جنگندههای F-35I و EA-18G مأموریت ونزوئلا به خاورمیانه اعزام شدند / روسیه نیروهای خود را از ایران خارج میکند!
اف۳۵ها به خاورمیانه آمدند؛ آیا حمله آمریکا به ایران نزدیک است؟
همزمان با افزایش تحرکات نظامی آمریکا و متحدانش در خاورمیانه، فضای سیاسی و رسانهای پیرامون مذاکرات ایران و آمریکا بار دیگر تحتتأثیر گمانهزنیهای امنیتی قرار گرفته است. انتشار گزارشهایی درباره جابهجایی گسترده جنگندهها، استقرار ناوهای هواپیمابر و حضور تجهیزات ویژه شناسایی هستهای، این پرسش را تقویت کرده که آیا این تحرکات صرفاً ابزار فشار برای امتیازگیری در روند دیپلماتیک است یا میتواند مقدمهای برای ورود به مرحلهای پرتنشتر باشد؛ مرحلهای که سایه آن بر آخرین اخبار مذاکرات ایران و آمریکا نیز بهروشنی قابل مشاهده است.
تحلیلگران هشدار میدهند که در چنین شرایطی تلاقی مسیر دیپلماسی با آرایش نظامی میتواند معادلات منطقه را بهسرعت تغییر دهد. از یکسو پیامهای متناقض درباره امکان گفتوگوی مستقیم، امید به کاهش تنش را زنده نگه داشته و از سوی دیگر نشانههای میدانی از تشدید آمادگی نظامی، سناریوی تقابل را پررنگتر کرده است؛ وضعیتی که بار دیگر نگرانیها درباره تبدیل فشارهای سیاسی و اقتصادی به جنگ ایران و آمریکا را در کانون توجه افکار عمومی و رسانههای بینالمللی قرار داده است.
جابهجایی جنگندهها و ناوها؛ آرایش نظامی جدید آمریکا چه میگوید؟
در ادامه گزارشهای رسانههای غربی درباره تحرکات نظامی اخیر واشینگتن در منطقه، روزنامه «دیلی اکسپرس» با استناد به دادههای مربوط به نقشههای پروازی اعلام کرد همزمان با تشدید تنشها با جمهوری اسلامی، چند فروند جنگنده اف۳۵آی و ایای-۱۸جی آمریکا که پیشتر در مأموریتهایی مرتبط با ونزوئلا بهکار گرفته شده بودند به خاورمیانه اعزام شدهاند؛ اقدامی که از نگاه برخی تحلیلگران میتواند در چارچوب سناریوهای مرتبط با حمله آمریکا به ایران ارزیابی شود. بر اساس این گزارش، این جنگندهها از پایگاههایی در پورتوریکو و ویرجینیا به پرواز درآمده و با پشتیبانی هواپیماهای سوخترسان، عصر روز پنجشنبه وارد اسپانیا شدهاند.
«بوکش هستهای» که مأموریت آن شناسایی ذرات رادیواکتیو در جو است، در پایگاه هوایی راف میلدنهال به زمین نشسته است. این هواپیما پیشتر نیز قبل از بمباران تأسیسات هستهای ایران و چند هفته پیش از حمله روسیه به اوکراین، مشاهده شده بود.
دیلی اکسپرس همچنین یادآور شد که پیشتر اسکادرانهایی از جنگندههای اف۳۵سی، افای-۱۸ سوپرهورنت و ایای-۱۸جی گرولر آمریکا بر عرشه ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» مستقر شده بودند. این ناو به همراه سه شناور پشتیبان، اکنون در محدوده عملیاتی فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) فعالیت میکند؛ حضوری که نشانهای از افزایش سطح آمادگی نظامی واشینگتن در صورت بروز حمله آمریکا به ایران تلقی میشود.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است که حدود ۱۲ فروند جنگنده اف۱۵ای استرایک ایگل آمریکا به پایگاه هوایی موفقالسلطی در اردن منتقل شدهاند. به گفته کارشناسان نظامی این جابهجاییها با الگوی شناختهشده تقویت حضور و توان رزمی ایالات متحده در خاورمیانه همخوانی دارد و میتواند زمینهساز سناریوهای مختلف، از بازدارندگی تا حمله آمریکا به ایران، باشد.
«بوکش هستهای» در بریتانیا فرود آمد
همزمان، روزنامه «تلگراف» نیز گزارش داد یک فروند هواپیمای ویژه نیروی هوایی آمریکا که به «بوکش هستهای» شهرت دارد، در بحبوحه افزایش تنشها میان واشینگتن و تهران، در بریتانیا فرود آمده است. به نوشته این روزنامه، این هواپیما که مأموریت آن شناسایی ذرات رادیواکتیو در جو است در پایگاه هوایی راف میلدنهال، متعلق به نیروهای آمریکایی در شهرستان سافک، به زمین نشسته و تحت مدیریت یگان شناسایی نیروی هوایی آمریکا فعالیت میکند.
