۹ روز تا انتخابات آمریکا؛ ترامپ: شاید یک خشم حماسی کوچک در راه باشد!
پیام تازه ترامپ به تهران: توافق کنید یا منتظر عملیات دیگری باشید.
دونالد ترامپ از احتمال اجرای عملیات نظامی جدید سخن گفته و نشریه آتلانتیک از بررسی حملات چندروزه به زیرساخت‌های موشکی، پهپادی، انرژی و هسته‌ای ایران خبر داده است. در سوی دیگر، دو مقام ارشد امنیتی ایران به رویترز گفته‌اند تهران برای هدف قرار دادن کابل‌های ارتباطی زیردریایی خلیج فارس در صورت حمله مجدد آمریکا و اسرائیل برنامه‌هایی تهیه کرده است؛ تهدیدی که می‌تواند دامنه پیامدهای جنگ را از میدان نبرد به اینترنت و اقتصاد دیجیتال منطقه گسترش دهد. با این حال، هنوز تصمیم قطعی برای ازسرگیری حملات آمریکا اعلام نشده است.
حمله آمریکا به ایران دوباره جدی شد؟ تهدید تازه تهران درباره اینترنت و سناریوی خطرناک ترامپ
احتمال حمله آمریکا به ایران بار دیگر افزایش یافته است؛ دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در یک گردهمایی انتخاباتی در فلوریدا از احتمال اجرای عملیات نظامی جدید علیه ایران سخن گفته و نشریه آمریکایی آتلانتیک گزارش داده است که دولت او گزینه حملات چندروزه به اهداف راهبردی ایران را بررسی می‌کند. هم‌زمان، دو مقام ارشد امنیتی ایران به رویترز گفته‌اند تهران در صورت حمله مجدد آمریکا و اسرائیل، احتمال هدف قرار دادن کابل‌های ارتباطی زیردریایی در خلیج فارس را نیز در محاسبات خود قرار داده است. مجموعه این تحولات پرسش مهمی را مطرح می‌کند: آیا فشار نظامی و اقتصادی واشنگتن به توافق منتهی می‌شود یا منطقه در آستانه دور تازه‌ای از درگیری قرار دارد؟
ترامپ از احتمال عملیات نظامی جدید علیه ایران گفت
دونالد ترامپ روز جمعه اول آبان ۱۴۰۵، در گردهمایی انتخاباتی خود در فورت مایرز ایالت فلوریدا بار دیگر احتمال اقدام نظامی علیه ایران را مطرح کرد.
رئیس‌جمهوری آمریکا با اشاره به عملیات موسوم به «خشم حماسی» مدعی شد: «ممکن است یک خشم حماسی کوچک دیگر انجام دهیم یا آنها توافق خواهند کرد. اگر باهوش باشند خیلی ساده می‌گویند بیایید برویم سر اصل مطلب.»
خبرگزاری رویترز در گزارش خود از این اظهارات نوشت که ترامپ درباره زمان، دامنه و اهداف احتمالی عملیات جدید توضیح بیشتری ارائه نکرد. بنابراین، سخنان او را باید تهدیدی تازه در چارچوب فشار بر تهران دانست نه اعلام رسمی آغاز حمله.
اهمیت این اظهارات در شرایطی است که انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا قرار است سوم نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۲ آبان ۱۴۰۵، برگزار شود. کاخ سفید پیش‌تر اعلام کرده بود که آمریکا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای حمله جدیدی به ایران انجام نخواهد داد؛ موضوعی که احتمال ازسرگیری درگیری‌ها پس از رأی‌گیری را به یکی از محورهای اصلی گمانه‌زنی‌های امنیتی تبدیل کرده است.
آتلانتیک از بررسی حملات چندروزه به ایران خبر داد
نشریه آمریکایی آتلانتیک در گزارشی به قلم نانسی یوسف و جاناتان لمیر که ۲۲ اکتبر منتشر شد نوشت دولت ترامپ در حال بررسی ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران برای چند روز، احتمالاً پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکاست.
طبق این گزارش، گزینه‌های نظامی مورد بررسی می‌تواند شامل حمله به سه دسته از اهداف باشد:
* زرادخانه موشکی و پهپادی ایران: با هدف وارد کردن آسیب بیشتر به توانمندی‌های نظامی و ظرفیت عملیاتی کشور.
