احتمال حمله آمریکا به ایران پیش از انتخابات میاندورهای شدت گرفت / ولایتمدار: بابالمندب را هم میبندیم!
هشدار تازه درباره جنگ ایران و آمریکا؛ ترامپ: ممکن است دوباره حمله کنیم.
دونالد ترامپ در تازهترین اظهارات خود از پیروزی «خیلی زود» آمریکا در جنگ با ایران سخن گفت، اما در پاسخ به احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران پیش از انتخابات میاندورهای، این گزینه را رد نکرد. همزمان، تهران درباره پیامد هرگونه اقدام نظامی جدید هشدار داده و تنگههای هرمز و بابالمندب را بهعنوان اهرم فشار معرفی کرده است.
حمله مجدد آمریکا به ایران دوباره روی میز ترامپ؛ هشدار درباره هرمز و احتمال جنگ تازه
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، بار دیگر احتمال ادامه عملیات نظامی علیه ایران را مطرح کرده است؛ موضعی که در کنار تلاش برای ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا، تصویری دوگانه از مسیر پیشروی بحران ترسیم میکند.
ترامپ روز یکشنبه در گفتوگو با «فاکسنیوز» گفت انتظار دارد آمریکا «خیلی زود» در جنگ با ایران پیروز شود و ادعا کرد جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، هدف اصلی واشینگتن است. او همچنین گفت آمریکا از دو مسیر نظامی و اقتصادی در حال اعمال فشار بر ایران است.
اما بخش مهمتر اظهارات ترامپ زمانی مطرح شد که خبرنگار درباره احتمال حمله نظامی پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا در ماه نوامبر پرسید. ترامپ از رد این احتمال خودداری کرد و گفت چنین اقدامی «ممکن» است، اما حاضر نیست جزئیات بیشتری درباره آن ارائه کند.
این اظهارنظر باعث شد بحث درباره احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا بار دیگر به یکی از محورهای اصلی تحولات منطقه تبدیل شود؛ بهویژه آنکه واشینگتن در عین حفظ فشار نظامی و اقتصادی، همچنان از ادامه مسیر مذاکره سخن میگوید.
ترامپ درباره حمله مجدد آمریکا به ایران چه گفت؟
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره شیوه پیروزی آمریکا در جنگ، تأکید کرد واشینگتن هم از مسیر فشار اقتصادی و هم از مسیر نظامی پیش میرود.
او مدعی شد: «فکر میکنم هر دو. ما از هر دو مسیر پیروز خواهیم شد. ما از نظر نظامی واقعا پیروز شدهایم، اما این به آن معنا نیست که کار را متوقف کرده باشیم.»
ترامپ همچنین درباره نتیجه جنگ ادعا کرد: «فکر میکنم آنچه رخ خواهد داد این است که ما خیلی زود در جنگ با ایران پیروز میشویم و به محض اینکه پیروز شویم، قیمت نفت کاهش چشمگیری پیدا میکند و به سطحی که پیش از جنگ بود بازمیگردد.»
رئیسجمهوری آمریکا در بخش دیگری از این گفتوگو ادعا کرد: «نکته کلیدی در کل این ماجرا این است که ایران سلاح هستهای نخواهد داشت.»
فاکسنیوز نیز در گزارش خود تأکید کرده که ترامپ در عین ادعای نزدیک بودن پایان جنگ، احتمال حملات بیشتر پیش از انتخابات میاندورهای را منتفی ندانسته است.
احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران چقدر جدی است؟
از اظهارات ترامپ نمیتوان زمان یا تصمیم قطعی برای حمله جدید را استخراج کرد. نکته قابل توجه این است که او بهجای تأیید یک برنامه عملیاتی مشخص، تنها احتمال حملات پیش از انتخابات را باز گذاشته است.
بنابراین در شرایط فعلی، احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران در سطح یک گزینه اعلامشده باقی مانده و نه یک تصمیم رسمی با زمانبندی مشخص.
