پژوهشگر ارشد مسائل خاورمیانه در گفت و گو با مستقل آنلاین عنوان کرد

قافیه روابط تجاری با اقلیم کردستان را به ترکیه باخته ایم

دیپلماسی اقتصادی در قبال اقلیم کردستان نیاز به بازبینی دارد

مستقل آنلاین -/آزاده کاری- در حوزه زیربنایی شاهد کمترین حضور و کمترین اثر شرکت ها در این اقلیم هستیم.در حوزه زیربنایی در بعد ساخت و ساز و نیز انرژی که شامل استخراج، کشف و انتقال از طریق لوله می شود، ترکیه بسیار از ما جلوتر است. به لحاظ بازرگانی تعداد شرکت های فعال ترکیه ای حدود هزار شرکت اما شرکت های فعال ایرانی کمتر از 100 شرکت است که مشکلات بسیاری دارند.

قافیه روابط تجاری با اقلیم کردستان را به ترکیه باخته ایم

مجموعه تحولاتی که در اقلیم کردستان بعد از برگزاری رفراندوم استقلال به وقوع پیوست،باعث شد روابط میان تهران و اربیل سرد شود،تهران به درخواست عراق مرزهای زمینی و هوایی خود را به روی اربیل بست که این امر پیامدها و عواقبی به دنبال داشت. هر چند بستن مرزها ابزاری بود جهت فشار بر رهبران اقلیم کردستان برای تغییر مسیری که در پیش گرفته بودند اما تاثیرات منفی بر فعالان اقتصادی در دو سوی مرز و برخی از مردمی که تحت تاثیر مستقیم این فعالیت اقتصادی بودند،داشت.البته گذشت زمان باعث بهبود شرایط و ارتباط دو طرف شد اما به نظر می تاثیرات منفی این توقف همچنان ادامه دارد. اردشیر پشنگ پژوهشگر ارشد مسائل خاورمیانه در گفت و گو با مستقل آنلاین به بررسی روابط تجاری ایران و اقلیم کردستان بعد ازاستقلال پرداخت.

او  با اشاره به بستن مرزهای ایران به روی اقلیم در سال2017  عنوان کرد: از آنجا که بیشتر، ایرانی ها دراین منطقه اقدام به جا به جایی کالا می کنند قطعا تاثیر منفی آن بر فعالان ایرانی بیشتر بود و یک تصمیم سیاسی – امنیتی ،ارتزاق عمومی فعالان اقتصادی که به صورت خرد وکلان فعالیت می کردند را تحت تاثیر قرار داد.

او ادامه داد: هر چند ترکیه در این کار با ایران همراهی می کرد اما در عمل مرزهای خود را به روی اقلیم کردستان نبست و داد و ستد مالی خود را با اقلیم ادامه داده و بار روانی این موضوع را بر دوش ایران انداختند. به نظر می رسد که مقامات ترکیه ای در این موضوع به نوعی شیطنت کرده و علی رغم این که بیشترین مخالفت ها را با رفراندوم استقلال اقلیم کردستان انجام دادند، چه در صحن سازمان ملل چه در رایزنی با دیگر کشورها و نوع ادبیاتی که مقامات عالی رتبه ترکیه ای در برابر مقامات کرد و به خصوص بارزانی در پی گرفتند در عمل شاهد هستیم که طور دیگری رفتار کردند و منطق اقتصادی که در سیاست خارجی و داخلی ترکیه دنبال می شود الویت عملیاتی داشت.

پشنگ ادامه داد: به زبان ساده تر سیاست اعلامی ترکیه مخالفت شدید با استقال اقلیم کردستان بود اما سیاست اعمالی آنها تدوام روابط اقتصادی بود که در اوج تنش این وضعیت ادامه پیدا کرد. طبیعتا در چنین شرایطی تراز مالی برای کشور ما منفی و برای کشور ترکیه مثبت بود.

