مشاور پیشین ترامپ در امور ایران می‌گوید جنگ به سمت تشدید پیش می‌رود / احتمالاً جنگ طولانی‌تر از آن چیزی خواهد بود که هر کسی پیش‌بینی کرده بود

یا باید تنش را افزایش دهید یا باید سازش کنید، این‌ها دو گزینه اصلی هستند
 

مصاحبه پولیتیکو با نیت سوانسون، چهره‌ای که سابقه حضور در شورای امنیت ملی آمریکا و مشاوره در مورد ایران را دارد. 

پولیتکو می‌نویسد: 

نیت سوآنسون نزدیک به دو دهه در دولت ایالات متحده فعالیت کرده است؛ از جمله اخیراً به‌عنوان نماینده وزارت خارجه در تیم مذاکره ایران در دولت ترامپ، و پیش از آن به‌عنوان مدیر امور ایران در شورای امنیت ملی در دولت بایدن. چند روز پیش از آن‌که آمریکا ایران را بمباران کند، سوآنسون مقاله‌ای منتشر کرد که در آن پیش‌بینی کرده بود در صورت حمله آمریکا، ایران دقیقاً همان واکنشی را نشان خواهد داد که اکنون شاهد آن هستیم.

این همان تخصصی بود که در اختیار دونالد ترامپ قرار داشت—تا زمانی که، به گفته سوآنسون، او پس از یک توییت انتقادی از سوی پادکستر محافظه‌کار لورا لومر «از سمت خود کنار گذاشته شد». لومر به درخواست اظهارنظر پاسخی نداد و یک مقام کاخ سفید نیز به‌صورت غیررسمی اشاره کرد که سوآنسون در دولت ترامپ در شورای امنیت ملی خدمت نکرده است.

در مقاله‌ای که سوآنسون در ۲۴ فوریه در نشریه «فارین افرز» منتشر کرد، او نوشت که ایران پس از یک کارزار بمباران تسلیم نخواهد شد، بلکه تنش را افزایش خواهد داد و «جریان جهانی نفت و کشتیرانی بین‌المللی را هدف قرار خواهد داد، قیمت انرژی را بالا خواهد برد و برای ترامپ یک مسئولیت سیاسی جدی ایجاد خواهد کرد.» در واقع، ایران حملات پراکنده‌ای به اهداف انرژی و سایر اهداف در سراسر منطقه انجام داده و همچنین با تهدید به حمله به کشتی‌ها، عبور از تنگه هرمز را محدود کرده است.

در گفت‌وگویی با رسانه پولیتیکو در این هفته، سوآنسون پیش‌بینی کرد که مذاکرات دولت ترامپ با ایران به‌خوبی پیش نخواهد رفت، زیرا هر دو طرف «به‌طور غیرمنطقی به مواضع خود اطمینان دارند». به گفته او، در حال حاضر هیچ‌یک از طرفین تمایلی به یافتن مسیر خروج ندارند.

او گفت: «فکر می‌کنم این جنگ احتمالاً طولانی‌تر از آن چیزی خواهد بود که هر کسی پیش‌بینی کرده بود.»

ما این هفته با سوآنسون درباره پیش‌بینی‌هایش—و آنچه فکر می‌کند در ادامه جنگ ایران رخ خواهد داد—گفت‌وگو کردیم.

این مصاحبه برای اختصار  ویرایش شده است.

ترامپ همچنان می‌گوید واکنش ایران او را غافلگیر کرده—این‌که هیچ‌کس به او نگفته بود ایران به زیرساخت‌های انرژی منطقه پاسخ خواهد داد. این نوع اظهارنظر از سوی رئیس‌جمهور چه احساسی در شما ایجاد می‌کند؟

واضح است که این درست نیست. افراد زیادی در دولت به او گفته بودند که ریسک بالایی وجود دارد. او فقط تصمیم گرفت به آن‌ها گوش ندهد. و برای کسی مثل من که از دولت کنار گذاشته شد و تقریباً دقیقاً همان چیزی را نوشت که کاملاً قابل پیش‌بینی بود، این موضوع چندان قابل قبول نیست.

ارزیابی فعلی شما از وضعیت جنگ چیست؟

فکر می‌کنم هر دو طرف به‌طور غیرمنطقی به موقعیت خود اطمینان دارند، و این نگران‌کننده است. به همین دلیل، فکر می‌کنم جنگ احتمالاً طولانی‌تر از آن چیزی خواهد بود که انتظار می‌رفت.

ترامپ همچنان باور دارد که موفقیت نظامی به تسلیم سیاسی ایران منجر خواهد شد—اما چنین چیزی در حال رخ دادن نیست.

باید به یاد داشته باشیم که ایران نیز نقش و اراده خود را دارد و مصمم است مقاومت کند و برخلاف انتظارها عمل کند. به نظر من آن‌ها هم به‌طور غیرمنطقی اعتمادبه‌نفس دارند و مسیر خروج روشنی هم وجود ندارد.

فکر می‌کنم ما در این درگیری گیر خواهیم افتاد و احتمالاً شاهد تشدیدهای بیشتری خواهیم بود. مشکل این است که رئیس‌جمهور به هیچ مسیر خروجی دست نخواهد یافت، و احتمالاً وارد برخی از عملیات زمینی که در نظر دارد، خواهیم شد.

پس شما به مذاکرات فعلی قانع نشده‌اید؟

اول اینکه ایران این مذاکرات را رد کرده است. این همان چیزی است که در نسخه‌های قبلی نیز رد شده بود. آن‌ها احساس قدرت می‌کنند و معتقدند باید خودشان مطالبات را تعیین کنند، نه آمریکا. و واضح است که آمریکا این را نمی‌پذیرد. بنابراین فکر نمی‌کنم هیچ‌یک از طرفین آماده سازش باشند.

