ترامپ: ایرانیها حتی نمیتوانند بدون اینکه ما متوجه شویم جابهجا شوند!
ترامپ مدعی شد که همه تحرکات ایران را از فضا رصد میکنیم.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در تازهترین اظهارات خود درباره ایران مدعی شد واشینگتن تحرکات جمهوری اسلامی و تأسیسات هستهای این کشور را بهصورت مستمر زیر نظر دارد و حتی از رفتوآمد افراد در مناطق حساس اطلاع دارد؛ اظهاراتی که همزمان با تهدید دوباره درباره تأسیسات «کوه کلنگ گزلا»، احتمال تداوم عملیات نظامی آمریکا علیه ایران را بار دیگر مطرح کرده است.
ترامپ در گفتوگو با شبکه جیبینیوز مدعی شد آمریکا پس از حملات به سه سایت هستهای ایران، همچنان بر مناطق حساس این کشور نظارت ماهوارهای دارد. او گفت: «آنها سه سایت داشتند و شاید حالا کوه کلنگ گزلا را هم داشته باشند، اما ما روی همه این مناطق دوربین داریم. میدانیم چه کسی وارد میشود و چه کسی خارج میشود.»
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که یک روز پیشتر، رویترز گزارش داده بود ترامپ اعلام کرده آمریکا ممکن است بهزودی «کوه کلنگ گزلا» را هدف قرار دهد؛ منطقهای نزدیک تأسیسات نطنز که به گفته این گزارش، دارای مجموعه تونلهای عمیق و مستحکم است.
حمله مجدد آمریکا به ایران؛ هدف بعدی کجاست؟
مهمترین بخش سخنان تازه ترامپ، اشاره مستقیم او به کوه کلنگ گزلاست. او در حالی گفت سه سایت هستهای ایران «کاملاً نابود شدهاند» که همزمان احتمال حضور فعالیتهای هستهای ایران در یک مجموعه زیرزمینی دیگر را مطرح کرد.
ترامپ گفت: «آنها سه سایت داشتند و حالا ممکن است کوه کلنگ گزلا را داشته باشند. آن سه سایت کاملاً نابود شدهاند.»
این موضع از یک جهت اهمیت دارد: حتی اگر ادعای نابودی کامل تأسیسات قبلی آمریکا را مبنا قرار دهیم، سخنان ترامپ نشان میدهد واشینگتن همچنان مسئله مکانهای زیرزمینی و محل احتمالی انتقال تجهیزات یا مواد هستهای ایران را یک مسئله حلنشده میداند.
رویترز نیز گزارش داده است که کوه کلنگ گزلا در نزدیکی نطنز قرار دارد و دو مجموعه تونلی عمیق در این منطقه وجود دارد؛ موضوعی که آن را به یکی از نقاط حساس در محاسبات نظامی آمریکا درباره برنامه هستهای ایران تبدیل کرده است.
بنابراین، احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران را نمیتوان صرفاً از زاویه یک تهدید لفظی بررسی کرد؛ زیرا همزمانی این اظهارات با اشاره ترامپ به احتمال هدف قرار دادن یک تأسیسات مشخص، نشان میدهد گزینه نظامی همچنان در محاسبات واشینگتن وجود دارد.
ترامپ: حتی از فضا میتوانیم نام افراد را بخوانیم
رئیسجمهوری آمریکا در ادامه درباره توان اطلاعاتی ایالات متحده ادعاهای بسیار گستردهای مطرح کرد.
ترامپ گفت: «حتی میتوانیم از فضا اسم افراد را بخوانیم. آنها حتی نمیتوانند بدون اینکه ما متوجه شویم جابهجا شوند. ما دقیقاً میدانیم چه خبر است و از این بابت کاملاً مطمئن هستیم.»
او همچنین گفت آمریکا فعالیتهای مربوط به ساختوساز و جابهجایی در مناطق حساس ایران را زیر نظر دارد و مدعی شد واشینگتن میداند چه افرادی وارد این مناطق میشوند و چه کسانی از آنها خارج میشوند.
