آغاز جنگ بلافاصله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای؛ ۱۰ هزار سرباز آمریکایی به سمت خلیج فارس روانه شدند!
ناو سوم و ۱۰ هزار نیروی آمریکایی در راه خاورمیانه؛ جنگ مجدد ایران و آمریکا در راه است.
هم‌زمان با افزایش چشمگیر حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه، برگزاری نشست محرمانه مقام‌های ارشد دولت دونالد ترامپ در کمپ‌دیوید و اظهارات تازه رئیس‌جمهوری آمریکا درباره پایان جنگ، بحث درباره حمله مجدد آمریکا به ایران وارد مرحله تازه‌ای شده است؛ با این حال، هنوز سندی رسمی درباره صدور دستور آغاز عملیات جدید منتشر نشده و گزینه مذاکره نیز همچنان روی میز واشنگتن قرار دارد.
سه نشانه هم‌زمان؛ چرا احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران جدی‌تر شده است؟
تحولات ۴۸ ساعت گذشته سه مسیر موازی را در برابر پرونده ایران و آمریکا قرار داده است: تقویت آرایش نظامی آمریکا، تشدید فشار سیاسی بر تهران و ادامه تلاش برای رسیدن به توافق.
وال‌استریت ژورنال گزارش داده است که آمریکا در حال اعزام یک گروه ناو هواپیمابر دیگر و نیروهای اضافی به خاورمیانه است؛ مجموعه این جابه‌جایی‌ها می‌تواند حدود ۹ تا ۱۰ هزار نیروی نظامی دیگر را به منطقه اضافه کند. ناو هواپیمابر «یواس‌اس تئودور روزولت» و گروه آبی‌ـ‌خاکی «یواس‌اس مکین آیلند» در این جابه‌جایی حضور دارند.
بر اساس گزارش الجزیره، با تکمیل این آرایش سه گروه ناو هواپیمابر و دو گروه آبی‌ـ‌خاکی آمریکا در منطقه مستقر خواهند بود. چنین تمرکزی دامنه گزینه‌های نظامی واشنگتن را افزایش می‌دهد؛ از تقویت دفاع هوایی و حفاظت از مسیرهای دریایی تا عملیات هوایی گسترده‌تر.
با این حال، افزایش نیرو به خودی خود به معنای قطعی شدن حمله مجدد آمریکا به ایران نیست. بخشی از این نیروها می‌توانند برای بازدارندگی، حفاظت از نیروها و کشتی‌های آمریکایی و ایجاد ظرفیت عملیاتی در صورت تغییر تصمیم سیاسی استفاده شوند.
نشست محرمانه کمپ‌دیوید؛ چه چیزی درباره ایران روی میز بود؟
در مهم‌ترین تحول سیاسی، اکسیوس گزارش داد که مقام‌های ارشد دولت ترامپ روز جمعه در نشستی اعلام نشده و چندساعته در کمپ‌دیوید گرد هم آمدند.
ریاست این جلسه با جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، بود و مارکو روبیو، وزیر خارجه، پیت هگست، وزیر جنگ، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید، جان رتکلیف، رئیس سازمان سیا، و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، در آن حضور داشتند.
اکسیوس به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش کرده که در این نشست درباره بحران خاورمیانه تصمیم‌هایی گرفته شد یا دست کم بحث‌های عمیقی درباره آنها صورت گرفت؛ اما جزئیات تصمیم احتمالی منتشر نشده و کاخ سفید نیز درباره این جلسه توضیح رسمی ارائه نکرده است.
اهمیت این نشست زمانی بیشتر می‌شود که هم‌زمان گزارش‌هایی درباره توقف پیشرفت مذاکرات ایران و آمریکا و بررسی گزینه‌های نظامی جدید از سوی ترامپ منتشر شده است.
در نتیجه، آنچه اکنون قابل مشاهده است نه اعلام رسمی حمله مجدد آمریکا به ایران، بلکه افزایش ظرفیت نظامی در کنار یک فرآیند تصمیم‌گیری سیاسی در بالاترین سطح دولت آمریکاست.
ترامپ: نمی‌دانم با چه کسی در ایران مذاکره کنم
دونالد ترامپ نیز در سخنرانی خود در موبیل آلاباما، موضعی دوگانه اما قابل توجه درباره آینده جنگ و مذاکرات مطرح کرد.
او گفت یکی از مشکلات واشنگتن این است که نمی‌داند برای دستیابی به توافق باید با چه کسی در ایران مذاکره کند.
