توافق ایران و آمریکا وارد مرحله فنی شد؛ اختلاف بر سر بازرسیها و پولهای بلوکهشده بالا گرفت!
جزئیات تازه از توافق ایران و آمریکا؛ تهران و واشنگتن بر سر چه موضوعاتی اختلاف دارند؟
توافق ایران و آمریکا پس از مذاکرات اخیر در سوئیس وارد مرحله تازهای شده و قرار است طی ۶۰ روز آینده گفتوگوهای فنی درباره پرونده هستهای، داراییهای مسدودشده و سایر موضوعات مورد اختلاف ادامه یابد. با این حال، اظهارات مقامهای آمریکایی درباره بازرسیهای هستهای، نحوه استفاده از منابع مالی آزادشده و حتی موضوع موشکهای بالستیک، با واکنش و تکذیب مقامهای ایرانی روبهرو شده است؛ موضوعی که نشان میدهد مسیر رسیدن به توافق نهایی همچنان با چالشهای جدی همراه است.
پس از مذاکرات سوئیس؛ توافق ایران و آمریکا در آستانه مرحله حساس فنی
روند توافق ایران و آمریکا پس از دور اخیر مذاکرات ایران و آمریکا در سوئیس وارد فاز جدیدی شده است.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، اعلام کرده دو طرف بر سر یک نقشه راه برای ادامه گفتوگوها به تفاهم رسیدهاند و طی ۶۰ روز آینده مذاکرات فنی ادامه خواهد یافت.
به گفته او، این گفتوگوها قرار است بر موضوعاتی همچون پرونده هستهای، داراییهای مسدودشده و برخی مسائل اختلافی متمرکز باشد. نخستوزیر پاکستان همچنین ابراز امیدواری کرده است که تفاهمنامه ایران و آمریکا در نهایت به یک توافق پایدار منجر شود.
با این حال، روایت اسلامآباد درباره ورود برنامه موشکی ایران به مذاکرات، با واکنش رسانههای جمهوری اسلامی مواجه شد. خبرگزاری فارس این ادعا را نادرست توصیف کرد و تأکید داشت که پاکستان نقش تعیینکنندهای در روند میانجیگری ندارد و در شرایط کنونی، قطر نقش مؤثرتری در پیشبرد مذاکره ایران و آمریکا ایفا میکند.
همزمان، دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا اعلام کرد تهران با سطح گستردهای از بازرسیهای هستهای برای دورهای طولانی موافقت کرده است. وی مدعی شد پذیرش این سازوکار، زمینه ادامه مذاکرات و پیشرفت در متن توافق ایران و آمریکا را فراهم کرده است.
ترامپ همچنین اعلام کرد بخشی از داراییهای آزادشده ایران در حسابهای امانی تحت نظارت آمریکا نگهداری خواهد شد و صرف خرید کالاهای بشردوستانه خواهد شد.
اما مقامهای ایرانی بخش مهمی از این اظهارات را رد کردهاند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، تأکید کرد جمهوری اسلامی درباره نحوه هزینهکرد منابع آزادشده کاملاً مستقل عمل میکند و برای استفاده از داراییهای خود هیچ محدودیتی را نپذیرفته است.
بقایی همچنین ادعای موافقت تهران با بازدید بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی از سایتهای هستهای آسیبدیده را رد کرد و گفت هیچ برنامهای برای چنین بازدیدی در دستور کار قرار ندارد.
اختلاف تهران و واشنگتن بر سر بازرسیهای هستهای
مهمترین نکته در روند فعلی توافق ایران و آمریکا، شکاف آشکار میان روایتهای دو طرف است.
واشنگتن از پذیرش بازرسیهای گسترده، کنترل نحوه مصرف منابع مالی و محدودیتهای بلندمدت سخن میگوید؛ در مقابل، تهران تأکید دارد که درباره داراییهای آزادشده مستقل تصمیم میگیرد و هنوز برنامهای برای دسترسی بازرسان به تأسیسات آسیبدیده وجود ندارد.
این اختلاف روایتها میتواند چند معنا داشته باشد:
احتمال دارد برخی جزئیات هنوز نهایی نشده و مذاکرات فنی برای حل همین موارد طراحی شده باشد.
دو طرف ممکن است برای مدیریت افکار عمومی داخلی، روایتهای متفاوتی از متن توافق ایران و آمریکا ارائه کنند.
احتمال دارد توافق سیاسی اولیه حاصل شده اما جزئیات اجرایی همچنان محل مناقشه باشد.
از سوی دیگر، مطرح شدن موضوع داراییهای بلوکهشده نشان میدهد پرونده اقتصادی، همانند پرونده هستهای، به یکی از محورهای اصلی مذاکرات ایران و آمریکا تبدیل شده است.
داراییهای بلوکهشده؛ نقطه جدید اختلاف در مذاکرات ایران و آمریکا
پیامدهای احتمالی اختلافات ایران و آمریکا میتواند چنین باشد:
پیامدهای سیاسی
ادامه گفتوگوها میتواند تنش میان تهران و واشنگتن را کاهش دهد.
هرگونه اختلاف بر سر اجرای تعهدات، احتمال بازگشت تنشهای دیپلماتیک را افزایش میدهد.
پیامدهای اقتصادی
آزادسازی بخشی از منابع مالی ایران میتواند بر بازار ارز و انتظارات اقتصادی اثرگذار باشد.
در صورت توافق نهایی، احتمال افزایش تعاملات تجاری و کاهش فشارهای تحریمی وجود دارد.
پیامدهای امنیتی و منطقهای
تداوم روند دیپلماتیک میتواند خطر رویارویی نظامی در منطقه را کاهش دهد.
اختلاف بر سر موضوعات هستهای یا موشکی ممکن است روند مذاکرات را با وقفه روبهرو کند.
ابعاد بلندمدت
اگر مذاکرات فنی طی دو ماه آینده به نتیجه برسد، احتمال شکلگیری چارچوبی جدید برای روابط تهران و واشنگتن افزایش مییابد؛ اما در صورت شکست مذاکرات، بیاعتمادی متقابل میتواند برای مدت طولانی تداوم یابد.
اگرچه توافق ایران و آمریکا وارد مرحلهای تازه شده و دو طرف برای ادامه گفتوگوها بر سر یک نقشه راه به تفاهم رسیدهاند، اما اختلاف بر سر بازرسیهای هستهای، نحوه استفاده از داراییهای آزادشده و برخی جزئیات اجرایی نشان میدهد رسیدن به توافق نهایی همچنان با موانع مهمی روبهرو است. سرنوشت مذاکرات فنی ۶۰ روز آینده میتواند آینده روابط تهران و واشنگتن را تعیین کند.
ارسال نظر