تحلیل مرتضی بهروزیفر کارشناس انرژی از بازار نفت پس از توافق:
تنها مشکل ما روسیه است
بهروزی فر میگوید: تنها مشکل ما روسیه است که تاکنون نگذاشته مشکلات ما در بازار انرژی حل شود. اینکه دوست و شریک استراتژیک ما روسیه است یک حرف بیمعنی است. روسیه حتی یک وتو به نفع ما در زمان احمدینژاد نکرد و به خوبی میداند ایران شریکش نیست.
سرویس اقتصاد
مسئلهی انرژی در حوزههای مختلف همیشه برای غرب یک خط قرمز و عامل تحریک مهم بوده است. در شرایط فعلی نیز با توجه به بحران انرژی پیش روی غرب، در اثر تحریمهای روسیه دوباره اروپا سیگنالهای مذاکره با ایران و کشورهای نفتی را تقویت کردهاند. اما مشخص نیست تا چه اندازه ایران میتواند مانور افزایش تولید و صادرات در این بازار پر متقاضی داشته باشد. اما مسلما در صورت حل مسئلهی برجام ایران ناچار به افزایش تولید تا نزدیک دو میلیون بشکه خواهد شد.
در ادامه گفتگو کردیم با مرتضی بهروزی فر، کارشناس حوزه نفت و انرژی که مشروح آن را میخوانیم:
طبق آمارهای جدید تولید نفت ایران کاهش یافته است. بنظر شما این آمارها تا چه حد درست است و چرا ما دوباره دچار مشکل در تولید شدهایم؟
با توجه به اینکه فعالیتهای نفتی ایران محرمانه تلقی میشود و از جزئیات آن چیزی گفته نمیشود، معمولا به منابع ثانویه تکیه میشود و بر اساس بیمههایی که صادر میشود یا نفتکشهایی که پیگیری میشوند بر این مبنا آمار شکل میگیرد که احتمالا بر اساس واقعیت نیست. با توجه به اینکه تمام نفت ایران به سمت آسیای جنوب شرقی میرود و روسیه نیز با حداکثر تخفیف نفت میفروشد، دور از ذهن نیست که روسیه بخشی از بازار ایران را تحت تاثیر قرار داده باشد به علت اینکه مشکل انتقال پول ندارد تولید ایران و صادرات آن کم شده باشد.
با زمزمههای برجامی که شنیده میشود آیا ممکن است در آینده نزدیک بازار برای ما باز شود و در صورت توافق تا چه حد میتوانیم مانور انرژی داشته باشیم؟
مسلما الان هم بازار برای ما باز است و با توجه به قمیتهای بالا و فشاری که روی بازار هست و طرفین غربی نیز دنبال این هستند که افزایش تولید به وجود بیاید و اروپا بتواند برای زمستان تامین منابع داشته باشد. مسلما بازار برای ایران باز است با توجه به قیمتهای فعلی و مشکلات جاری مسلما از ورود ایران استقبال خواهد کرد. البته فعلا مشخص نیست در آینده نیز این روند ادامه داشته باشد.
بحران انرژی در غرب و تاثیرات جنگ اوکراین در حوزه نفت و گاز تا چه حد بر افزایش تمایل غرب مبنی بر از سر گیری مذاکرات با ایران موثر بوده است؟
این را در نظر داشته باشید که حتی زمانیکه ترامپ رفت و بایدن آمد و مشکل روسیه و اوکراین اتفاق نیفتاده بود، با توجه به سیاستهای دموکراتها در مقابل جمهوری خواهان بایدن مقداری گشایش ایجاد کرد. انتظار هم این بود که در دوران بایدن مشکلمان با آمریکا و برجام حل شود. با اتفاقاتی که در داخل افتاد و برجام حل نشد مسلما الان انرژی در مذاکرات بیتاثیر نیست اما سیاست آمریکا در دولت بایدن حل مشکل با ایران بود. در کل انرژی میتواند مسئله را تسهیل کند اما نباید دچار توهم شویم که دنیا منتظر ماست ما چندان قدرتی در این زمینه نداریم.
