مستقل آنلاین، محمد صادق ربانی عضو بازنشسته هیأت علمی دانشگاه تهران/ 

روز چهارشنبه سوم اردیبهشت ماه جاری، ماهوارۀ نظامی نور توسط ماهواره‌بر سه مرحله‌ای قاصد با استفاده از سوخت جامد در مدار ۴۲۵ کیلومتری زمین قرار گرفت. این موفقیت در خور تحسین و تمجید و موجب خوشحالی مردم است. موفقیت‌های نظامی بی‎حاشیه در کشور موجب دلگرمی است، در عوض حاشیه سازی‎هایی که از مردم کشورمان افرادی جنگ‌طلب و ستیزه‌جو نزد جهانیان تصویر کند، موجب نگرانی است. چون مردم، مسالمت‌جویی را بر جنگ‌طلبی و حل مسالمت‌آمیز و صلح‎جویانۀ مشکلات را بر تنش‎های پر هزینه ترجیح می‎دهند. موفقیت اخیر برخلاف یکی دوبار تلاش ناموفق، در سکوت خبری و تبلیغاتی حاصل شد. این موفقیت حاکی از وجود پشتوانۀ علمی و فنی ورزیده‎ای در نهاد سپاه پاسداران است. طبعاً این پشتوانه به فوریت پدیدار نشده و اگر در انظار عمومی ناشناخته و گمنام بوده ولی مطمئناً متخصصان برجستۀ این پروژه برای مسئولین ردۀ بالای آن نهاد شناخته شده و مورد اعتماد بوده‌اند. بر مبنای گزارش خبرگزاری تسنیم، نزدیک به ۲۰۰۰ ماهواره از انواع مختلف هم اکنون در فضاست که حدود نیمی از آن‌ها متعلق به آمریکاست و اولین ماهواره‎ها نزدیک به ۷۰ سال پیش به فضا پرتاب شده‌اند. با این حال در شرایطی که تنگناهای تجهیزاتی و علمی و فنی ناشی از تحریم‎ها از مدت‎ها پیش علیه کشورمان وجود داشته، ارزش کار دانشمندان و مهندسان کشورمان شایستۀ تقدیر بسیار است. پیش از این نیز فناوری موجود در سپاه برای ساقط کردن پهباد متجاوز آمریکایی نشان دیگری بود از وجود و حضور مهندسان ورزیده‌ای که با این نهاد همکاری می‎کرده‌اند. وجود چنین ظرفیت‎هایی موجب دلگرمی بوده و جزو سرمایه‌های ملی به حساب می‎آیند. با این وصف، گاه نمودهایی از سوی مسئولین این نهاد بُروز می‎کند که گویا چنین افرادی در آن نهاد وجود خارجی ندارند. این نمود را در رونمایی از ابزار ویروس‌یاب می‎توان یافت که در برنامه تلویزیونی ارائه شد. ابزار ساده‎ای که بنا بر ادعا، از فاصلۀ صد متری در عرض پنج ثانیه ویروس کرونا را تشخیص می‎دهد! حیرت بینندگان هنگامی بیشتر می‎شود که کیت‎های تشخیصی ویروس کرونا وارداتی بوده و دریافت نتیجه‎های نه خیلی دقیق آن‎ها طی دو سه روز ارائه می‎شوند. مدعیان پرسابقۀ دیگری در سطح جهان وجود دارند که مدعی شده‌اند به روش‌های متفاوتی دست‌کم سه ساعته می‎توانند نتیجه آزمایش را اعلام کنند. مطرح کردن ارائۀ نتیجۀ آزمایش ویروس کرونا طی پنج ثانیه نشانۀ آن است که ظرفیت علمی موجود در آن نهاد به کلی نادیده گرفته شده است. پیش‎بینی نادرستی این ادعا به تخصص‎های پیچیده‌ای نیاز ندارد. پذیرش چنین ادعاهایی ممکن است به حساب شوق و تمنای پیشرفت خارق العاده برای سربلندی کشور باشد ولی، این اشتیاق نمی‎باید شخص را از واقع‎بینی هرچند تلخ دور کند. پیش از آن هم سرداری که تحت نظر او پهباد آمریکایی به زیر کشیده شد، به روستایی در مازندران عزیمت کرد تا روستاییانی را تشویق کند که ظاهرا موشک نقطه‌زن ساخته‌اند. موشک نقطه‌زنی که پس از شلیک با هدایت سیم بکسل به هدف می‎خورد! در شرایطی که انتظار هست برای روستاییان مازندرانی فناوری‌هایی ترغیب شود که کیفیت و کمیت محصولات اساسی آن‎ها همچون برنج، پنبه یا مرکبات بهینه شود، آنان را به ساخت موشک تشویق می‎کند. مادامی که تشویق‎ها پیامدی منفی نداشته و به‎جا و به‎موقع باشد، مسأله‎ای نیست ولی آیا چنین تشویق‎هایی موجب سرخوردگی مهندسان و فناورانی نخواهد شد که این آزمون‎های ابتدایی را مدت‎ها قبل پشت سر گذاشته‌اند؟ آیا این مهندسان خود را تحت فرمان فردی نخواهند دانست که ارزش کارشان را با همان ترازوی معیوب قدردانی از روستاییان می‎سنجد؟ جملۀ پایانی اینکه بگذاریم شایستگان خود را باور کنند، در صدر نشینند و قدر ببینند تا کشور در مسیر پیشرفت قرار گیرد و نگذاریم ارزش کار نشاندن ماهوارۀ نور در مدار زمین چنان فروکاسته شود که مردم عادی آن را همسنگ ادعای ساخت ویروس‌یاب ارزیابی کنند.

 

ارسال نظر

یادداشت

روی خط رسانه

آخرین اخبار

پربازدید ها