نشانههای حمله سنگین آمریکا به ایران/ ترامپ سکوتش را شکست: کل ایران را منفجر خواهم کرد!
ترامپ: ایران را محو میکنم؛ رضایی: کشتیهای آمریکایی را میزنیم.
در حالی که احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران بار دیگر به یکی از اصلیترین محورهای تحولات منطقه تبدیل شده، دونالد ترامپ پیش از موعد از کمپدیوید به کاخ سفید بازگشت و گفت درباره ایران در حال تصمیمگیری است و «اتفاقات بسیار بزرگی» در آینده نزدیک رخ خواهد داد؛ همزمان تهران شروط خود برای پایان جنگ و بازگشت به مسیر مذاکره را اعلام کرده و محسن رضایی هشدار داد که در صورت آغاز دوباره جنگ، کشتیهای آمریکایی در اقیانوس هند نیز در معرض حمله قرار خواهند گرفت.
بازگشت غیرمنتظره ترامپ؛ تصمیم درباره ایران روی میز
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز یکشنبه ۲۹ شهریور در گفتوگو با فاکسنیوز اعلام کرد که در حال تصمیمگیری درباره ایران است و در آینده نزدیک «اتفاقات بسیار بزرگی» رخ خواهد داد.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که ترامپ اقامت خود در کمپدیوید را کوتاه کرد و زودتر از برنامه اعلام شده به کاخ سفید بازگشت. فاکسنیوز گزارش داده است که دولت آمریکا در حال بررسی گامهای بعدی خود در جنگ با ایران است و این تحولات در آستانه سفر ترامپ به نیویورک برای شرکت در نشست مجمع عمومی سازمان ملل رخ میدهد. دلیل رسمی بازگشت زودهنگام ترامپ اعلام نشده است.
ترامپ در گفتوگو با فاکسنیوز سه گزینه را درباره ایران مطرح کرد: محو کردن ایران، ادامه فشار برای فرسایش اقتصادی یا دستیابی به یک توافق. او همچنین با لحنی تهدیدآمیز درباره گزینه نظامی گفت:
«سؤال من این است که چه زمانی و آیا قرار است کل ایران را منفجر کنم؟»
ترامپ در ادامه مدعی شد: «بهتر است آنها رفتار خود را اصلاح کنند.»
در نتیجه، آنچه در حال حاضر قابل تأیید است، ورود تصمیم درباره ایران به مرحلهای حساس در کاخ سفید است؛ نه اینکه تصمیم نهایی برای آغاز یک حمله تازه گرفته شده باشد. فاکسنیوز نیز از «بررسی گامهای بعدی» دولت ترامپ سخن گفته است.
ایران شروط پایان جنگ را اعلام کرد؛ توپ در زمین واشینگتن است
همزمان با افزایش تهدیدهای واشینگتن، تهران نیز شروط خود برای پایان جنگ و بازگشت به مذاکرات را از طریق میانجیهای قطری به آمریکا منتقل کرده است.
الجزیره گزارش داده است که محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در مصاحبه اختصاصی خود اعلام کرده جمهوری اسلامی منتظر پاسخ آمریکا به شروطی است که برای پایان جنگ ارائه کرده است. در میان این شروط پایان محاصره دریایی بنادر ایران، توقف حملات آمریکا به خاک ایران، عدم دخالت واشینگتن در امور داخلی ایران و توقف همکاری آمریکا با مخالفان جمهوری اسلامی قرار دارد.
رضایی تأکید کرده است که تهران اکنون نسبت به دوره نخست جنگ آمادگی بیشتری دارد و اگر جنگ دوباره آغاز شود، ایران با «قدرت بیشتر» و ضربات «بیشتر و دردناکتر» پاسخ خواهد داد.
این موضع در شرایطی مطرح شده که هنوز پاسخ رسمی آمریکا به شروط اعلام شده ایران منتشر نشده است. بنابراین در مقطع کنونی دو مسیر همزمان روی میز قرار دارد: مذاکره مشروط از نگاه تهران و بررسی گزینههای بعدی از سوی واشینگتن.
حمله مجدد آمریکا به ایران؛ هشدار مستقیم رضایی درباره کشتیهای آمریکایی
یکی از مهمترین بخشهای اظهارات محسن رضایی به دامنه احتمالی واکنش جمهوری اسلامی در صورت وقوع حمله مجدد آمریکا به ایران مربوط میشود.
رضایی در گفتوگو با الجزیره گفت اگر جنگ دوباره آغاز شود کشتیهای آمریکایی در اقیانوس هند، مگر اینکه این منطقه را ترک کنند، در معرض حمله قرار خواهند گرفت.
