نارضایتی نمایندگان مجلس از توافق ایران و آمریکا: توافق احتمالی بدتر از برجام است / جلوی جنگ را نمیگیرد، آمریکا نابودی ما را میخواهد!
هشدار چهرههای مجلس درباره توافقی «بدتر از برجام»: خسارتبارتر و عقبنشینیهای ایران نیز بیشتر شده است.
توافق ایران و آمریکا بار دیگر به مهمترین موضوع سیاسی منطقه تبدیل شده است. در حالی که مقامهای نزدیک به دولت ترامپ از رفع اختلافات اصلی و نزدیک شدن تهران و واشنگتن به یک تفاهم خبر میدهند، برخی نمایندگان مجلس از محتوای احتمالی توافق جدید ایران و آمریکا انتقاد کرده و آن را حتی ضعیفتر از برجام توصیف میکنند. همزمان منابع نزدیک به تیم مذاکرهکننده ایرانی تأکید دارند که هنوز هیچ متن نهایی مورد تأیید قرار نگرفته است.
توافق ایران و آمریکا؛ روایتهای متناقض از متن توافق احتمالی
بحث درباره توافق ایران و آمریکا در روزهای اخیر وارد مرحله تازهای شده است. در شرایطی که رسانههای بینالمللی از رفع بخش مهمی از اختلافات میان تهران و واشنگتن سخن میگویند، فضای سیاسی داخل ایران شاهد افزایش انتقادها نسبت به مفاد احتمالی این توافق است.
محمود نبویان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، با اشاره به متنی که مدعی مشاهده آن شده، اعلام کرده نسخه جدید نسبت به دو نسخه قبلی دارای امتیازدهی بیشتری از سوی ایران است.
همچنین امیرحسین ثابتی، نماینده مجلس، با انتقاد از روند مذاکرات ایران و آمریکا گفته اطلاعات موجود نشان میدهد توافق احتمالی نهتنها گشایش اقتصادی قابل توجهی ایجاد نمیکند، بلکه تضمینی برای جلوگیری از تنشهای امنیتی آینده نیز نخواهد بود.
این مواضع در حالی مطرح میشود که موضوع مذاکرات ایران و آمریکا همچنان در مرحلهای قرار دارد که هیچ متن رسمی از سوی نهادهای مسئول منتشر نشده است.
جزئیات ادعایی رسانههای آمریکایی از توافق احتمالی
در سوی دیگر، برخی رسانههای آمریکایی به نقل از مقامهای دولت ترامپ مدعی شدهاند که چارچوب توافق شامل مجموعهای از تعهدات گسترده است.
براساس این روایتها، موضوعاتی مانند برنامه هستهای ایران، سرنوشت مواد هستهای، وضعیت داراییهای بلوکهشده، امنیت تنگه هرمز و همچنین برخی مسائل منطقهای در مذاکرات مطرح شدهاند.
این گزارشها همچنین ادعا میکنند آزادسازی منابع مالی ایران به اجرای کامل تعهدات منوط شده است؛ موضوعی که در گذشته یکی از مهمترین نقاط اختلاف در مذاکرات هستهای ایران محسوب میشد.
نقش کشورهای منطقه در توافق ایران و آمریکا
تحرکات دیپلماتیک منطقهای نیز همزمان با افزایش احتمال دستیابی به توافق ایران و آمریکا شدت گرفته است.
اطلاعات منتشر شده حاکی از آن است که کشورهای عربستان سعودی، قطر، ترکیه، مصر و پاکستان در حال بررسی سازوکارهای مرتبط با تضمین اجرای احتمالی توافق هستند.
اهمیت این موضوع از آن جهت است که برخلاف توافقهای گذشته، این بار کشورهای منطقه تلاش میکنند در فرآیند نظارت و تضمین اجرای توافق نقش فعالتری داشته باشند.