به گفته این پژوهشگر موضوع مهم تاثیرگذار دیگر در این زمینه بار روانی رسانه ها بود.او در این باره توضیح داد: آن میزان که رسانه های اقلیم در خصوص ایران و همکاری با بغداد در قبال کردها نوشتند در باره ترکیه ننوشتند و این هم مزید بر علت شده که تا بعد از گذر از تحولات، عادی سازی روابط بین ایران و کردستان سخت تر شود.حکومت اقلیم کردستان در حال حاضر درجایگاه ضعف در مقابل همسایگانش قرار گرفته و این موضوع می تواند سرعت برقراری روابط را همان گونه که همسایه ها انتظار دارند افزایش دهد اما از نظر روانی کار برای بازرگانان سخت شده است.

قافیه روابط تجاری با اقلیم کردستان را به ترکیه باخته ایم

پشنگ با بیان این که تصور من بر این است که ما از سال 2005 که اقلیم کردستان موجودیت حقوقی پیدا کرد قافیه روابط تجاری با اقلیم را در مقایسه با رقیب منطقه ای مان یعنی ترکیه باخته ایم، تصریح کرد: در حوزه زیربنایی شاهد کمترین حضور و کمترین اثر شرکت ها در این اقلیم هستیم.در حوزه زیربنایی در بعد ساخت و ساز و نیز انرژی که شامل استخراج، کشف و انتقال از طریق لوله می شود، ترکیه بسیار از ما جلوتر است. به لحاظ بازرگانی تعداد شرکت های فعال ترکیه ای حدود هزار شرکت اما شرکت های فعال ایرانی کمتر از 100 شرکت است که مشکلات بسیاری دارند.

او افزود: البته این موضوع دلایل متعددی دارد و شاید بتوان گفت یکی از مهم ترین آن ها این است که توان صنعتی ایران در مقایسه با ترکیه پایین تر است. از سوی دیگر در این مقطع زمانی یعنی از سال 2005 تا امروز ایران بیشتر تحت تاثیر تحریم ناشی از پرونده های هسته ای بوده و در این زمان ترکیه با ازادی عمل بیشتری و در دوران اوج شکوفایی با رهبری حزب عدالت و توسعه اقتصاد خود را در منطقه و از جمله اقلیم کردستان توسعه داده و باعث شده تا ابزارهای اقتصادی که در حوزه سیاسی - امنیتی  که بسیار تاثیرگذارند، بیشتر در اختیار مقامات ترکیه باشد.

او تاکید کرد :طی مدتی که مرز ایران و اقلیم بسته بود شاهد بودیم که ترکیه تبادلات خرد بازرگانی را افزایش داد. چنانچه این مرز از سوی ترکیه بسته می شد تاثیرات بسیار شدید بر اقلیم کردستان می گذاشت و چه بسا شاهراه حیاتی درآمدی آن ها یعنی لوله های نفت بسته می شد. بیشترین داد و ستاد اقلیم کردستان با ترکیه است و اقلیم به نوعی واسطه ارسال کالا به داخل خاک عراق محسوب می شود.بنابراین در بعد اقتصادی و در روابط متقابل حتی پیش از این تحولاتی که اتفاق افتاد ما به ترکیه باخته بودیم و اگر برای آینده می خواهیم برنامه ریزی کنیم باید سیاست های اقتصادی را کاملا تغییر دهیم و از بخش خصوصی قدرتمند و مورد حمایت دولت استفاده کنیم.

به گفته این پژوهشگر باید تلاش شود تا گروه هایی که توانمندی آن ها در داخل به شکل شرکت های خرد و کارخانه های بزرگ اثبات شده در این منطقه حضور پیدا کنند و همچنین از ابزارسیاسی برای چانه زنی در گرفتن پروژه های زیر بنایی استفاده شود.در غیر این صورت دست ایران در حوزه اقتصادی و به تبع آن در حوزه های سیاسی- امنیتی نسبت به ترکیه دست پایین تری خواهد بود.

اقلیم کردستان که یک بازار مناسب برای ایران است و از نظر فرهنگی بیشترین تطابق و شباهت را با ایرانی ها داشته و به  نوعی تحت الشعاع فرهنگی و اجتماعی ایران قرار دارد فقط یک بازار تزیینی می شود و کشورهای دیگر از منافع آن استفاده می کنند.بنابراین به نظر می رسد نیاز به یک بازبینی کلی در دیپلماسی سیاسی و اقتصادی با اقلیم کردستان وجوددارد.

ارسال نظر

یادداشت

آخرین اخبار

پربازدید ها