او همچنین گفت ایران در دوره اخیر توان نظامی خود را افزایش داده است؛ از جمله افزایش سرعت موشکهای مافوقصوت از ۶ ماخ به ۱۰ ماخ، تقویت جنگ الکترونیک و ارتقای توان پدافند هوایی.
رضایی همچنین درباره یک آزمایش موشک ضدکشتی گفت موشکی که ایران آزمایش کرده در نزدیکی یک ناو هواپیمابر منفجر و به ۸۰ «بمبلت» تقسیم شده است. او این آزمایش را موفقیتآمیز توصیف کرد.
قالیباف: جنگ یا مذاکره؛ دوگانهای که ایران قبول ندارد
در تهران نیز محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، موضعی را مطرح کرده که نشان میدهد ایران مذاکره را بهطور کامل کنار نگذاشته، اما آن را مشروط به تحقق مجموعهای از خواستهها میداند.
قالیباف در جلسه علنی مجلس گفت: «دوگانه جنگ یا مذاکره واقعی نیست؛ بلکه هم باید جنگید و هم مذاکره کرد.»
او تأکید کرد جمهوری اسلامی باید در میدان نظامی و عرصه دیپلماسی بهطور همزمان فعال باشد و گفت در زمان مناسب باید با «اقتدار و عقلانیت» مذاکره کرد.
به گفته قالیباف، تا زمانی که شروط ایران محقق نشود، حقوق مورد ادعای تهران به رسمیت شناخته نشود و تعهدات آمریکا اجرا نشود، «هیچ روزنهای برای بازگشت به شرایط پیشین مذاکره و باز شدن تنگه هرمز» وجود نخواهد داشت.
این موضع یک نکته مهم دارد: تهران در روایت رسمی خود مذاکره را در برابر جنگ قرار نمیدهد؛ بلکه مذاکره را ابزاری برای تثبیت نتایج میدان، مشروط به تحقق خواستههای ایران معرفی میکند.
تنگه هرمز به اهرم فشار مذاکراتی تبدیل شده است
اظهارات قالیباف درباره تنگه هرمز از مهمترین بخشهای معادله فعلی است.
او اعلام کرده تا زمانی که شروط ایران و تعهدات آمریکا اجرا نشود، زمینهای برای بازگشت به وضعیت قبلی مذاکرات و بازگشایی تنگه هرمز وجود نخواهد داشت.
این موضع صرفاً یک مسئله نظامی نیست و پیامد اقتصادی مستقیمی دارد؛ زیرا هرگونه اختلال پایدار در مسیر کشتیرانی هرمز میتواند بازار انرژی، بیمه کشتیها، هزینه حملونقل و قیمت نفت را تحت تأثیر قرار دهد.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که تحولات امنیتی دریایی منطقه نیز همزمان ادامه دارد. منابع خبری روز ۳۰ شهریور از هدف قرار گرفتن یک نفتکش دیگر در تنگه هرمز و زخمی شدن سطحی دو خدمه آن خبر داد؛ موضوعی که اهمیت امنیت کشتیرانی در این آبراه را دوباره برجسته کرده است.
پشت پرده افزایش فشارها چیست؟
تحولات ۲۹ و ۳۰ شهریور را نمیتوان صرفاً مجموعهای از تهدیدهای لفظی دانست. در یک طرف، ترامپ از تصمیمی بزرگ درباره ایران سخن میگوید و زودتر از برنامه به واشینگتن بازمیگردد؛ در طرف دیگر، تهران شروط مشخصی برای پایان جنگ ارائه میکند و همزمان پیام آمادگی نظامی میفرستد.
الجزیره در تحلیل خود از وضعیت موجود نوشته است که فاصله میان ایران و آمریکا همچنان قابل توجه است و با وجود ارائه شروط جمهوری اسلامی، اختلافات اساسی میان دو طرف پابرجاست. در همین گزارش، برخی کارشناسان نیز درباره میزان جدیت واشینگتن نسبت به شروط ایران دیدگاههای متفاوتی مطرح کردهاند.
بنابراین، احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا را نمیتوان از روی یک اظهارنظر یا بازگشت زودهنگام ترامپ قطعی دانست. آنچه روشنتر است، افزایش سطح فشار و تهدید متقابل و همزمان فعال بودن مسیرهای میانجیگری است.
یک پیام مهم از تهران: جنگ بعدی میتواند جغرافیای گستردهتری داشته باشد
اظهارات رضایی یک تفاوت مهم با تهدیدهای محدود به خاک ایران دارد.