شما سال گذشته با ایران مذاکره کرده‌اید و نماینده موضع دولت ترامپ بودید. چه تغییرات مهمی در دو طرف مشاهده می‌کنید؟

در طرف ایران، به نظر می‌رسد پس از جنگ ژوئن، یک سخت‌تر شدن واقعی مواضع رخ داده است. پیش از آن، آن‌ها دقیق نمی‌دانستند چگونه با ترامپ برخورد کنند. اکنون مواضعشان سخت‌تر شده و انعطاف کمتری نشان می‌دهند. تعامل آن‌ها بیشتر نمایشی است تا واقعی. این مهم‌ترین تغییری است که در ایران رخ داده است.

در طرف آمریکا، تغییر زودتر رخ داد. به نظر می‌رسد آمریکا دقیق نمی‌دانست از یک توافق چه می‌خواهد و بیشتر تحت تأثیر سیاست داخلی و فشارهای بیرونی قرار گرفت—مثلاً در موضوع «عدم غنی‌سازی».

اگر هنوز در شورای امنیت ملی بودید، چه توصیه‌ای به رئیس‌جمهور می‌کردید؟

شما نمی‌توانید مسیر خروج را کنترل کنید. ایران تسلیم نخواهد شد، بنابراین این ایده که بتوانید یک‌جانبه مسیر پایان را تعیین کنید، عملی نیست. یا باید تنش را افزایش دهید یا باید سازش کنید. این دو گزینه اصلی هستند.

آیا فکر می‌کنید ترامپ ممکن است کاهش تنش را بپذیرد؟

این موضوع احتمالاً به بازارها بستگی دارد. به نظر می‌رسد این تنها شاخصی است که برای او اهمیت دارد. بنابراین بستگی دارد که میزان فشار اقتصادی چقدر باشد.

ایران برای پذیرش یک مسیر خروج واقعی چه چیزی نیاز دارد؟

به نظر می‌رسد آن‌ها نسبت به مسیر خروج بدبین هستند و آن را صادقانه نمی‌دانند، به‌ویژه با نحوه‌ای که مطرح می‌شود. این بیشتر شبیه یک اولتیماتوم دوگانه است.

از نظر محتوایی، آن‌ها دو چیز می‌خواهند:
اول، نوعی کنترل یا درآمد جدید از تنگه هرمز—یا جایگزین مالی برای آن، که می‌تواند از طریق کاهش تحریم‌ها فراهم شود.
دوم، آن‌ها نمی‌خواهند هر شش ماه یک‌بار وارد چنین جنگی شوند، بنابراین به دنبال نوعی تضمین هستند که این درگیری تکرار نشود—که ارائه چنین تضمینی بسیار دشوار است.

ایران چه چیزی از این جنگ یاد گرفته است؟

پیش از این تصور می‌شد که برای بستن تنگه هرمز باید آن را به‌طور کامل مسدود کرد، اما این کار به خود ایران نیز آسیب می‌زند. آنچه ایران اکنون دریافته—چه به‌صورت عمدی و چه اتفاقی—این است که می‌تواند جریان عبور را به‌صورت انتخابی کنترل کند، به‌گونه‌ای که فقط به نفع خودش باشد.

درس دوم این است که برای کسانی که طرفدار قدرت نظامی هستند، ایران اکنون احساس خوبی نسبت به موقعیت خود دارد.

ترامپ می‌گوید آمریکا در حال پیروزی است. آیا این دقیق است؟

بستگی دارد به چه چیزی نگاه کنیم. ایران هم همین ادعا را دارد.
آمریکا به‌وضوح در حال تضعیف توان نظامی ایران است و برتری نظامی دارد.
اما ایران می‌تواند «بقا» را به‌عنوان پیروزی تعریف کند—و تا اینجا این کار را انجام داده است.
بنابراین، به نوعی هر دو طرف درست می‌گویند.

مردم ایران چگونه این جنگ را تجربه می‌کنند؟

پاسخ دادن به این سؤال به‌طور قطعی دشوار است، چون نمی‌دانیم دقیقاً چه می‌گذرد، اما برداشت من این است که نوعی تقسیم تقریباً برابر وجود دارد بین:

مخالفان حکومت
حامیان حکومت
و کسانی که فقط زندگی بهتری می‌خواهند

و فکر می‌کنم کسانی که زندگی بهتر می‌خواهند، فعلاً کنار مانده‌اند، چون نمی‌خواهند کشته شوند. و فکر نمی‌کنم این جنگ باعث تغییر موضع افراد شده باشد. اگر مخالف حکومت بودید، هنوز هم مخالف هستید. اگر طرفدار بودید، هنوز هم هستید. تفاوت اصلی این است که کسانی که موضع قوی نداشتند، اکنون به حاشیه رانده شده‌اند و در خانه مانده‌اند.

مردم ایران در این حمله تا حدی به‌عنوان ابزار استفاده شده‌اند. این حمله احتمالاً به هر حال در سطحی رخ می‌داد، و آن‌ها به‌عنوان بهانه و توجیه استفاده شدند، بنابراین این پتانسیل وجود دارد که بزرگ‌ترین بازنده باشند. هنوز برای گفتن قطعی زود است، اما اگر رژیم سقوط نکند—و در حال حاضر به نظر می‌رسد مسیر به سمت تغییر رژیم مثبت نیست—وضعیت امیدوارکننده‌ای دیده نمی‌شود..
.https://www.politico.com/news/2026/03/27/former-trump-iran-adviser-says-war-is-headed-for-escalation-00847112