فشار قطر و عمان بر ایران برای مذاکره با آمریکا؛ ترامپ: جمهوری اسلامی کمتر از یک هفته تا آغاز جنگی تمامعیار فرصت دارد!
توافق ایران و آمریکا وارد مرحله تازه شد؛ پاسخ تهران و واشنگتن به طرح آتشبس ۱۰ روزه. چرا ترامپ در آخرین لحظه حمله را متوقف کرد؟
توافق ایران و آمریکا بار دیگر به مهمترین محور تحولات منطقه تبدیل شده است. همزمان با ارائه پاسخ تهران و واشنگتن به طرح مشترک میانجیها برای آغاز دوباره مذاکرات ایران و آمریکا، گزارشها از توقف موقت حمله آمریکا به ایران، پیشنهاد آتشبس ۱۰ روزه و تلاش برای کاهش تنش در تنگه هرمز حکایت دارد؛ تحولاتی که میتواند مسیر بحران را به سمت دیپلماسی یا بازگشت به رویارویی نظامی تغییر دهد.
توافق ایران و آمریکا؛ پاسخ دو طرف به طرح جدید میانجیها
شبکه العربیه گزارش داد آمریکا و ایران پاسخ خود را به پیشنهاد مشترک پاکستان و قطر برای ازسرگیری مذاکرات ارائه کردهاند.
طبق این گزارش، قطر، مصر، پاکستان و چند میانجی منطقهای، طرحی را برای برقراری آتشبس ۱۰ روزه به تهران و واشنگتن پیشنهاد دادهاند؛ طرحی که هدف آن کاهش تنشهای نظامی، ایجاد فرصت برای مذاکرات جدید، حل بحران در تنگه هرمز و فراهم کردن زمینه احیای تفاهمهای پیشین عنوان شده است.
در این پیشنهاد، دو شرط اصلی برای آغاز گفتوگوها مطرح شده است:
*توقف فوری اقدامات خصمانه میان طرفین
*بازگشایی کامل و ایمن تنگه هرمز برای عبور کشتیهای تجاری و نفتکشها
بر اساس جزئیات منتشرشده، مسیر جنوبی دریانوردی از طریق آبهای عمان باید از هرگونه حمله نیروهای ایرانی مصون بماند و در مقابل، مسیر شمالی از طریق آبهای ایران نیز از محدودیتها و محاصره دریایی آمریکا خارج شود.
توافق ایران و آمریکا همزمان با توقف حمله آمریکا به ایران
همزمان با انتشار این گزارش، مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، اعلام کرد دونالد ترامپ تصمیم گرفته است حملات علیه ایران را به صورت موقت متوقف کند تا فرصت بیشتری برای پیشبرد دیپلماسی فراهم شود.
او در گفتوگو با فاکس نیوز گفت:
«ترامپ در حال دادن فرصت به مذاکرات است و فضایی برای پیشرفت گفتوگوها ایجاد کرده است.»
در سوی دیگر، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی نیز اعلام کرد که پس از توقف حمله آمریکا، ایران نیز حملات علیه متحدان واشنگتن در منطقه را متوقف کرده است؛ موضوعی که از کاهش نسبی تنشها در شرایط کنونی حکایت دارد.
ارزیابی اسرائیل؛ توافق ایران و آمریکا پایدار نخواهد بود
وبسایت واینت گزارش داد مقامهای اسرائیلی انتظار داشتند عملیات گسترده آمریکا علیه ایران از شامگاه جمعه آغاز شود، اما در ساعات پایانی این جمعبندی شکل گرفت که ترامپ تصمیم گرفته فعلاً گزینه نظامی را متوقف و فرصت تازهای به تهران بدهد.
این گزارش همچنین مدعی است قطر و عمان در روزهای اخیر فشار قابل توجهی بر جمهوری اسلامی وارد کردهاند تا مواضع خود را تعدیل کند و زمینه جلوگیری از آغاز یک عملیات گسترده نظامی آمریکا فراهم شود.
با این حال، ارزیابی مقامهای اسرائیلی همچنان این است که تفاهم میان ایران و آمریکا عملاً فروپاشیده و احتمال دستیابی به یک توافق که تمامی خواستههای واشنگتن را تأمین کند، بسیار پایین است.
از نگاه تلآویو، فرصت تازهای که ترامپ در اختیار تهران قرار داده، بیشتر به معنای خرید زمان است و نه تغییر بنیادین در روند اختلافات.
ترامپ: حمله به ایران همچنان روی میز است
دونالد ترامپ در گفتوگو با شبکه LCI فرانسه تأکید کرد اگر خواستههای آمریکا به طور کامل محقق نشود، «قطعاً امکان بازگشت به جنگ تمامعیار وجود دارد.»
همزمان نیویورک پست گزارش داد رئیسجمهور آمریکا دستور تعلیق موقت حملات نظامی را صادر کرده تا میزان آمادگی تهران برای رسیدن به یک توافق را ارزیابی کند.
با وجود این، کاخ سفید این اقدام را آتشبس رسمی ندانسته و همچنان گزینههای نظامی را حفظ کرده است.
در همین حال، همزمان با ادامه تنش میان ایران و آمریکا، درگیریهای نظامی میان عربستان سعودی و حوثیها نیز ادامه یافته و احتمال گسترش بحران در منطقه را افزایش داده است.
تحولات اخیر نشان میدهد محور اصلی بحران از میدان نظامی به آزمون دیپلماسی منتقل شده است. توقف موقت حملات آمریکا در کنار توقف اقدامات متقابل ایران، اگرچه به معنای توافق ایران و آمریکا نیست، اما نشانهای از تلاش دو طرف برای جلوگیری از ورود به یک جنگ پرهزینه محسوب میشود.
نقش فعال قطر، پاکستان، مصر و عمان نیز نشان میدهد کشورهای منطقه نگران پیامدهای امنیتی و اقتصادی ادامه درگیری، بهویژه در تنگه هرمز هستند؛ گذرگاهی که بخش قابل توجهی از تجارت جهانی انرژی از آن عبور میکند.
با این حال، اظهارات ترامپ درباره احتمال بازگشت جنگ و همچنین بدبینی مقامهای اسرائیلی نشان میدهد فضای بیاعتمادی همچنان پابرجاست و هرگونه شکست در مذاکرات میتواند بار دیگر به تشدید حمله آمریکا به ایران یا حتی تشدید تنش فعلی ایران و آمریکا منجر شود.
از منظر اقتصادی، هرگونه توافق موقت ایران و آمریکا میتواند فشار بر بازار نفت و حملونقل دریایی را کاهش دهد اما در صورت شکست مذاکرات، احتمال افزایش قیمت انرژی، تشدید ناامنی دریایی و گسترش تنشهای منطقهای همچنان وجود خواهد داشت.
تحولات اخیر نشان میدهد توافق ایران و آمریکا وارد مرحلهای حساس شده است؛ مرحلهای که در آن دیپلماسی و تهدید نظامی به طور همزمان در جریان هستند. پاسخ تهران و واشنگتن به طرح آتشبس ۱۰ روزه، توقف موقت حملات آمریکا و ادامه میانجیگری کشورهای منطقه میتواند مسیر آینده بحران را مشخص کند، اما تا زمانی که اختلافات اساسی حل نشود، احتمال بازگشت تنشهای نظامی همچنان پابرجا خواهد بود.
ارسال نظر