مذاکرات ایران و آمریکا به بنبست رسید؟
مذاکرهای در کار نیست؛ تفاهمنامه ایران و آمریکا را باید آتش زد / ترامپ گفت با شکست مذاکرات برمیگردیم، ما هم گفتیم برگردید!
از مخالفت صریح مجلس تا روایت تازه وزارت خارجه از مذاکرات عمان و اسلامآباد؛ چرا مقامهای جمهوری اسلامی از پایان مسیر مذاکرات میگویند؟
توافق ایران و آمریکا بار دیگر به محور اصلی اظهارنظر مقامهای سیاسی و امنیتی جمهوری اسلامی تبدیل شده است. همزمان با انتشار روایت تازه کاظم غریبآبادی از مذاکرات ایران و آمریکا در عمان و اسلامآباد، چند نماینده مجلس از پایان مسیر گفتوگوها سخن گفتهاند و روزنامه کیهان نیز خواستار پاسخ نظامی مستقیم به آمریکا شده است؛ مجموعه مواضعی که از افزایش فاصله میان گزینه دیپلماسی و سناریوی تشدید تنش حکایت دارد.
توافق ایران و آمریکا؛ اجماع بر رد مذاکره یا افزایش فشار برای تغییر معادلات؟
اظهارات تازه مقامهای سیاسی نشان میدهد فضای داخلی جمهوری اسلامی نسبت به توافق ایران و آمریکا بیش از گذشته به سمت تردید درباره ادامه روند مذاکرات ایران و آمریکا حرکت کرده است.
مصطفی طاهری، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، معتقد است پاسخ به تهدیدها و توهینهای آمریکا نباید از مسیر مذاکره دنبال شود و جمهوری اسلامی باید تنها با «رجزخوانی» واکنش نشان دهد. او با اشاره به تفاهمنامه ایران و آمریکا گفت از متن این تفاهمنامه بندی باقی نمانده که آمریکا آن را نقض نکرده باشد و حتی تأکید کرد این تفاهمنامه «فقط باید آتش زده شود». به گفته او، سفر به عمان برای ادامه مذاکرات ایران و آمریکا نیز توجیهی ندارد و این روند در نهایت به بنبست خواهد رسید.
در همین حال، فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، هرگونه گمانهزنی درباره ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا را رد کرد. او در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا گفت در شرایط فعلی اساساً موضوعی به نام مذاکره وجود ندارد و اظهارات مقامهای آمریکایی درباره گفتوگو را «فرار رو به جلوی ترامپ» توصیف کرد.
مالکی همچنین گفت کاهش عملیات نظامی آمریکا نتیجه حملات نیروهای مسلح جمهوری اسلامی به مراکز پشتیبانی آمریکا در منطقه بوده و ایران اکنون از مرحله بازدارندگی عبور کرده و وارد مرحله هجومی شده است.
روایت غریبآبادی از مذاکرات عمان و اسلامآباد
در مقابل این مواضع، کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی، جزئیات تازهای از روند مذاکرات ایران و آمریکا ارائه کرد.
او در فرهنگسرای اندیشه گفت در مذاکرات اسلامآباد، هیأت آمریکایی طرحی با خواستههای «افراطی» ارائه و اعلام کرده بود در صورت رد آن، مذاکرات پایان خواهد یافت. غریبآبادی توضیح داد هیأت ایرانی این پیشنهاد را نپذیرفت و خطاب به طرف آمریکایی اعلام کرد: «برگردید.»
او همچنین درباره مذاکرات عمان گفت طرف آمریکایی خواستار فعال ماندن مسیر جنوبی تنگه هرمز بوده، اما جمهوری اسلامی این درخواست را رد کرده و به طرف مقابل اعلام کرده است: «نتیجه این اقدام هرچه باشد، طرحهای شما را نخواهیم پذیرفت.»
معاون وزیر خارجه تأکید کرد در هیچ مرحلهای از مذاکرات، هیأت ایرانی برای ادامه گفتوگوها التماسی نکرده و دیپلماسی جمهوری اسلامی را «عزتمندانه» توصیف کرد.
کیهان: دیپلماسی کافی نیست
همزمان روزنامه کیهان در گزارشی موضعی متفاوت اما همسو با جریان مخالف مذاکره اتخاذ کرد.
این روزنامه نوشت: «وقت عقبنشینی یا دلخوشکردن به سراب دیپلماسی نیست. راه ایجاد امنیت پایدار و رفع محاصره بنادر جنوب، از پاسخهای قاطع میدانی میگذرد.»
کیهان همچنین مدعی شد: «دشمن از کمبود تسلیحات رنج میبرد و اکنون باید هدف قرار دادن مستقیم ناوگان متجاوز مد نظر قرار گیرد.»
این روزنامه در ادامه تأکید کرد تا زمانی که امنیت صادرات نفت ایران تضمین نشود، هیچ نقطهای در خلیج فارس نباید برای متجاوزان و حامیان آنها امن تلقی شود.
توافق ایران و آمریکا وارد مرحلهای مبهمتر شده است
مجموع این اظهارات نشان میدهد هرچند روایتهای مختلفی درباره روند توافق ایران و آمریکا مطرح میشود، اما در یک نقطه اشتراک وجود دارد: مقامهای حاضر در این گزارش ادامه مذاکرات ایران و آمریکا را در شرایط فعلی محتمل نمیدانند.
در عین حال، تفاوت مهمی میان روایتها دیده میشود. وزارت خارجه همچنان از تجربه مذاکرات گذشته و نحوه رد پیشنهادهای آمریکا سخن میگوید و بر حفظ مسیر دیپلماسی همراه با حفظ خطوط قرمز تأکید دارد، اما برخی نمایندگان مجلس اساساً ادامه مذاکره را فاقد فایده دانسته و حتی خواستار کنار گذاشتن کامل تفاهمنامه ایران و آمریکا شدهاند.
از سوی دیگر، سرمقاله و گزارش کیهان نشان میدهد بخشی از فضای سیاسی کشور به جای تمرکز بر دیپلماسی، بر افزایش فشار نظامی و امنیتی تأکید دارد؛ موضوعی که در صورت تحقق میتواند بر امنیت منطقه، صادرات نفت، وضعیت خلیج فارس و آینده روابط تهران و واشنگتن اثرگذار باشد.
در شرایط کنونی، توافق ایران و آمریکا بیش از آنکه به یک روند دیپلماتیک نزدیک باشد، به موضوعی تبدیل شده که همزمان تحت تأثیر محاسبات سیاسی، امنیتی و نظامی قرار گرفته و آینده آن همچنان با ابهام همراه است.
ارسال نظر