در مقابل، واشینگتن همزمان مسیر مذاکره را باز نگه داشته است. فاکسنیوز در گزارش روز دوشنبه خود از انتظار ترامپ برای ادامه گفتوگو با تهران در همین هفته خبر داده است. این موضوع نشان میدهد فشار نظامی و اقتصادی و مذاکره، دستکم در مواضع اعلامشده آمریکا، همزمان دنبال میشوند.
این وضعیت، فضای تصمیمگیری را پیچیدهتر کرده است: از یک سو ترامپ درباره پایان سریع جنگ صحبت میکند و از سوی دیگر حاضر نیست گزینه عملیات نظامی جدید را پیش از انتخابات کنار بگذارد.
هشدار تهران درباره هرمز و بابالمندب
در سوی دیگر، سالار ولایتمدار، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در گفتوگو با «خانه ملت» درباره هرگونه حمله آمریکا هشدار داد.
او گفت: «آمریکا بداند که اگر دست از پا خطا کند و بخواهد به خاک کشورمان تعرضی کند، تنگههای هرمز و بابالمندب به عنوان دو گلوگاه مهم انرژی جهان مسدود خواهد شد.»
ولایتمدار همچنین اظهار کرد: «بستن تنگههای هرمز و بابالمندب به طور کامل برای ایران هیچ سختی ندارد» و افزود اگر تاکنون چنین اقدامی انجام نشده، به گفته او به دلیل خویشتنداری ایران بوده است.
او همچنین هشدار داد که در صورت همراهی کشورهای اروپایی با سیاستهای ترامپ، بسته شدن این دو مسیر انرژی میتواند هزینههای بیشتری برای آنها ایجاد کند.
این موضع در شرایطی بیان شده که تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین نقاط اختلاف در بحران ایران و آمریکا است.
هاآرتص: بنبست هرمز میتواند خطر تشدید درگیری را بیشتر کند
روزنامه هاآرتص در تحلیلی به قلم تسوی بارئل، وضعیت تنگه هرمز را یکی از عوامل تعیینکننده در ادامه رویارویی تهران و واشینگتن دانسته است.
در این تحلیل آمده است که حتی اگر واشینگتن از باز بودن تنگه هرمز سخن بگوید، شرایط تجارت به وضعیت عادی پیش از جنگ بازنگشته است. کاهش حجم انتقال نفت، افزایش هزینه بیمه و حملونقل و آسیبپذیری مسیرهای جایگزین همچنان بر تجارت انرژی اثر میگذارد.
از سوی دیگر، به نوشته هاآرتص، فشارهای اقتصادی و محدودیتهای ایجادشده علیه صادرات نفت ایران نیز هزینه قابل توجهی برای تهران ایجاد کرده است.
نکته مهم تحلیل هاآرتص این است که هر دو طرف ممکن است تصور کنند گذشت زمان به نفع آنهاست؛ واشینگتن امیدوار است فشار اقتصادی ایران را به امتیازدهی سوق دهد و تهران نیز روی محدود بودن تحمل آمریکا برای ادامه هزینههای بحران حساب کند. به ارزیابی نویسنده، چنین محاسبهای میتواند به جای نزدیک کردن دو طرف به توافق، بنبست را طولانیتر و خطر تشدید درگیری را افزایش دهد.
ایران چه چیزی را برای دور بعدی درگیری آماده کرده است؟
در همین فضای پرتنش، اسماعیل احمدیمقدم، رئیس دانشگاه عالی دفاع ملی، در گفتوگو با صداوسیما درباره اقدامات دفاعی ایران در فاصله میان دو دوره درگیری توضیحاتی ارائه کرده است.
احمدیمقدم گفت ایران از فاصله ایجادشده پس از تفاهمنامه اسلامآباد برای «یادگیری از جنگ گذشته، انطباق با شرایط جدید و نوآوری» استفاده کرده است.
او گفت توان پهپادی ایران در این مدت تقریباً به سطح پیش از جنگ بازگشته و در بخش موشکی نیز موشکهایی که به گفته او قابلیت عبور از سامانههای دفاع هوایی طرف مقابل را دارند، جایگزین و ترمیم شدهاند و تعداد آنها نیز افزایش یافته است.
