توافقی که رابطه ترامپ و نتانیاهو را شکرآب کرد / ترامپ به نتانیاهو: ای کاش از عقلت استفاده میکردی!
توافق ایران و آمریکا در سایه هشدار ترامپ به نتانیاهو؛ مخالفت اسرائیل با نظم جدید منطقهای آشکار شد.
توافق ایران و آمریکا وارد مرحلهای شده که پیامدهای آن فراتر از روابط تهران و واشینگتن دیده میشود.
اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره ضرورت «عقلانیتر» رفتار کردن بنیامین نتانیاهو، درخواست برای آتشبس در جبهه لبنان و انتقاد غیرمستقیم از مخالفان روند صلح، نشانههایی از افزایش فاصله میان کاخ سفید و جریانهای مخالف مذاکرات ایران و آمریکا در اسرائیل است؛ شکافی که میتواند بر آینده امنیت منطقه تأثیر بگذارد.
مخالفت اسرائیل با توافق ایران و آمریکا به نقطه رویارویی رسید
در حالی که اجرای مفاد اولیه توافق ایران و آمریکا به یکی از مهمترین تحولات سیاسی خاورمیانه تبدیل شده، مجموعهای از مواضع مقامهای آمریکایی و اسرائیلی نشان میدهد اختلافهایی جدی درباره نحوه مدیریت شرایط پس از این توافق در حال شکلگیری است.
دونالد ترامپ در گفتوگویی تلفنی اعلام کرد که با مقامهای اسرائیلی درباره تحولات لبنان صحبت کرده و از آنان خواسته است برای رسیدن به آتشبس و کاهش تنشها رویکردی محتاطانهتر در پیش بگیرند. رئیسجمهور آمریکا در این گفتوگو تأکید کرده که در برخی مقاطع باید از تشدید درگیریها جلوگیری کرد و تصمیمهای مبتنی بر محاسبات سیاسی و امنیتی اتخاذ شود.
این اظهارات همزمان با انتشار گزارشهایی درباره مخالفت برخی جریانهای سیاسی اسرائیل با روند جدید منطقهای مطرح شده است؛ روندی که پس از تفاهمنامه ایران و آمریکا و آغاز مرحله تازهای از تعاملات دیپلماتیک میان تهران و واشینگتن شکل گرفته است.
از سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو اعلام کرده که اسرائیل تا زمانی که نیازهای امنیتی خود را تأمینشده نداند، از منطقه حائل جنوب لبنان خارج نخواهد شد.
این موضع نشان میدهد تلآویو همچنان نگاه امنیتی سختگیرانهای به تحولات مرزی دارد و حاضر نیست صرفاً بر پایه توافقهای سیاسی جدید، راهبردهای میدانی خود را تغییر دهد.
پیام «منطقیتر رفتار کن» ترامپ به نتانیاهو چه معنایی دارد؟
همزمان ترامپ در اظهاراتی دیگر ضمن تأکید بر روابط خوب خود با نتانیاهو، تصریح کرده است که نخستوزیر اسرائیل باید «منطقیتر» عمل کند. این جمله در فضای سیاسی منطقه بهعنوان پیامی معنادار به مخالفان مذاکره ایران و آمریکا تفسیر شده است.
معاون رئیسجمهور آمریکا نیز در موضعی قابل توجه اعلام کرد که واشینگتن تقریباً بهصورت روزانه با مقامهای اسرائیلی و شرکای منطقهای خود در تماس است. او ضمن دفاع از حق اسرائیل برای تأمین امنیت خود، ادعا کرد همه طرفها باید به روند صلح احترام بگذارند؛ روندی که از نگاه دولت آمریکا در نهایت به سود کل منطقه خواهد بود.
ونس همچنین درباره مخالفان توافق ایران و آمریکا در کابینه اسرائیل موضعی صریح اتخاذ کرد و هشدار داد که حمله سیاسی به نزدیکترین متحد واشینگتن اقدامی غیرسازنده است. این سخنان نشان میدهد دولت آمریکا در حال ارسال پیام روشنی به جریانهایی است که با متن توافق ایران و آمریکا و آثار منطقهای آن مخالفت میکنند.
فراتر از لبنان؛ نبرد بر سر نظم پساجنگ
آنچه در ظاهر به اختلاف بر سر جنوب لبنان مربوط میشود، در واقع بخشی از یک چالش بزرگتر است.
دولت ترامپ تلاش میکند پس از امضای تفاهمنامه ایران و آمریکا، فضای منطقه را از درگیریهای پیدرپی به سمت سازوکارهای سیاسی هدایت کند.
اما بخشی از ساختار سیاسی اسرائیل معتقد است کاهش تنش با ایران و تثبیت مذاکرات ایران و آمریکا ممکن است قدرت بازدارندگی تلآویو را محدود کند. به همین دلیل مخالفت اسرائیل با توافق جدید تنها یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه ریشه در برداشت متفاوت دو طرف از آینده خاورمیانه دارد.
تغییر اولویتهای آمریکا
اظهارات ترامپ و معاون او نشان میدهد واشینگتن اکنون بیش از گذشته بر تثبیت دستاوردهای مذاکره ایران و آمریکا تمرکز کرده است. از نگاه آمریکا، ادامه درگیریهای منطقهای میتواند اجرای تعهدات دو طرف و نتایج اقتصادی و امنیتی توافق را با خطر مواجه کند.
پیامدهای احتمالی
پیامد سیاسی
افزایش فشار آمریکا بر دولت اسرائیل برای همراهی با روند صلح.
تشدید اختلافات داخلی در اسرائیل درباره نحوه مواجهه با توافق جدید.
تقویت جایگاه دیپلماسی در روابط تهران و واشینگتن.
پیامد امنیتی
احتمال کاهش تنش در برخی جبهههای منطقهای در صورت تثبیت آتشبسها.
افزایش فشار بر بازیگران مخالف روند تنشزدایی.
کاهش احتمال گسترش درگیریهای فرامرزی در کوتاهمدت.
پیامد اقتصادی
بهبود انتظارات بازارها نسبت به ثبات منطقه.
افزایش امید به توسعه همکاریهای اقتصادی ناشی از توافق ایران و آمریکا.
کاهش ریسکهای ژئوپلیتیکی مؤثر بر تجارت و انرژی.
پیامد بینالمللی
تقویت نقش آمریکا بهعنوان بازیگر اصلی مدیریت نظم جدید منطقه.
افزایش فشار دیپلماتیک بر مخالفان متن توافق ایران و آمریکا.
شکلگیری ائتلافهای جدید بر مبنای ثبات منطقهای بهجای تقابل نظامی.
اظهارات اخیر ترامپ و مقامهای ارشد آمریکایی نشان میدهد چالش اصلی پس از توافق ایران و آمریکا دیگر صرفاً رسیدن به توافق نیست، بلکه مدیریت پیامدهای آن در منطقه است.
درخواست ترامپ برای رفتار «منطقیتر» از سوی نتانیاهو، تأکید بر آتشبس و انتقاد از مخالفان روند صلح، همگی نشانههایی از تلاش واشینگتن برای حفاظت از دستاوردهای مذاکرات ایران و آمریکا در برابر فشارهای منطقهای و مخالفت اسرائیل با توافق ایران و آمریکا محسوب میشود.
ارسال نظر