ترامپ در ادامه ادعا کرد: «کسی نیست که در ایران بتوان با او صحبت کرد. هیچ‌کس نمی‌خواهد نقش رئیس‌جمهوری را داشته باشد. من می‌پرسم با کی در ایران باید صحبت کنم؟ تق‌تق! هیچ‌کس خانه نیست!»
او همچنین مدعی شد جنگ با جمهوری اسلامی «به هر شکلی» و به‌زودی پایان خواهد یافت؛ چه از مسیر توافق و چه از طریق اقدام نظامی. ترامپ احتمال داده است که پایان جنگ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا رخ دهد.
این اظهارات از یک جهت اهمیت دارد: ترامپ هنوز پایان بحران را به توافق یا اقدام نظامی گره می‌زند و در عین حال، بازه زمانی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای را مطرح کرده است.
بنابراین نمی‌توان از سخنان او به‌تنهایی نتیجه گرفت که تصمیم نهایی برای جنگ مجدد ایران و آمریکا گرفته شده است؛ اما روشن است که گزینه نظامی همچنان در محاسبات دولت آمریکا حضور دارد.
چرا آمریکا هم‌زمان نیرو می‌فرستد و از توافق صحبت می‌کند؟
افزایش حضور نظامی آمریکا لزوماً با مسیر دیپلماتیک در تضاد نیست.
در محاسبات نظامی ایجاد ظرفیت بیشتر می‌تواند به واشنگتن امکان دهد در صورت شکست مذاکرات، سریع‌تر وارد عملیات شود. از سوی دیگر، همین افزایش توان نظامی می‌تواند به‌عنوان ابزار فشار برای رسیدن به توافق مورد استفاده قرار گیرد.
در همین چارچوب، گزارش‌های اخیر درباره مذاکرات ایران و آمریکا نشان می‌دهد که اختلافات بر سر موضوعاتی مانند تنگه هرمز، محاصره دریایی و پرونده هسته‌ای همچنان پابرجاست. گزارش‌های بین‌المللی از پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز در برابر رفع محاصره و ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای خبر داده‌اند اما واشنگتن این چارچوب را نپذیرفته است.
در نتیجه، وضعیت فعلی را می‌توان نوعی فشار هم‌زمان سیاسی و نظامی دانست؛ مسیری که هنوز مشخص نیست در نهایت به توافق ایران و آمریکا منتهی شود یا به ازسرگیری عملیات گسترده.
عربستان و یمن؛ متغیر دیگری که پرونده ایران را پیچیده کرده است
موضوع فقط ایران نیست. اکسیوس گزارش داده است که عربستان سعودی از آمریکا خواسته در عملیات برنامه‌ریزی‌شده علیه حوثی‌ها مشارکت کند و حملات هوایی انجام دهد.
ترامپ تاکنون برای ورود مستقیم آمریکا به این عملیات تمایل زیادی نشان نداده، اما مقام‌های آمریکایی گفته‌اند این موضع می‌تواند تغییر کند.
همین مسئله باعث شده تحولات ایران، یمن، عربستان و مسیرهای دریایی منطقه به یکدیگر گره بخورد.
در چنین شرایطی، افزایش نیروهای آمریکایی تنها برای یک سناریو قابل استفاده نیست. حضور ناوهای هواپیمابر و نیروهای تفنگدار دریایی می‌تواند در صورت تصمیم سیاسی واشنگتن برای چند مأموریت متفاوت مورد استفاده قرار گیرد.
محمدرضا نقدی: آمریکا در بن‌بست و حمله برایش «خودکشی» است
در تهران نیز هم‌زمان با انتشار خبر افزایش نیروهای آمریکایی، محمدرضا نقدی، معاون هماهنگ‌کننده سپاه پاسداران، درباره احتمال ازسرگیری درگیری نظامی میان ایران و آمریکا اظهارنظر کرد.
نقدی گفت آمریکا در بن‌بست قرار دارد و در صورت حمله، این اقدام برای واشنگتن «عین خودکشی» خواهد بود.
او پیشتر نیز گفته بود آمریکا در ماه‌های گذشته توان خود را به کار گرفته و ظرفیت بیشتری برای اقدام نظامی ندارد. نقدی در برنامه «گفت‌وگوی ویژه خبری» همچنین گفته بود اگر آمریکا بر اساس «حساب و منفعت» تصمیم بگیرد، از حمله نظامی به ایران صرف‌نظر خواهد کرد.
