار داده است: توافق ایران و آمریکا یا ادامه رویارویی نظامی.

ترامپ روز سه‌شنبه ۳۱ شهریور در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل گفت اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند. او مدعی شد جمهوری اسلامی پیشنهاد همکاری اقتصادی گسترده در ازای پایان برنامه هسته‌ای را نپذیرفته است.

رئیس‌جمهوری آمریکا همچنین گفت با یک تصمیم بزرگ درباره ایران روبه‌روست؛ تصمیمی که به گفته او می‌تواند میان رسیدن به توافقی برای بازسازی ایران و گزینه‌ای بسیار سخت‌تر قرار داشته باشد. ترامپ در ادامه از عبارتی استفاده کرد که نشان‌دهنده باقی ماندن گزینه نظامی روی میز است و گفت در صورت ادامه وضعیت فعلی ممکن است جمهوری اسلامی را «نابود» کند.

رئیس‌جمهور آمریکا مدعی شد: «باید یک تصمیم بزرگ بگیرم. آیا توافقی با جمهوری اسلامی حاصل خواهد شد که به آنها اجازه دهد کشورشان را بازسازی کنند و آن را به کشوری بسیار بزرگ‌تر از آنچه تاکنون بوده است تبدیل کنند؟ شاید یکی از بزرگ‌ترین کشورهای خاورمیانه یا حتی جهان.»

ترامپ ادامه داد: «یا اینکه جمهوری اسلامی را نابود کنم و این کار را به سرعت انجام دهم... آیا آنها را به جهنم بفرستم، بدون هیچ شانسی برای بقا و بدون هیچ امیدی برای عظمت در آینده یا نسل‌های آینده؟»

ترامپ: شاید مجبور شویم کوه کلنگ را منفجر کنیم

تهدیدهای ترامپ تنها به سخنرانی او در سازمان ملل محدود نماند. او در دیدار با سران کشورهای حوزه خلیج فارس در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، بار دیگر نام کوه کلنگ را مطرح کرد و مدعی شد اگر فعالیتی در این محل مشاهده شود آمریکا ممکن است آن را هدف قرار دهد.

ترامپ درباره این سایت گفت که در حال حاضر فعالیت زیادی در آن مشاهده نمی‌شود اما در صورت مشاهده فعالیت، آمریکا می‌تواند به آن حمله کند. او همچنین مدعی شد تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هسته‌ای پایان یافته است.

تهدید درباره کوه کلنگ موضوع تازه‌ای نیست. این منطقه که در نزدیکی تأسیسات هسته‌ای نطنز قرار دارد، از ماه‌های گذشته در اظهارات مقام‌های آمریکایی به عنوان یکی از نقاط مورد توجه مطرح بوده است. رسانه‌های خارجی از جمله گاردین نیز گزارش داده‌اند که بخش‌هایی از این مجموعه در عمق کوه قرار دارد و همین مسئله اهمیت آن را در محاسبات نظامی افزایش داده است.

پاسخ ایران به احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران

در تهران، سخنان ترامپ با واکنش سخنگوی سپاه پاسداران روبه‌رو شد.

حسین محبی در گفت‌وگو با شبکه «العربی» قطر گفت اگر آمریکا به هر نقطه‌ای از ایران، از جمله کوه کلنگ، حمله کند، ایران با تمام توان پاسخ خواهد داد. او تأکید کرد که جزئیات توان دفاعی و تهاجمی سپاه در چارچوب «اسرار نظامی» قرار دارد و قرار نیست این توانمندی‌ها پیش از عملیات تشریح شوند.

محبی گفت: «ما توان دفاعی یا هجومی خود را تبلیغ نمی‌کنیم؛ ما آن را در میدان عمل و از طریق اقدام نشان می‌دهیم.»

تسنیم نیز در گزارش خود از این اظهارات نوشت که سخنگوی سپاه درباره گمانه‌زنی‌ها پیرامون کوه کلنگ موضعی قطعی درباره جزئیات هدف احتمالی اتخاذ نکرد، اما هشدار داد هرگونه حمله آمریکا با پاسخ ایران مواجه خواهد شد.

خبرگزاری مهر نیز روایت مشابهی از موضع محبی منتشر کرده و گزارش داده است که سخنگوی سپاه، واکنش ایران را محدود به کوه کلنگ ندانسته و گفته است در صورت حمله به هر نقطه‌ای از کشور، ایران با آمادگی کامل پاسخ خواهد داد.

آیا احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا افزایش یافته است؟

آنچه در اظهارات اخیر ترامپ اهمیت دارد فقط تهدید نظامی نیست؛ بلکه قرار گرفتن احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا در کنار پیشنهاد مذاکره است.

ترامپ در سخنرانی خود اعلام کرد انتظار دارد ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ماه نوامبر برای توافق آماده شود. او حتی گفت تصور می‌کند تهران روی نتیجه یا فضای سیاسی پس از انتخابات آمریکا حساب کرده است. رویترز نیز گزارش داده که ترامپ رسیدن به توافق با ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای را محتمل دانسته است.

بنابراین، پیام واشینگتن در مقطع فعلی یک پیام صرفاً نظامی نیست. از یک طرف احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران و هدف قرار گرفتن تأسیسات مورد اشاره ترامپ همچنان در ادبیات رئیس‌جمهوری آمریکا دیده می‌شود؛ از طرف دیگر مذاکره و توافق ایران و آمریکا نیز به‌عنوان مسیر جایگزین مطرح شده است.