اوج توان ما در بازار انرژی در راستای تولید و صادرات نفت چقدر است؟
نهایتا زیر دو و نیم میلیون بشکه در روز است. یعنی کل تولید بعد از انقلاب ۴ میلیون و دویست هزار بشکه بوده و مصرف داخلی نیز دو میلیون بشکه است، که اضافی آن توان صادراتی ماست. اگر هم الان بخواهیم به تولید بیفزاییم نهایت میتوانیم یک و نیم میلیون بشکه به بازار اضافه کنیم به همین جهت نباید تصور کنیم که با نفت ما مشکل بازار انرژی حل میشود.
ایران تا چه حد شانس حضور در بازار اروپا را دارد؟ آیا در شرایط فعلی و در صورت حل برجام ما توان حضور در بازار انرژی غرب را داریم؟
با توجه به اینکه ۴ میلیون بشکه نفت واردات اروپا از روسیه بوده و اروپا نیز دنبال جایگزین است تصور من این است که ایران میتواند بخش عمده افزایش تولید خود را در فضای بعد از برجام به اروپا بفرستد.
بنظر شما در صورت ورود ایران به بازار انرژی اروپا و همراهی برای حل بحران انرژی در غرب، روسیه چه برخوردی با ما خواهد داشت؟
ما چه بخواهیم چه نخواهیم، چه قبول کنیم چه قبول نکنیم، روسیه رقیب قدرتمند ما در بازارهای انرژی است. چه در بازار گاز چه نفت و به هیچ وجه به نفعش نیست که مشکل ایران حل شود تا به بازار برگردد. اینکه دوست و شریک استراتژیک ما روسیه است یک حرف بیمعنی است. اگر سوابق تاریخی را در نظر بگیرید روسیه هیچوقت دنبال توسعه و آبادی ایران و حتی حضور آن در بازار انرژی نبوده است و همیشه تلاش میکرد جلوی ایران را در بازار انرژی بگیرد. روسیه حتی یک وتو به نفع ما در زمان احمدینژاد نکرد و به خوبی میداند ایران شریکش نیست.
در ماههای آینده آیا اروپا میتواند مشکل انرژی خود را حل کند؟
مشکل گاز اروپا که مسلما در کوتاهمدت حل نخواهد شد. اینکه تصور کنیم حجم گازی که روسیه به اروپا میداد از مناطق دیگر تامین میشود کاملا غیرممکن است. چون برای این کار حتی اگر منابعی وجود داشته باشد باید خطوط لوله جایگزین کشیده شود و این کار در کوتاهمدت غیرممکن است. البته اروپا راهکارهایی را دارد و آن جایگزینی دیگر منابع است، مثلا نیروگاههای ذغالسنگسوز وارد شدهاند و بالاخره رویکردشان به سمت استفاده بیشتر از منابع تجدیدپذیر است. در آلمان نیز روشنایی ادارات و استفاده از وسایل گرمایشی و سرمایشی را محدود کردهاند. از سوی دیگر میتوانند از شمال آفریقا به مرور گاز وارد کنند.
ذخایر زیرزمینی آلمان نیز تا حدود ۷۵ درصد تکمیل شده است و خود را برای زمستان آماده میکنند. اروپا دست بسته نمینشیند که روسیه هر کاری خواست بکند.
در صورت بازگشت به بازار انرژی و رفع موانع برجام، آیا اوپک مقابل ایران سنگاندازی خواهد کرد؟
با توجه به اینکه شرایط بازار به شکلی است که قیمتها بالاست و اروپا نیز به دنبال جایگزین نفت روسیه است، من فکر نمیکنم ما در اوپک مشکلی داشته باشیم. قبلا هم که سهمیه بندی در اوپک وجود داشت ایران از سهمیه بندی جدا بود. الان بهترین موقعیت برای بازگشت ایران به سهمیه بندیهاست و در اوپک و بازار نیز مشکلی نخواهیم داشت و تنها مشکل ما روسیه است که تا کنون نگذاشته مشکلات ما در بازار انرژی حل شود.
ارسال نظر