یک پیام مهم دیگر از بازار نفت؛ جنگ فقط مسئله نظامی نیست
یکی از ابعاد کمتر دیده شده این بحران اثر مستقیم آن بر بازار انرژی است.
رویترز گزارش داده است که قیمت نفت برنت در معاملات پنجشنبه با افزایش بیش از ۴ درصدی به ۱۰۲ دلار و ۳۱ سنت در هر بشکه رسید و نفت وست تگزاس اینترمدیت نیز به ۹۲ دلار و ۸۷ سنت رسید. گزارش رویترز افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه و احتمال ازسرگیری عملیات علیه ایران را یکی از عوامل تشدید نگرانی‌های بازار عنوان کرده است.
هم‌زمان، کشورهای گروه هفت برای مقابله با فشار بازار انرژی بر سر آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآورده‌های نفتی از ذخایر اضطراری طی چهار ماه توافق کردند.
این تصمیم نشان می‌دهد تبعات احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا فقط به تهران و واشنگتن محدود نمی‌شود. هرگونه اختلال جدی در مسیرهای انتقال انرژی خلیج فارس می‌تواند قیمت نفت، هزینه حمل‌ونقل و تورم انرژی را در کشورهای مختلف تحت تأثیر قرار دهد.
تحلیل و بررسی؛ آیا نشانه‌های فعلی به معنای حمله قریب‌الوقوع است؟
سه واقعیت را باید از یکدیگر جدا کرد.
اول: آمریکا در حال افزایش قابل توجه ظرفیت نظامی خود در منطقه است. اعزام ناو هواپیمابر سوم و حدود ۹ تا ۱۰ هزار نیروی اضافی، یک جابه‌جایی معمولی و کوچک محسوب نمی‌شود. گزارش وال‌استریت ژورنال می‌گوید این نیروها گزینه‌های بیشتری را در اختیار دولت ترامپ قرار می‌دهند.
دوم: در سطح سیاسی نشانه‌هایی از بررسی گزینه‌های نظامی وجود دارد. نشست کمپ‌دیوید با حضور هم‌زمان مقام‌های سیاسی، دفاعی و اطلاعاتی آمریکا و اظهارات ترامپ درباره احتمال اقدام نظامی، این موضوع را تقویت می‌کند. اما جزئیات تصمیم احتمالی نشست کمپ‌دیوید علنی نشده است.
سوم: مسیر دیپلماسی هنوز کاملاً بسته نشده است. ترامپ همچنان از امکان توافق صحبت می‌کند و گزارش‌های اخیر نیز از تلاش برای حل اختلافات میان ایران و آمریکا خبر می‌دهند. بنابراین، از داده‌های فعلی نمی‌توان نتیجه گرفت که حمله مجدد آمریکا به ایران قطعی شده است.
نکته مهم‌تر این است که فاصله میان «آماده‌سازی نظامی» و «تصمیم سیاسی برای آغاز عملیات» می‌تواند بسیار تعیین‌کننده باشد. واشنگتن اکنون در حال ایجاد ظرفیت لازم برای سناریوهای مختلف است؛ اما اینکه این ظرفیت نهایتاً برای بازدارندگی، فشار در مذاکرات یا عملیات نظامی استفاده شود، به تصمیم‌های بعدی دولت آمریکا بستگی دارد.
جمع‌بندی؛ نشست محرمانه کمپ‌دیوید و اعزام ۱۰ هزار نیروی آمریکایی
در حال حاضر، حمله مجدد آمریکا به ایران را نمی‌توان یک تصمیم قطعی و اعلام شده دانست؛ اما همزمانی افزایش کم‌سابقه حضور نظامی آمریکا، اعزام ناو هواپیمابر سوم و هزاران نیروی جدید، نشست محرمانه مقام‌های ارشد دولت ترامپ در کمپ‌دیوید و اظهارات صریح رئیس‌جمهوری آمریکا درباره امکان پایان جنگ از مسیر نظامی، سطح نگرانی درباره جنگ مجدد ایران و آمریکا را افزایش داده است.
در طرف مقابل، تهران همچنان پیام‌هایی درباره ادامه مسیر دیپلماسی و هزینه‌های حمله نظامی ارسال می‌کند. بنابراین نقطه تعیین‌کننده بعدی، نه صرفاً ورود ناوها و نیروهای آمریکایی به منطقه، بلکه تصمیم سیاسی واشنگتن درباره ادامه مذاکرات ایران و آمریکا یا عبور از مسیر دیپلماسی خواهد بود.
ارسال نظر