تلگراف یادآوری میکند که این هواپیما پیشتر نیز چند روز قبل از بمباران تأسیسات هستهای ایران در جنگ ۱۲ روزه به منطقه اعزام شده بود و در ژانویه ۲۰۲۲، نیز چند هفته پیش از حمله گسترده روسیه به اوکراین، در بریتانیا مشاهده شد. به اعتقاد ناظران، چنین تحرکاتی معمولاً در مقاطع حساس و پیش از تصمیمگیریهای بزرگ امنیتی، از جمله احتمال حمله آمریکا به ایران، افزایش مییابد.
ترامپ دستور حمله به ایران را صادر میکند؟
این روزنامه بریتانیایی همچنین با انتشار تصاویری از پایگاه راف میلدنهال گزارش داد نیروهای ویژه آمریکا در حال انجام تمرینهای نظامی، از جمله فرود سریع نیروها با طناب از هواپیمای ترابری عمودپرواز، بودهاند.
منابع دیپلماتیک اروپایی به تلگراف گفتهاند هنوز مشخص نیست که آیا ترامپ دستور حمله نظامی به ایران را صادر خواهد کرد یا نه، اما این سناریو را بهطور کامل منتفی نمیدانند. تلگراف میافزاید مقامهای سعودی در واشینگتن تلاش دارند نقش میانجی را ایفا کنند، آن هم در شرایطی که اسرائیل اطلاعاتی درباره اهداف احتمالی برای حمله به ایران را در اختیار دیگران قرار داده است؛ موضوعی که در فضای رسانهای با گمانهزنی درباره حمله مجدد اسرائیل به ایران همراه شده است.
در پایان این گزارش آمده است الکسی لیخاچف، رئیس شرکت دولتی انرژی هستهای روسیه، به خبرگزاری تاس اطلاع داده که مسکو در صورت لزوم آماده خروج کارکنان خود از نیروگاه هستهای بوشهر خواهد بود؛ اظهارنظری که نگرانیها درباره سناریوهای پرتنش، از جمله حمله مجدد اسرائیل به ایران، را تشدید کرده است.
محاصره دریایی ایران جزئی از نقشه حمله ترامپ است؟
در همین ارتباط، مصطفی نجفی در روزنامه خراسان نوشت: «یکی از سناریوهای محتمل در چارچوب تحرکات اخیر و آرایش جدید نیروهای آمریکایی در منطقه، حرکت تدریجی به سمت محاصره دریایی ایران است؛ الگویی که پیشتر در قبال کشورهایی مانند ونزوئلا نیز بهکار گرفته شده و هدف اصلی آن اعمال فشار اقتصادی حداکثری بدون ورود فوری به جنگی تمامعیار بوده است.» به گفته این تحلیلگر، حضور گسترده ناوگان و تجهیزات آمریکا در آبهای اطراف ایران، امکان اعمال فشار بر صادرات انرژی، بهویژه فروش نفت، را برای واشینگتن فراهم میکند؛ هرچند اجرای چنین محاصرهای بدون تبعات امنیتی و واکنش متقابل ایران واقعبینانه به نظر نمیرسد.
نجفی دو سناریوی اصلی را مطرح میکند:
- نخست، اقدام نظامی محدود و نمادین و سپس استفاده از محاصره دریایی برای تثبیت پیام بازدارنده؛
- و دوم، آغاز تدریجی محاصره که میتواند در واکنش به اقدامات متقابل ایران، به تشدید تنش و حتی درگیری نظامی بینجامد.
به باور او هدف نهایی این رویکرد فرسایش اقتصادی و واداشتن تهران به مذاکره با آمریکا آن هم از موضع ضعف است نه الزاماً جنگی گسترده؛ هرچند نقش اسرائیل بهعنوان عامل تشدیدکننده و احتمال حمله مجدد اسرائیل به ایران در این معادله اهمیت ویژهای دارد.
مذاکره ایران و آمریکا میتواند راه حل باشد
در همین زمینه، ابوالقاسم دلفی، سفیر پیشین جمهوری اسلامی در فرانسه، در گفتوگو با اقتصادنیوز تأکید کرد: ترامپ قطعاً گفتوگو و حل مشکلات با ایران را یکی از موضوعات مهم در دستور کارش میداند… تجربه نشان داده مذاکره نکردن و ترک میز مذاکره مشکلات کشور را حل نکرده است. ما باید با همه دنیا تعادل داشته باشیم نه اینکه با نصف دنیا قهر باشیم.
تلاش اسرائیل برای متقاعد کردن ترامپ و حمله آمریکا به ایران
از سوی دیگر، هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، روز جمعه ۱۰ بهمنماه در نشست خبری مشترک با عباس عراقچی در استانبول، اظهار کرد اسرائیل تلاش گستردهای برای متقاعد کردن آمریکا به اقدام نظامی علیه ایران انجام میدهد. او هشدار داد چنین روندی میتواند پیامدهای سنگینی برای منطقه داشته باشد و با آسیب زدن به «ثبات شکننده» خاورمیانه، خطر تشدید بحرانها و حتی همزمانی حمله آمریکا به ایران با حمله مجدد اسرائیل به ایران را افزایش دهد.
ارسال نظر