ناو روزولت با پنجهزار نیرو در راه ایران/ اسرائیل: حتی اگر توافق شود ما برای حمله در ایران خواهیم بود!
ناو روزولت راهی خاورمیانه شد؛ الی کوهن: باز هم به ایران حمله میکنیم.
در حالی که ترامپ فعلاً از حمله مجدد آمریکا به ایران فاصله گرفته و تمرکز خود را بر تحریم و فشار اقتصادی گذاشته است، همزمانی چند تحول نظامی و سیاسی بار دیگر احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا را به موضوعی داغ تبدیل کرده است؛ از هشدار صریح وزیر انرژی اسرائیل درباره حمله دوباره به ایران، تا آمادهسازی ناو هواپیمابر تئودور روزولت برای یک مأموریت هفت تا هشتماهه و حضور استیو ویتکاف و جرد کوشنر در مقر سنتکام برای دریافت گزارش درباره وضعیت میدانی.
حمله مجدد آمریکا به ایران؛ فعلاً روی میز نیست، اما گزینه نظامی کنار نرفته است
آخرین تحول مهم در موضع واشینگتن، گزارش «آکسیوس» درباره تغییر موقت رویکرد دولت دونالد ترامپ است. طبق این گزارش، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، به شماری از متحدان این کشور گفته واشینگتن در مقطع فعلی قصد انجام حملات جدید علیه ایران را ندارد و تمرکز خود را بر فشار اقتصادی، تحریمها و فشار دریایی گذاشته است. با این حال، این موضع به معنای حذف کامل گزینه نظامی نیست؛ منابع آمریکایی گفتهاند در صورت حمله ایران، امکان واکنش نظامی همچنان وجود دارد.
به بیان دیگر، در شرایط فعلی نمیتوان از «تصمیم قطعی آمریکا برای حمله مجدد به ایران» سخن گفت. آنچه وجود دارد، حفظ گزینه نظامی در کنار تشدید فشار اقتصادی است؛ رویکردی که میتواند در صورت شکست مسیر دیپلماتیک یا تغییر شرایط میدانی، دوباره تغییر کند.
این وضعیت، احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا را به یک سناریوی وابسته به تحولات آینده تبدیل کرده است؛ نه جنگی که در این لحظه آغاز آن از سوی واشینگتن اعلام شده باشد.
هشدار اسرائیل حتی توافق ایران و آمریکا را هم بیاثر میکند؟
در سوی دیگر، موضع اسرائیل بسیار تهاجمیتر است.
الی کوهن، وزیر انرژی اسرائیل و عضو کابینه سیاسی-امنیتی این رژیم، در گفتوگو با «یدیعوت آخرونوت» هشدار داده اگر ایران برای بازسازی برنامه هستهای یا توان موشکهای بالستیک خود اقدام کند، اسرائیل بار دیگر به ایران حمله خواهد کرد؛ حتی اگر میان تهران و واشینگتن توافقی شکل گرفته باشد.
کوهن در این مصاحبه گفت: «اگر ایران مرتکب اشتباه شود و تلاش کند برنامه هستهای یا برنامه موشکهای بالستیک خود را از سر بگیرد، حتی اگر با ایالات متحده به توافق رسیده باشد، ما برای حمله به آنجا خواهیم بود.»
او همچنین مدعی شد حملات مشترک آمریکا و اسرائیل توانسته برنامه هستهای ایران را بین دو تا چهار سال عقب بیندازد و گفت اگر اسرائیل دست به اقدام نظامی نمیزد، ایران به سلاح هستهای دست پیدا میکرد. کوهن در پایان نیز با اشاره به تواناییهای نظامی اسرائیل گفت: «ما پیش از این تواناییهای خود را ثابت کردهایم.»
این موضع یک پیام مهم برای آینده مذاکرات ایران و آمریکا دارد: حتی در صورت دستیابی تهران و واشینگتن به توافق، از نگاه تلآویو توافق لزوماً به معنای پایان تهدید نظامی علیه ایران نیست.
ناو «تئودور روزولت» چرا راهی خاورمیانه میشود؟
در همین فضای مبهم، نیروی دریایی آمریکا در حال آمادهسازی ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» برای اعزام به خاورمیانه است.
بر اساس گزارش مؤسسه نیروی دریایی آمریکا، خانوادههای خدمه این ناو خود را برای مأموریتی بیش از هفت ماه آماده میکنند و فرماندهی ناو از نیروها خواسته برای مأموریتی هشتماهه برنامهریزی کنند. قرار است تئودور روزولت به همراه ناوشکنهای اسکورت و بال هوایی خود از سندیگو حرکت کند و در منطقه تحت مسئولیت سنتکام، جایگزین «یواساس جرج واشینگتن» شود.
این جابهجایی در شرایطی انجام میشود که آمریکا همچنان حضور دریایی قابل توجهی در اطراف ایران دارد. ناوهای هواپیمابر آمریکایی در جریان عملیات نظامی اخیر علیه ایران و سپس اعمال فشار دریایی در منطقه نقش داشتهاند.
اهمیت ماجرا فقط به ورود یک ناو جدید محدود نمیشود. «آبراهام لینکلن» که پیش از این در منطقه حضور داشت، بیش از ۲۵۰ روز بدون توقف بندری در دریا ماند؛ مسئلهای که درباره فشار واردشده بر خدمه و مشکلات مربوط به طولانی شدن مأموریت نگرانیهایی ایجاد کرد.