این وضعیت می‌تواند محاسبات تهران را نیز پیچیده‌تر کند؛ زیرا هرگونه پیشرفت در مذاکرات ایران و آمریکا می‌تواند از شدت تهدیدهای نظامی بکاهد در حالی که شکست مذاکرات ممکن است دوباره گزینه نظامی را در مرکز توجه قرار دهد.

کوه کلنگ چرا به نقطه حساس تبدیل شده است؟

کوه کلنگ به دلیل قرار گرفتن یک مجموعه زیرزمینی در این منطقه، طی ماه‌های اخیر در کانون توجه رسانه‌های بین‌المللی قرار گرفته است.

گاردین در گزارشی درباره این مجموعه نوشته بود اطلاعات عمومی درباره ماهیت دقیق آن محدود است، اما برآوردها نشان می‌دهد بخش‌هایی از تأسیسات در عمق قابل توجهی درون کوه قرار گرفته‌اند.

همین ویژگی باعث شده تهدید به حمله به کوه کلنگ صرفاً یک هشدار عمومی درباره برنامه هسته‌ای ایران نباشد؛ بلکه نام یک هدف مشخص را وارد ادبیات رسمی رئیس‌جمهوری آمریکا کند.

از سوی دیگر، واکنش سپاه نیز نشان می‌دهد تهران تلاش می‌کند هرگونه حمله به این نقطه را جدا از سایر اهداف احتمالی آمریکا تلقی نکند. محبی صراحتاً از پاسخ به حمله به «هر نقطه» سخن گفته است.

احتمال جنگ مجدد؛ تهدید نظامی در کنار پنجره مذاکره

نشانه مهم در تحولات جدید این است که احتمال جنگ مجدد و احتمال ازسرگیری یا ادامه مذاکرات ایران و آمریکا در یک بازه زمانی مشترک مطرح شده‌اند.

ترامپ از یک سو از جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای به‌عنوان هدف اصلی سیاست خود سخن می‌گوید و از سوی دیگر، از امکان رسیدن به توافق صحبت می‌کند. رسانه آمریکایی سی‌ان‌ان نیز در پوشش تهدیدهای ترامپ، موضوع کوه کلنگ را به‌عنوان یکی از اهداف احتمالی آینده مطرح کرده است.

در چنین شرایطی هر دو طرف تلاش می‌کنند اهرم فشار خود را حفظ کنند: واشینگتن با تهدید نظامی و تحریم و تهران با هشدار درباره هزینه‌های حمله و تأکید بر توان پاسخ.

این الگو می‌تواند باعث شود بازارهای انرژی، کشورهای منطقه و مسیرهای حمل‌ونقل دریایی نیز نسبت به هر تحول تازه میان ایران و آمریکا حساس بمانند؛ به‌ویژه آنکه تحولات جنگ و تنش‌های منطقه‌ای پیش‌تر بر مسیرهای انرژی و تردد در منطقه تأثیر گذاشته است. Financial Times نیز از تلاش آمریکا و برخی کشورهای عربی برای ایجاد مسیرهای جایگزین انرژی در واکنش به اختلالات مرتبط با جنگ خبر داده است.

جنگ مجدد ایران و آمریکا یا توافق؛ تصمیم بعدی چه خواهد بود؟

در حال حاضر، اظهارات ترامپ به‌تنهایی به معنای تصمیم قطعی برای حمله مجدد آمریکا به ایران نیست. آنچه به‌صورت مستند می‌توان گفت این است که رئیس‌جمهوری آمریکا بار دیگر گزینه نظامی را مطرح کرده، کوه کلنگ را به‌عنوان یک هدف احتمالی نام برده و در عین حال از رسیدن به توافق با تهران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا سخن گفته است.

در طرف مقابل نیز مقام نظامی جمهوری اسلامی هشدار داده است که در صورت حمله، پاسخ ایران محدود به یک موضع سیاسی یا رسانه‌ای نخواهد بود.

به همین دلیل، نقطه حساس تحولات بعدی نه فقط «آیا آمریکا حمله می‌کند؟» بلکه این است که مذاکرات ایران و آمریکا تا چه اندازه می‌تواند مانع عبور دوباره دو طرف از مرحله تهدید به مرحله اقدام نظامی شود.

جمع‌بندی؛ ترامپ دوباره ایران را تهدید کرد؛ کوه کلنگ هدف بعدی آمریکا می‌شود؟

ترامپ در تازه‌ترین مواضع خود درباره ایران، هم‌زمان از احتمال توافق ایران و آمریکا و گزینه نابودی جمهوری اسلامی سخن گفته و تهدید درباره کوه کلنگ را نیز تکرار کرده است. در تهران، سخنگوی سپاه در پاسخ به احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران هشدار داده که حمله به هر نقطه‌ای از کشور با پاسخ ایران مواجه خواهد شد.

بنابراین، احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا همچنان در سطح تهدیدهای رسمی مطرح است، اما هم‌زمان کانال مذاکره نیز به‌طور کامل از ادبیات واشینگتن حذف نشده است. انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، سرنوشت مذاکرات و نحوه برخورد دو طرف با مسئله هسته‌ای می‌تواند در تعیین مسیر بعدی این تقابل نقش مهمی داشته باشد.