این ادعاها، در صورت صحت، به معنای اتکای گسترده آمریکا به ترکیبی از ماهوارههای شناسایی، تصاویر هوایی و سایر منابع اطلاعاتی برای پایش فعالیتهای ایران است. با این حال، جزئیات فنی ادعای ترامپ درباره توانایی تشخیص نام افراد از فضا بهطور مستقل در منابع منتشرشده تأیید نشده است و باید در چارچوب ادعاهای رئیسجمهوری آمریکا خوانده شود.
ادعای کنترل کامل آمریکا بر تنگه هرمز
ترامپ بخش دیگری از مصاحبه خود را به تنگه هرمز اختصاص داد و مدعی شد آمریکا کنترل کامل این آبراه راهبردی را در اختیار دارد.
او ادعا کرد: «ما کنترل کامل تنگه هرمز را در اختیار داریم. هر شب ۳۰ تا ۴۰ قایق آنها را از بین میبریم و رادارهایشان را هدف قرار میدهیم.»
این ادعا در شرایطی مطرح شده که تنگه هرمز همچنان یکی از اصلیترین نقاط درگیری میان ایران و آمریکا است. رویترز گزارش داده است که درگیریهای جاری و محدودیتهای ایجادشده در این مسیر، عبور نفتکشها و جریان انرژی را تحت تأثیر قرار داده و بازار جهانی نفت را نیز متأثر کرده است.
از سوی دیگر، گزارش فایننشالتایمز نشان میدهد اختلاف بر سر تنگه هرمز همچنان یکی از محورهای اصلی تنش میان تهران و واشینگتن است و حملات متقابل در این منطقه میتواند بار دیگر چرخه تشدید تنش را فعال کند.
بنابراین، ادعای ترامپ درباره «کنترل کامل» تنگه هرمز را نباید معادل پایان درگیری در این آبراه دانست؛ شواهد موجود از ادامه تقابل و اختلال در کشتیرانی حکایت دارد.
ترامپ: ایران تنها دو تا چهار هفته با ساخت بمب اتم فاصله داشت
ترامپ همچنین بار دیگر تلاش کرد حملات آمریکا به ایران را با مسئله برنامه هستهای توجیه کند.
او مدعی شد ایران پیش از حملات آمریکا تنها «دو تا چهار هفته» با دستیابی به سلاح هستهای فاصله داشته و عملیات نظامی آمریکا این روند را متوقف کرده است.
رئیسجمهوری آمریکا همچنین درباره بریتانیا گفت: «با جلوگیری از هستهای شدن ایران، اروپا و بریتانیا را هم نجات دادم.»
او در توضیح این ادعا گفت اگر ایران به سلاح هستهای دست پیدا میکرد، احتمال استفاده از آن در اروپا بیشتر از آمریکا بود، زیرا به گفته او ایران توان موشکی برای رسیدن به اروپا را دارد.
این بخش از سخنان ترامپ در گزارش رسانههای بریتانیایی نیز بازتاب یافته است. شبکه LBC گزارش داده که ترامپ مدعی شده جنگ آمریکا علیه ایران، بریتانیا را از تهدید هستهای نجات داده است.
روزنامه ایندیپندنت نیز متن مشابهی از اظهارات ترامپ درباره احتمال استفاده ایران از سلاح هستهای در اروپا منتشر کرده است.
با این حال، ادعای «دو تا چهار هفته» بهتنهایی نمیتواند اثباتکننده فاصله واقعی ایران تا ساخت سلاح هستهای تلقی شود و برای ارزیابی آن باید به گزارشهای فنی و ارزیابیهای نهادهای تخصصی از جمله آژانس بینالمللی انرژی اتمی توجه کرد.
جنگ مجدد ایران و آمریکا؛ چرا سخنان جدید ترامپ مهم است؟
اهمیت اظهارات جدید ترامپ در کنار هم قرار گرفتن چند موضوع است: از یک سو رئیسجمهوری آمریکا از نابودی سه سایت هستهای سخن میگوید و از سوی دیگر یک سایت زیرزمینی دیگر را بهعنوان نقطهای که ممکن است هدف بعدی قرار گیرد مطرح میکند.