بنابراین اعزام تئودور روزولت را نمیتوان بهتنهایی نشانه تصمیم آمریکا برای حمله مجدد به ایران دانست؛ اما این اقدام نشان میدهد واشینگتن قصد ندارد توان عملیاتی خود در منطقه را به سرعت کنار بگذارد.
ویتکاف و کوشنر در سنتکام؛ پشت پرده این سفر چیست؟
همزمان با این تحرک نظامی، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، دو چهره اصلی کاخ سفید در پرونده ایران، برای دریافت گزارشهای میدانی به مقر فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، رفتند.
آکسیوس به نقل از یک منبع مطلع گزارش داده بود که این دو برای آگاهی از آخرین وضعیت میدانی منطقه و شرایط مرتبط با ایران به سنتکام میروند. رسانههایی مانند مهر، اعتمادآنلاین و دیگر رسانههای فارسی نیز این گزارش را منتشر کردند.
اهمیت این سفر از آنجا ناشی میشود که ویتکاف و کوشنر چهرههای مرتبط با مسیر دیپلماتیک آمریکا در قبال ایران هستند. حضور آنها در مقر فرماندهی نظامی، دست کم نشان میدهد تصمیمگیری سیاسی واشینگتن درباره ایران از تحولات میدانی جدا نیست.
با این حال، نباید از این سفر نتیجه گرفت که آمریکا تصمیم به آغاز حمله جدید گرفته است. گزارش آکسیوس درباره رویکرد فعلی دولت آمریکا دقیقاً خلاف چنین برداشتی است: واشینگتن در مقطع فعلی فشار اقتصادی را به عملیات نظامی گسترده ترجیح میدهد.
احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا بیشتر شده یا کمتر؟
تصویر فعلی، برخلاف تیترهای ساده «جنگ دوباره» یا «پایان جنگ»، پیچیدهتر است.
از یک طرف، آمریکا فعلاً حمله مجدد را در دستور کار اعلامشده خود قرار نداده و به سمت فشار اقتصادی و تحریم رفته است. از طرف دیگر، گزینه نظامی همچنان حفظ شده و حضور نظامی آمریکا در منطقه کاهش محسوسی پیدا نکرده است.
در همین حال، اسرائیل حتی احتمال توافق ایران و آمریکا را نیز برای جلوگیری از حمله آینده کافی نمیداند و بازسازی توان هستهای یا موشکی ایران را خط قرمز خود معرفی کرده است.
به همین دلیل، احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا در کوتاهمدت بیشتر به رفتار تهران، نتیجه فشار اقتصادی آمریکا، وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا و میزان هماهنگی واشینگتن و تلآویو وابسته است.
یک نکته دیگر نیز اهمیت دارد: آمریکا در حال حاضر تلاش میکند فشار بر ایران را بدون ورود فوری به مرحله تازهای از عملیات نظامی افزایش دهد. گزارش آکسیوس میگوید واشینگتن معتقد است فشار اقتصادی میتواند تهران را دوباره به میز مذاکره بازگرداند.
سایه حمله مجدد اسرائیل به ایران بر مذاکرات تهران و واشینگتن
مسئله فقط احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا نیست. تهدید اسرائیل میتواند به یکی از پیچیدهترین موانع برای هرگونه توافق آینده تبدیل شود.
اگر تهران و واشینگتن به توافقی درباره برنامه هستهای برسند اما اسرائیل آن توافق را برای مهار توان موشکی یا هستهای ایران کافی نداند، احتمال برخورد میان دو مسیر دیپلماتیک و امنیتی افزایش پیدا میکند.
در چنین شرایطی، مذاکرات ایران و آمریکا دیگر فقط مذاکرهای درباره تحریمها و فعالیت هستهای نخواهد بود؛ بلکه مسئله تضمین امنیتی و جلوگیری از حمله مجدد اسرائیل به ایران نیز میتواند به یک متغیر تعیینکننده تبدیل شود.
جمعبندی؛ جنگ جدید اعلام نشده، اما صحنه برای آن خالی هم نیست
در حال حاضر سند معتبری که نشان دهد آمریکا تصمیم قطعی برای حمله مجدد آمریکا به ایران گرفته، وجود ندارد. برعکس، گزارش آکسیوس از توقف موقت حملات جدید و تمرکز واشینگتن بر فشار اقتصادی حکایت دارد.
اما سه تحول همزمان را نمیتوان نادیده گرفت: تهدید الی کوهن برای حمله دوباره حتی در صورت توافق ایران و آمریکا، آمادهسازی ناو تئودور روزولت برای مأموریتی طولانی در خاورمیانه و حضور ویتکاف و کوشنر در سنتکام برای دریافت گزارشهای میدانی.
بنابراین در مقطع فعلی، دقیقترین توصیف این است: حمله مجدد آمریکا به ایران فعلاً اعلام نشده، اما گزینه نظامی همچنان روی میز است و همزمان، احتمال حمله مجدد اسرائیل به ایران به یکی از متغیرهای مهم آینده تبدیل شده است.
ارسال نظر