ترامپ: در آبان ماه بمباران ایران را از سر می‌گیریم!
حمله مجدد آمریکا به ایران بعد از انتخابات؛ ترامپ: ممکن است بمباران را تشدید کنیم.
دونالد ترامپ در مصاحبه‌ای با مجله «تایم» احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران و تشدید بمباران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای را رد نکرد؛ رئیس‌جمهوری آمریکا در عین حال پیشنهاد اخیر تهران برای پایان درگیری و بازگشایی تنگه هرمز را ناکافی دانست و گفت واشنگتن همچنان به دنبال توافقی متفاوت با آن چیزی است که ایران پیشنهاد کرده است.
ترامپ درباره حمله مجدد آمریکا به ایران چه گفت؟
اظهارات تازه ترامپ مهم است زیرا برای نخستین بار در روزهای اخیر، موضوع احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا با یک بازه زمانی مشخص‌تر مطرح شده است.
خبرنگار تایم از ترامپ پرسید آیا آمریکا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر، حملات خود علیه ایران را افزایش خواهد داد. ترامپ در پاسخ گفت: «ممکن است.»
او از ارائه جزئیات درباره اهداف احتمالی خودداری کرد اما مدعی شد آمریکا در شش ماه گذشته ذخایر تسلیحاتی خود را افزایش داده و صنایع دفاعی این کشور با ظرفیت بالایی مشغول تولید هستند. بنابراین، سخنان او صرفاً به تکرار تهدیدهای قبلی محدود نشد و به آمادگی نظامی آمریکا نیز اشاره داشت.
با این حال، این اظهارات به معنای اعلام تصمیم قطعی برای آغاز حمله جدید نیست. آنچه ترامپ بیان کرده باز گذاشتن امکان تشدید عملیات نظامی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای است.
چرا پیشنهاد ایران درباره تنگه هرمز رد شد؟
یکی از محورهای اصلی مصاحبه ترامپ، پیشنهاد اخیر تهران برای کاهش تنش و بازگشایی تنگه هرمز بود.
رویترز گزارش داده است که پیشنهاد ایران از طریق میانجی‌های قطری مطرح شد و در چارچوب آن، پایان درگیری و بازگشایی تنگه هرمز در کنار مجموعه‌ای از اقدامات اقتصادی و دیپلماتیک مورد بحث قرار گرفته بود. ایران همچنین خواهان رفع برخی محدودیت‌های اقتصادی و دسترسی به دارایی‌های مسدودشده خود بود.
ترامپ این پیشنهاد را نپذیرفت و در مصاحبه با «تایم» گفت شرایط ارائه‌شده از سوی تهران برای واشنگتن کافی نیست.
این موضع با اظهارات قبلی او نیز همخوان است. ترامپ پیش‌تر گفته بود توافقی که ایران پیشنهاد داده همان توافقی نیست که آمریکا می‌خواهد و حتی ممکن است شرایطی باشد که واشنگتن یک سال قبل می‌پذیرفت اما اکنون دیگر برایش کافی نیست.
مذاکرات ایران و آمریکا هنوز متوقف نشده است
در کنار تهدید به حمله مجدد آمریکا به ایران، یک نکته مهم دیگر در تحولات اخیر وجود دارد: کانال دیپلماتیک همچنان فعال است.
رویترز در ۳۰ سپتامبر گزارش داد عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، از طریق میانجی‌های قطری پاسخ آمریکا به طرح هفت روزه تهران را دریافت کرده است. این طرح بر بازگشایی تنگه هرمز و کاهش تنش متمرکز است و مذاکرات درباره چگونگی اجرای مراحل آن ادامه دارد.
پیش از آن نیز ترامپ گفته بود انتظار دارد مذاکرات غیرمستقیم با ایران از سر گرفته شود. آکسیوس به نقل از او گزارش داد که تهران خواهان توافق است، اما پیشنهاد فعلی با توافق مطلوب واشنگتن فاصله دارد.
در نتیجه، وضعیت فعلی را نمی‌توان صرفاً «حرکت قطعی به سمت جنگ مجدد ایران و آمریکا» توصیف کرد؛ هم‌زمان دو مسیر در جریان است: فشار نظامی و تهدید به تشدید حملات از یک‌سو و تلاش‌های دیپلماتیک از سوی دیگر.
ترامپ: هدف اصلی جلوگیری از هسته‌ای شدن ایران است
ترامپ در بخش دیگری از مصاحبه با تایم بار دیگر هدف اصلی سیاست خود در قبال ایران را جلوگیری از دستیابی این کشور به سلاح هسته‌ای عنوان کرد.
او مدعی شد پس از حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران می‌توانست عملیات را متوقف کند، اما تصمیم گرفت عملیات را ادامه دهد تا ایران نتواند توانمندی‌های خود را در مکان دیگری بازسازی کند.
ترامپ همچنین مدعی شد بخش‌های مهمی از توان نظامی ایران، از جمله نیروی دریایی، نیروی هوایی و سامانه‌های راداری، از بین رفته است. این ارقام و ارزیابی‌های نظامی در این گزارش به‌عنوان ادعاهای رئیس‌جمهوری آمریکا مطرح می‌شوند و مستقلاً به معنای تأیید میزان خسارت واردشده نیستند.
ترامپ همچنین در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات قبلی خود درباره «نابودی ایران» گفت که چنین اقدامی را همچنان ممکن می‌داند.
انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا چه نقشی دارد؟
قرار گرفتن انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در کنار اظهارات ترامپ درباره آینده جنگ یکی از مهم‌ترین بخش‌های این مصاحبه است.
ترامپ نگفته است که حمله حتماً بعد از انتخابات انجام خواهد شد؛ تنها احتمال افزایش حملات پس از انتخابات را رد نکرده است. از سوی دیگر، منابع آمریکایی در روزهای گذشته نیز گزارش‌هایی درباره احتمال ازسرگیری عملیات پس از انتخابات منتشر کرده‌اند.
وال‌استریت ژورنال پیش‌تر به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داده بود که ترامپ درباره ازسرگیری بمباران ایران پس از انتخابات نوامبر صحبت کرده است. در همان زمان نیز مسیر مذاکره و تلاش میانجی‌ها برای رسیدن به توافق ادامه داشت.
اهمیت این موضوع در آن است که احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا اکنون با دو متغیر به یکدیگر گره خورده است: نتیجه مذاکرات و تقویم سیاسی آمریکا.
با این حال، از اظهارات ترامپ نمی‌توان نتیجه گرفت که انتخابات به‌تنهایی تعیین‌کننده تصمیم نظامی آینده واشنگتن خواهد بود.
تنگه هرمز؛ نقطه اتصال جنگ، مذاکره و اقتصاد
تنگه هرمز در تحولات اخیر فقط یک موضوع نظامی نیست. این آبراه یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی جهان است و هرگونه اختلال در عبور نفت و گاز از آن می‌تواند مستقیماً بر بازارهای جهانی اثر بگذارد.
رویترز گزارش داده است که در روزهای اخیر عبور محموله‌های انرژی از تنگه افزایش یافته و برخی جریان‌های صادراتی، از جمله محموله‌های مرتبط با قطر، نشانه‌هایی از بازگشت تدریجی به وضعیت عادی‌تر نشان داده‌اند.
از سوی دیگر، رویترز در اول اکتبر گزارش داد که بازارهای کشورهای خلیج فارس همچنان تحت تأثیر سیگنال‌های متناقض درباره مذاکرات ایران و آمریکا و وضعیت تنگه هرمز قرار دارند.
به همین دلیل، سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا تنها برای تهران و واشنگتن اهمیت ندارد؛ هر تغییر در وضعیت تنگه هرمز می‌تواند بازار انرژی، هزینه حمل‌ونقل و انتظارات تورمی در منطقه و جهان را تحت تأثیر قرار دهد.
تحلیل و بررسی؛ آیا حمله مجدد آمریکا به ایران نزدیک شده است؟
آنچه در حال حاضر می‌توان با اطمینان بیشتری گفت این است که گزینه نظامی از دستور کار دولت ترامپ خارج نشده است. سخنان اخیر رئیس‌جمهوری آمریکا نیز این موضوع را تأیید می‌کند.
اما هم‌زمان، نشانه‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد واشنگتن هنوز مسیر مذاکره را کاملاً نبسته است. دریافت پاسخ آمریکا از سوی ایران از طریق قطر و ادامه رایزنی‌ها، در کنار اظهارات ترامپ درباره امکان توافق، نشان می‌دهد که پرونده دیپلماتیک همچنان باز است.
بنابراین سه سناریو در برابر تحولات بعدی قرار دارد:
سناریوی نخست، توافق: اگر مذاکرات ایران و آمریکا درباره مسائل هسته‌ای، تنگه هرمز و ترتیبات اقتصادی به نقطه قابل قبول دو طرف برسد احتمالاً فشار برای حل‌وفصل دیپلماتیک افزایش خواهد یافت.
سناریوی دوم، ادامه وضعیت فعلی: مذاکرات ممکن است بدون رسیدن به توافق نهایی ادامه پیدا کند و هم‌زمان تهدید نظامی و فشار اقتصادی حفظ شود.
سناریوی سوم، تشدید تنش نظامی: در صورت شکست کامل مذاکرات یا تغییر محاسبات واشنگتن احتمال ازسرگیری حملات گسترده‌تر وجود دارد؛ سناریویی که ترامپ در مصاحبه اخیر خود آن را منتفی ندانسته است.
نکته مهم این است که هیچ‌کدام از این سناریوها در حال حاضر به‌عنوان تصمیم قطعی اعلام نشده‌اند.
جمع‌بندی؛ ترامپ: حمله مجدد آمریکا به ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای ممکن است
اظهارات تازه دونالد ترامپ نشان می‌دهد حمله مجدد آمریکا به ایران همچنان به‌عنوان یک گزینه روی میز واشنگتن باقی مانده و رئیس‌جمهوری آمریکا احتمال تشدید بمباران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای را رد نکرده است. با این حال، هم‌زمان مذاکرات ایران و آمریکا از مسیر میانجی‌گری قطر ادامه دارد و تهران و واشنگتن هنوز در حال بررسی امکان رسیدن به توافق هستند.
در نتیجه، در شرایط فعلی نمی‌توان از آغاز قطعی جنگ مجدد ایران و آمریکا سخن گفت؛ اما ترکیب تهدید نظامی، افزایش آمادگی تسلیحاتی آمریکا، اختلاف بر سر پیشنهاد تنگه هرمز و ادامه مذاکرات، نشان می‌دهد بحران همچنان در نقطه‌ای حساس قرار دارد.
ارسال نظر