از سوی دیگر، او تأکید دارد آمریکا همچنان بر فعالیتهای ایران نظارت اطلاعاتی دارد و در تنگه هرمز نیز مدعی برتری کامل است.
این ترکیب نشان میدهد حتی اگر شدت درگیری در مقاطعی کاهش پیدا کند، زیرساخت اصلی بحران همچنان پابرجاست: برنامه هستهای ایران، کنترل تنگه هرمز، تحریمها، حضور نظامی آمریکا و بیاعتمادی عمیق میان تهران و واشینگتن.
در چنین شرایطی، احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا بیش از آنکه به یک تصمیم منفرد وابسته باشد، به مجموعهای از تحولات وابسته است؛ بهویژه اینکه آیا ایران فعالیتهای هستهای خود را در سایتهای زیرزمینی ادامه میدهد، آمریکا چه سطحی از فعالیت را «تهدید» تلقی میکند و مذاکرات ایران و آمریکا تا چه اندازه میتواند مانع بازگشت درگیری مستقیم شود؟
اقتصاد ایران و ادعای تورم ۳۰۰ درصدی ترامپ
ترامپ در بخش دیگری از سخنان خود مدعی شد اقتصاد ایران «در حال فروپاشی» است و تورم ممکن است به ۳۰۰ درصد برسد. او همچنین درباره ارزش پول ایران در برابر دلار ارقام بسیار شدیدی مطرح کرد.
این اظهارات را نیز باید در دسته ادعاهای سیاسی ترامپ قرار داد و نه یک آمار اقتصادی تأییدشده. برای ارزیابی وضعیت اقتصاد ایران باید شاخصهایی مانند نرخ تورم، نرخ ارز، رشد اقتصادی، صادرات نفت، ذخایر ارزی و قدرت خرید خانوارها بهصورت مستقل بررسی شود.
با این حال، فشار اقتصادی ناشی از محدودیت صادرات نفت، اختلال در تجارت منطقهای و تنش در تنگه هرمز یک واقعیت مهم در معادله فعلی است؛ رویترز نیز گزارش داده که اختلال در مسیر هرمز بر تجارت انرژی و قیمت نفت اثر گذاشته است.
مذاکرات ایران و آمریکا زیر سایه تهدید نظامی
در شرایطی که همزمان از مذاکرات ایران و آمریکا و تلاش میانجیها برای کاهش تنش سخن گفته میشود، ادامه تهدیدهای نظامی ترامپ میتواند فضای دیپلماتیک را شکنندهتر کند.
فایننشالتایمز گزارش داده است که تلاشهایی برای بازگشت به تفاهمی درباره بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات وجود داشته، اما اختلاف بر سر دامنه توافق و خواستههای واشینگتن همچنان مانع اصلی است.
از این منظر، احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران فقط یک سناریوی نظامی نیست؛ بلکه مستقیماً با آینده مذاکرات ایران و آمریکا، وضعیت تنگه هرمز و پرونده هستهای ایران گره خورده است.
جمعبندی؛ آیا حمله مجدد آمریکا به ایران محتمل است؟
اظهارات تازه دونالد ترامپ نشان میدهد واشینگتن همچنان مدعی اشراف اطلاعاتی گسترده بر فعالیتهای ایران است و همزمان یک نقطه مشخص، یعنی کوه کلنگ گزلا، را در کانون توجه قرار داده است. گزارش رویترز نیز تأیید میکند که ترامپ از احتمال هدف قرار دادن این منطقه سخن گفته است.
در نتیجه، نمیتوان از سخنان اخیر ترامپ با قطعیت نتیجه گرفت که حمله مجدد آمریکا به ایران حتماً در روزهای آینده رخ خواهد داد؛ اما مجموعه اظهارات او نشان میدهد گزینه نظامی همچنان روی میز واشینگتن قرار دارد. در کنار آن، وضعیت تنگه هرمز، فعالیتهای هستهای ایران و سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا سه متغیر اصلی هستند که میتوانند مسیر بحران را به سمت کاهش تنش یا جنگ مجدد ایران و آمریکا سوق دهند.
ارسال نظر