توافق ایران و آمریکا؛ دیپلماسی هنوز کاملاً کنار نرفته است
در کنار تهدیدهای نظامی، نشانههایی از ادامه تلاش برای مذاکره نیز وجود دارد.
ترامپ پیشتر گفته بود انتظار دارد گفتوگوهای بیشتری میان تهران و واشینگتن انجام شود. فاکسنیوز نیز در گزارش تازه خود از انتظار برای ادامه مذاکرات در همین هفته خبر داده است.
همین همزمانی، یکی از مهمترین ویژگیهای مرحله فعلی بحران است: احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا مطرح است، اما در همان زمان کانال مذاکرات ایران و آمریکا نیز بسته نشده است.
از این منظر، توافق ایران و آمریکا همچنان یکی از متغیرهای اصلی تعیینکننده مسیر بحران است. اگر مذاکرات به پیشرفت برسد، احتمالاً فشار برای اقدام نظامی کاهش مییابد؛ اما اگر مذاکرات شکست بخورد و دو طرف همچنان بر خواستههای حداکثری خود پافشاری کنند، فضای تصمیمگیری برای اقدامات نظامی جدید میتواند متشنجتر شود.
تحلیل و بررسی؛ چرا هرمز به نقطه حساس بحران تبدیل شده است؟
اهمیت تنگه هرمز فقط به رابطه ایران و آمریکا محدود نیست. هرگونه اختلال جدی در این مسیر میتواند مستقیماً بازار انرژی، هزینه حملونقل دریایی و زنجیره تأمین جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
روی دیگر ماجرا این است که استفاده از هرمز بهعنوان اهرم فشار برای ایران نیز بدون هزینه نیست. تحلیل هاآرتص بر همین مسئله تمرکز دارد و نشان میدهد که طولانی شدن وضعیت «نه جنگ، نه صلح» میتواند برای هر دو طرف هزینه ایجاد کند.
به همین دلیل، تهدید درباره هرمز و بابالمندب را نباید صرفاً یک موضع سیاسی داخلی دانست؛ این آبراهها مستقیماً با بازار جهانی انرژی و محاسبات کشورهای اروپایی و آسیایی ارتباط دارند.
از طرف دیگر، اظهارات احمدیمقدم درباره بازسازی توان موشکی و پهپادی نشان میدهد که در محاسبات امنیتی تهران، فاصله میان دو دوره درگیری صرفاً یک وقفه سیاسی تلقی نشده است.
در نتیجه، اگر حمله مجدد آمریکا به ایران رخ دهد، معادله فقط به تبادل حملات هوایی یا موشکی محدود نخواهد شد و موضوعاتی مانند امنیت کشتیرانی، صادرات نفت، تحریمها، مذاکرات هستهای و واکنش بازیگران منطقهای نیز میتوانند همزمان وارد مرحله جدیدی شوند.
جمعبندی؛ ترامپ حمله مجدد به ایران را رد نکرد؛ هرمز در تیررس تصمیم تهران
اظهارات تازه دونالد ترامپ نشان میدهد که حمله مجدد آمریکا به ایران همچنان بهطور کامل از محاسبات واشینگتن خارج نشده است؛ رئیسجمهوری آمریکا احتمال حملات بیشتر پیش از انتخابات میاندورهای را رد نکرده، اما همزمان از پیروزی سریع در جنگ و ادامه مذاکرات با تهران سخن گفته است.
در تهران نیز هشدار درباره هرمز و بابالمندب و اظهارات مقامهای دفاعی درباره بازسازی توان موشکی و پهپادی، نشان میدهد که احتمال تشدید بحران همچنان جدی تلقی میشود. در مقابل، ادامه تماسهای دیپلماتیک به این معناست که مسیر توافق ایران و آمریکا هنوز کاملاً بسته نشده است.
در شرایط فعلی، نقطه تعیینکننده نه صرفاً تهدید به جنگ مجدد ایران و آمریکا، بلکه نتیجه تقابل سه اهرم است: فشار اقتصادی، توان نظامی و مذاکرات. هر تغییری در یکی از این سه محور میتواند بر مسیر بحران و احتمال درگیری دوباره اثر بگذارد.
ارسال نظر