همزمان دونالد ترامپ اعلام کرده حملات برنامهریزی شده علیه ایران متوقف شده و گفتوگوها به مراحل نهایی رسیده است. با این حال او تأکید کرده برخی اقدامات فشارآور تا زمان امضای نهایی توافق ادامه خواهد یافت.
اختلاف اصلی؛ توافق نهایی شده یا هنوز متنی وجود ندارد؟
مهمترین ابهام موجود پیرامون توافق ایران و آمریکا به وضعیت واقعی مذاکرات بازمیگردد.
اکسیوس به نقل از منابع آگاه گزارش داده اختلافات کلیدی میان تهران و واشنگتن تا حد زیادی حل شده و توافق اصولی شکل گرفته است.
اما همزمان یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده ایرانی تأکید کرده هیچ متن توافقی تاکنون مورد تأیید جمهوری اسلامی قرار نگرفته است.
این اختلاف روایت نشان میدهد که فاصله قابل توجهی میان فضای رسانهای و روند رسمی تصمیمگیری وجود دارد و احتمالاً مراحل نهایی همچنان به تصمیمگیری در سطوح عالی وابسته است.
ایران و آمریکا این بار به توافق نزدیک شدند؟
نکته مهم در این پرونده آن است که جدال اصلی دیگر صرفاً میان تهران و واشنگتن نیست، بلکه به داخل فضای سیاسی ایران نیز کشیده شده است.
در شرایطی که بخشی از جریان سیاسی بر ضرورت کاهش تنش و دستیابی به توافق تأکید دارد، منتقدان معتقدند هرگونه توافق باید تضمینهای اقتصادی و امنیتی ملموسی به همراه داشته باشد.
از سوی دیگر، انتشار جزئیات غیررسمی درباره تعهدات احتمالی ایران موجب شده حساسیتها نسبت به خطوط قرمز مذاکرات افزایش یابد.
در واقع، حتی اگر توافق ایران و آمریکا به مرحله امضا برسد، چالش اصلی احتمالاً اجرای آن و حفظ اجماع سیاسی داخلی خواهد بود؛ موضوعی که در تجربه برجام نیز نقش تعیینکنندهای داشت.
پیامدهای احتمالی توافق ایران و آمریکا
۱- پیامد سیاسی
کاهش تنش مستقیم میان تهران و واشنگتن میتواند فضای سیاسی منطقه را وارد مرحله جدیدی کند و احتمال درگیری نظامی و جنگ را کاهش دهد.
۲- پیامد اقتصادی
در صورت رفع بخشی از محدودیتها، بازار ارز، تجارت خارجی و سرمایهگذاری میتوانند واکنش مثبتی نشان دهند؛ هرچند منتقدان نسبت به میزان اثرگذاری واقعی آن تردید دارند.
۳- پیامد امنیتی
سرنوشت برنامه هستهای ایران و همچنین ترتیبات امنیتی منطقهای از مهمترین عوامل تعیینکننده ثبات آینده خواهند بود.
۴- پیامد منطقهای
ورود کشورهای عربی و بازیگران منطقه به فرآیند تضمین توافق میتواند ساختار جدیدی از همکاریهای امنیتی و سیاسی در خاورمیانه ایجاد کند.
پرونده توافق ایران و آمریکا وارد حساسترین مرحله خود شده است. در حالی که رسانههای آمریکایی از نزدیک شدن به توافق نهایی خبر میدهند، منابع ایرانی همچنان تأکید دارند هیچ متن نهایی مورد تأیید قرار نگرفته است. همزمان انتقاد برخی نمایندگان مجلس به مفاد احتمالی توافق نشان میدهد که حتی در صورت دستیابی تهران و واشنگتن به تفاهم، چالشهای سیاسی و اجرایی آن تازه آغاز خواهد شد. بنابراین سرنوشت توافق ایران و آمریکا نه فقط به مذاکرات دیپلماتیک، بلکه به میزان اجماع داخلی و نحوه اجرای تعهدات وابسته خواهد بود.
ارسال نظر