اولتیماتوم ترامپ: اگر ایران تا جمعه توافق نکند دستور آغاز جنگ دوم را صادر میکنم!
توافق ایران و آمریکا در آستانه تصمیم سرنوشتساز؛ ترامپ از توقف حملات گفت اما همزمان تهدید به ازسرگیری جنگ کرد.
توافق ایران و آمریکا وارد مرحلهای حساس شده است. در حالی که دونالد ترامپ دستور توقف حملات جدید آمریکا به ایران را صادر کرده، همزمان هشدار داده اگر مذاکرات به نتیجه مطلوب واشینگتن نرسد، حملات گسترده علیه ایران از سر گرفته خواهد شد. همزمان گزارشهایی از پیشرفت رایزنیهای دیپلماتیک با میانجیگری عمان منتشر شده که میتواند مسیر تنش میان تهران و واشینگتن را تغییر دهد.
پشت پرده توقف حملات آمریکا به ایران؛ آیا دیپلماسی آخرین فرصت توافق است؟
پرونده توافق ایران و آمریکا وارد یکی از پیچیدهترین مقاطع خود شده است؛ جایی که همزمان نشانههایی از کاهش تنش و تهدید به تشدید درگیری دیده میشود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه اعلام کرد اگر دولتش در مذاکرات با ایران به اهداف مورد نظر خود دست پیدا نکند، «قطعاً» حملات گسترده علیه ایران را از سر خواهد گرفت.
خبرنگار شبکه فرانسوی السیآی در شبکه ایکس نوشت که در گفتوگوی تلفنی از ترامپ پرسیده است آیا در حال بررسی آغاز دوباره یک جنگ گسترده علیه ایران است یا خیر. ترامپ در پاسخ تأکید کرده است: «اگر به صد درصد آنچه میخواهیم نرسیم، قطعاً.»
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که اکسیوس به نقل از دو منبع آگاه گزارش داده ترامپ روز جمعه به ارتش آمریکا دستور داده هیچ حمله جدیدی علیه ایران انجام نشود؛ تصمیمی که به حدود دو هفته عملیات روزانه پایان داده است.
به گفته این منابع، ارتش آمریکا همچنان طرحهای مربوط به حمله آمریکا به ایران و بازگشت به عملیات گسترده را آماده نگه داشته اما تاکنون هیچ دستور تازهای برای اجرای آنها صادر نشده است. این موضوع نشان میدهد گزینه نظامی همچنان روی میز واشنگتن باقی مانده است.
ترامپ نیز ساعاتی پس از صدور دستور توقف عملیات، در جمع خبرنگاران تأکید کرد توان ادامه یا حتی تشدید حمله آمریکا به ایران را دارد و میتواند «هر آنچه آنها دارند» را نابود کند؛ اما در عین حال افزود راهبرد مناسبتر، دستیابی به توافق ایران و آمریکا است.
او درباره روند مذاکرات نیز گفت: «همین حالا با ایرانیها در حال گفتوگو هستیم. فکر میکنم با گذشت هر روز، جدیتر و جدیتر میشوند. ما کاملاً مسلح و آمادهایم، اما در حال گفتوگو با آنها هستیم.»
ترامپ در ادامه سخنانش در شام انجمن خبرنگاران کاخ سفید نیز اظهار کرد تصور نمیکند ایران در شرایط فعلی آماده توافق باشد، اما تأکید کرد: «من آمادهام گوش کنم.»
توافق ایران و آمریکا؛ نقش عمان در کاهش تنش
همزمان با این تحولات، یک هیئت عمانی روز جمعه وارد تهران شد تا درباره سازوکارهای جدید برای بازگشایی تنگه هرمز گفتوگو کند.
دو منبع منطقهای به اکسیوس گفتهاند مذاکرات پیشرفت داشته و احتمال دستیابی به توافق میان ایران و عمان وجود دارد. در صورت نهایی شدن این روند، تصمیم نهایی درباره پذیرش آن بر عهده دولت ترامپ خواهد بود.
این موضوع باعث شده احتمال کاهش تنش ایران و آمریکا بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد؛ هرچند همزمان سناریوی تشدید جنگ ایران و آمریکا نیز همچنان از سوی واشینگتن کنار گذاشته نشده است.
تهدید نظامی یا فشار برای توافق؟
همزمانی توقف عملیات نظامی با تهدید به ازسرگیری حملات، نشان میدهد کاخ سفید در حال استفاده همزمان از دو ابزار فشار و دیپلماسی است.
از یک سو، توقف موقت عملیات میتواند فضای لازم را برای ادامه مذاکرات فراهم کند و از سوی دیگر، تهدید به تشدید حمله آمریکا به ایران اهرمی برای افزایش فشار بر تهران در روند گفتوگوها محسوب میشود.
آنچه بیش از همه در این تحولات جلب توجه میکند، تغییر در تاکتیک آمریکا است، نه تغییر در هدف.
دستور توقف حملات، به معنای کنار گذاشتن گزینه نظامی نیست؛ زیرا براساس گزارش اکسیوس، ارتش آمریکا همچنان برای ازسرگیری عملیات گسترده آماده است. بنابراین، وقفه ایجادشده بیشتر یک فرصت محدود برای دیپلماسی به شمار میرود.
از منظر سیاسی، اگر توافق ایران و آمریکا به نتیجه برسد، احتمال کاهش تنش در منطقه و افزایش امنیت کشتیرانی در خلیج فارس و تنگه هرمز وجود دارد.
از منظر اقتصادی، هرگونه توافق میتواند نگرانی بازارهای جهانی انرژی را کاهش داده و از نوسانات قیمت نفت جلوگیری کند؛ در مقابل، شکست مذاکرات و تشدید جنگ ایران و آمریکا ممکن است دوباره بازارهای انرژی، حملونقل دریایی و اقتصاد منطقه را با شوک مواجه کند.
در بعد امنیتی نیز حفظ آمادگی ارتش آمریکا برای بازگشت سریع به عملیات نظامی نشان میدهد شرایط همچنان شکننده است و هر تحول سیاسی میتواند معادلات میدانی را تغییر دهد.
ارسال نظر