او دامنه واکنش احتمالی ایران را تا اقیانوس هند گسترش داده و هشدار داده است که کشتیهای آمریکایی در این منطقه در صورت آغاز دوباره جنگ در معرض حمله خواهند بود. در بخش دیگری از مصاحبه نیز گفت اگر پایگاههای مورد استفاده برای حمله به ایران در کشورهای منطقه درگیر عملیات علیه ایران باشند، تهران آنها را نیز بخشی از معادله دفاعی خود تلقی خواهد کرد.
از منظر امنیتی، چنین موضعی به این معناست که در صورت جنگ مجدد ایران و آمریکا، مسئله فقط حملات هوایی یا موشکی به خاک ایران و پاسخ متقابل در داخل منطقه نخواهد بود؛ بلکه امنیت پایگاههای آمریکا، مسیرهای دریایی و زیرساختهای مرتبط با عملیات نظامی نیز میتواند به بخش مهمی از معادله تبدیل شود.
پای پرونده هستهای هم به سناریوی بعدی باز شده است
رضایی در گفتوگو با الجزیره درباره آینده عضویت ایران در پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای نیز گفت این موضوع در مجلس در حال بررسی است و تصمیم نهایی به رفتار آمریکا و تحولات آینده بستگی دارد.
او در عین حال گفت ایران تاکنون از NPT خارج نشده و موضع اعلام شده درباره ممنوعیت سلاح هستهای نیز تغییر نکرده است.
به این ترتیب، اگر تنش میان ایران و آمریکا دوباره تشدید شود پرونده هستهای نیز میتواند به یکی از محورهای اصلی بحران تبدیل شود؛ بهویژه اگر حملات نظامی یا فشارهای اقتصادی ادامه پیدا کند.
تحلیل و بررسی؛ جنگ مجدد یا فشار برای توافق؟
مجموع تحولات فعلی سه علامت متفاوت را همزمان نشان میدهد.
علامت اول، افزایش فشار نظامی است. ترامپ از گزینههای بسیار سخت علیه ایران سخن گفته و اعلام کرده در مرحله تصمیمگیری قرار دارد. بازگشت زودهنگام او از کمپدیوید نیز در همین فضای پرتنش رخ داده است؛ هرچند دلیل رسمی این تغییر برنامه اعلام نشده است.
علامت دوم، باز ماندن مسیر مذاکره است. تهران شروط خود را از طریق میانجیها منتقل کرده و قالیباف نیز صراحتاً از ترکیب میدان نظامی و دیپلماسی سخن گفته است. این یعنی در روایت رسمی ایران مذاکره منتفی نشده، بلکه به اجرای شروط تهران گره خورده است.
علامت سوم، افزایش هزینه احتمالی هرگونه جنگ جدید است. هشدار درباره کشتیهای آمریکایی، تنگه هرمز، پایگاههای منطقهای و زیرساختهای مرتبط با جنگ نشان میدهد که در صورت تشدید درگیری، دامنه پیامدها میتواند از مرزهای ایران و اسرائیل فراتر برود.
در نتیجه، مسئله اصلی اکنون فقط این نیست که آیا حمله مجدد آمریکا به ایران رخ میدهد یا نه؛ مسئله مهمتر این است که واشینگتن در برابر شروط تهران چه تصمیمی خواهد گرفت و آیا دو طرف میتوانند پیش از ورود دوباره به مرحله نظامی، شکاف موجود را از طریق میانجیگری کاهش دهند؟
جمعبندی؛ ترامپ برگشت و تهران شروطش را روی میز گذاشت
در شرایطی که احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفته، دونالد ترامپ از «اتفاقات بسیار بزرگ» درباره ایران سخن گفته و زودتر از برنامه کمپدیوید را ترک کرده است؛ اما هنوز اعلام رسمی درباره آغاز عملیات جدید آمریکا منتشر نشده است. در مقابل، ایران شروط مشخصی برای پایان جنگ و بازگشت به مسیر مذاکرات اعلام کرده و محسن رضایی نیز هشدار داده که در صورت شروع دوباره جنگ، واکنش تهران میتواند دامنهای فراتر از میدانهای درگیری فعلی داشته باشد.
اکنون نقطه حساس ماجرا، پاسخ واشینگتن به شروط تهران است؛ پاسخی که میتواند مسیر مذاکرات ایران و آمریکا را فعال کند یا تنشها را دوباره به سمت رویارویی نظامی سوق دهد. تا زمان اعلام تصمیم رسمی آمریکا، نمیتوان از حمله مجدد آمریکا به ایران مطمئن بود.
ارسال نظر