قالیباف: هر اشکالی در مذاکره با آمریکا پیش بیاید با موشک پاسخ میدهیم!
قالیباف از پشتپرده «توافق ایران و آمریکا» پرده برداشت؛ موشکها آماده شلیک هستند.
در حالی که جزئیات بیشتری از توافق ایران و آمریکا و مذاکرات فشرده لوسرن منتشر میشود، محمدباقر قالیباف با دفاع از سفر هیأت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی به سوئیس اعلام کرد که این مذاکرات مانع افزایش تلفات در لبنان شده است.
همزمان، او از ایجاد یک مرکز ارتباطی برای مدیریت تنشها خبر داد؛ موضوعی که در کنار اظهارات اسرائیل درباره حفظ آزادی عمل نظامی در جنوب لبنان، آینده آتشبس را با ابهامهای جدی روبهرو کرده است.
روایت تازه قالیباف از مذاکرات ایران و آمریکا
محمدباقر قالیباف در تازهترین اظهارات خود درباره روند توافق ایران و آمریکا، از سفر هیأت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی به سوئیس دفاع کرد و گفت این سفر در امتداد میدان نظامی انجام شده و در صورت بروز مشکل در اجرای توافق، تهران هم ابزار نظامی و هم مسیر دیپلماسی را در اختیار دارد.
او تأکید کرد که اگر هیأت ایرانی به سوئیس نمیرفت، احتمال افزایش درگیریها و ریخته شدن خون بیشتری در لبنان وجود داشت. این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که انتقادهایی در داخل ایران نسبت به اصل برگزاری مذاکرات ایران و آمریکا مطرح شده بود.
قالیباف همچنین در واکنش به برخی انتقادها درباره سفر تیم مذاکرهکننده به سوئیس، تصریح کرد که مأموریت مذاکرهکنندگان با هدف جلوگیری از گسترش بحران منطقهای انجام شده است.
جزئیات تازه از تفاهمنامه ایران و آمریکا و سازوکار کاهش تنش
رئیس هیأت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی با اشاره به توافقهای حاصلشده در چارچوب ماده ۵ تفاهمنامه ایران و آمریکا گفت برای یک دوره ۳۰ روزه، یک خط ارتباطی و مرکز هماهنگی ایجاد شده است تا هرگونه ابهام، حادثه یا سوءبرداشت میان طرفها از طریق آن مدیریت شود.
به گفته او، این مرکز به معنای صدور مجوز عبور دریایی نیست، بلکه با توجه به اینکه مدیریت تنگه در اختیار ایران قرار دارد، هدف از ایجاد آن افزایش ایمنی و سرعت تردد کشتیهای تجاری بر اساس قوانین بینالمللی است.
قالیباف همچنین تأکید کرد که وضعیت مدیریت تنگه پس از جنگ، مشابه شرایط پیش از درگیری نخواهد بود؛ موضوعی که میتواند در آینده بر معادلات حملونقل دریایی و امنیت انرژی منطقه اثرگذار باشد.
مرکز کاهش تنش؛ مهمترین دستاورد مذاکره ایران و آمریکا؟
همزمان با این اظهارات، قطر و پاکستان در بیانیه مشترک پایان نشست لوسرن اعلام کردند که پس از حدود ۱۸ ساعت مذاکره، تهران و واشنگتن بر سر تشکیل یک «مرکز کاهش تنش» با مشارکت لبنان و میانجیها به توافق رسیدهاند.
هدف این مرکز، نظارت بر اجرای توقف عملیات نظامی در لبنان و جلوگیری از بازگشت سریع درگیریها عنوان شده است.
با این حال، همزمان بنیامین نتانیاهو اعلام کرده که ارتش اسرائیل همچنان آزادی عمل کامل در جنوب لبنان را حفظ خواهد کرد و هیچ محدودیتی برای مقابله با آنچه تهدید علیه اسرائیل توصیف میکند، وجود ندارد.
این موضع میتواند اجرای متن توافق ایران و آمریکا و سازوکار کاهش تنش را با چالش مواجه کند.
آیا توافق ایران و آمریکا میتواند آتشبس لبنان را حفظ کند؟
اگرچه ایجاد کانال ارتباطی مستقیم و مرکز کاهش تنش، از منظر دیپلماتیک یک پیشرفت مهم محسوب میشود، اما اختلاف جدی میان طرفهای درگیر درباره نحوه اجرای آتشبس همچنان پابرجاست.
از یک سو، تهران و میانجیها بر تثبیت توقف درگیریها تأکید دارند و از سوی دیگر، اسرائیل اعلام کرده محدودیتی برای عملیات پیشدستانه قائل نیست. همین مسئله میتواند زمینهساز تفسیرهای متفاوت از متن توافق ایران و آمریکا شود.
تحلیل و بررسی
مهمترین زاویه خبری در تحولات اخیر، نه صرفاً برگزاری مذاکره ایران و آمریکا، بلکه ایجاد سازوکاری دائمی برای مدیریت بحرانهای منطقهای است.
تشکیل مرکز کاهش تنش نشان میدهد دو طرف تلاش دارند حتی در شرایط فقدان روابط رسمی، کانالهای ارتباطی اضطراری را حفظ کنند تا از تبدیل حوادث میدانی به جنگی فراگیر جلوگیری شود.
اظهارات قالیباف مبنی بر استفاده همزمان از «موشک و مذاکره» نیز بیانگر استمرار راهبرد «دیپلماسی همراه با بازدارندگی» در سیاست منطقهای ایران است.
از سوی دیگر، تأکید اسرائیل بر حفظ آزادی عمل نظامی، نشانه آن است که اجرای هرگونه توافق ایران و آمریکا در لبنان با موانع میدانی جدی روبهرو خواهد بود.
پیامدهای احتمالی
کاهش احتمال گسترش جنگ به سایر کشورهای منطقه در کوتاهمدت.
ایجاد سازوکار ارتباطی جدید میان بازیگران بحران لبنان.
تأثیرگذاری بر امنیت کشتیرانی و تجارت انرژی در خلیج فارس.
افزایش نقش میانجیگری قطر و پاکستان در تحولات منطقه.
احتمال بروز اختلاف تفسیری درباره اجرای آتشبس و بازگشت تنشها.
شکلگیری الگوی جدیدی از مدیریت بحران میان تهران و واشنگتن بدون عادیسازی روابط.
تحولات اخیر نشان میدهد توافق ایران و آمریکا وارد مرحلهای فراتر از گفتوگوهای صرف شده و اکنون بر مدیریت بحرانهای منطقهای متمرکز است.
با وجود ایجاد مرکز کاهش تنش و تداوم مذاکرات ایران و آمریکا، مواضع متفاوت بازیگران اصلی بهویژه اسرائیل، آینده این روند را همچنان شکننده و وابسته به تحولات میدانی نگه داشته است.
ارسال نظر