* زیرساخت‌های انرژی: با هدف افزایش فشار اقتصادی و دشوارتر کردن تأمین منابع مالی.
* تأسیسات هسته‌ای: با هدف وارد کردن آسیب بیشتر به زیرساخت‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران.
آتلانتیک تأکید کرده است که هنوز تصمیم نهایی برای حمله آمریکا به ایران گرفته نشده است. در نتیجه، وجود گزینه‌های نظامی روی میز دولت ترامپ به معنای صدور فرمان حمله یا قطعی بودن اجرای آن نیست.
گزارش این نشریه همچنین از اختلاف رویکرد در میان نزدیکان ترامپ حکایت دارد. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، بر این باور است که تحریم‌ها و محاصره دریایی می‌توانند تهران را به پذیرش شروط واشنگتن وادار کنند. در مقابل، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، از دور دیگری از حملات گسترده حمایت کرده است.
بر اساس تحلیل آتلانتیک، دولت ترامپ ظاهراً در حال بررسی ترکیب این دو مسیر است: ادامه فشار اقتصادی برای تضعیف موقعیت ایران و استفاده احتمالی از حملات نظامی برای افزایش فشار بر تهران در مذاکرات. با این حال، این راهبرد هنوز به تصمیم قطعی برای اجرای عملیات جدید تبدیل نشده است.
تهدید تازه ایران؛ کابل‌های اینترنتی خلیج فارس هم در معرض خطرند؟
یکی از مهم‌ترین ابعاد تازه احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا، گسترش دامنه تهدیدهای متقابل به زیرساخت‌های ارتباطی است.
خبرگزاری رویترز در گزارشی به تاریخ ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ نوشت دو مقام ارشد امنیتی ایران اعلام کرده‌اند که تهران برای هدف قرار دادن کابل‌های ارتباطی زیردریایی در خلیج فارس، در صورت حمله مجدد آمریکا و اسرائیل، طرح‌هایی تهیه کرده است.
این دو مقام که نخواستند نامشان فاش شود جزئیاتی درباره محل یا شیوه اجرای احتمالی این طرح‌ها ارائه نکردند. با این حال، یکی از آنها گفت ایران ممکن است مانع تعمیر کابل‌های آسیب‌دیده شود تا اختلال در ارتباطات، از جمله دسترسی به اینترنت، برای مدت طولانی‌تری ادامه پیدا کند.
این مقام امنیتی هشدار داد: «اگر ایران مورد حمله قرار بگیرد دیگر هیچ خط قرمزی وجود نخواهد داشت؛ از کابل‌های زیردریایی گرفته تا پایگاه‌های نظامی، از جمله پایگاه‌های مخفی.»
این اظهارات به معنای آن نیست که حمله به کابل‌ها قطعی شده یا چنین اقدامی حتماً به قطع اینترنت در ایران منجر خواهد شد؛ بلکه نشان می‌دهد زیرساخت‌های ارتباطی منطقه ممکن است در محاسبات مربوط به یک درگیری احتمالی جایگاه پررنگ‌تری پیدا کنند.
چرا کابل‌های زیردریایی اهمیت دارند؟
بخش بزرگی از ارتباطات اینترنتی بین‌المللی از طریق کابل‌های فیبر نوری عبوری از بستر دریا انجام می‌شود. این کابل‌ها داده‌های مربوط به ارتباطات آنلاین، خدمات ابری، تراکنش‌های مالی و بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی را منتقل می‌کنند.
رویترز به نقل از اتحادیه بین‌المللی مخابرات گزارش داده است که کابل‌های زیردریایی حدود ۹۹ درصد ترافیک اینترنت جهانی را حمل می‌کنند. با این حال، آلن مولدین، مدیر پژوهش شرکت TeleGeography، به این خبرگزاری گفته است که کمتر از یک درصد پهنای باند بین‌المللی از تنگه هرمز عبور می‌کند. بنابراین، آسیب به کابل‌های این منطقه لزوماً به معنای فروپاشی اینترنت جهانی نیست اما می‌تواند برای ارتباطات منطقه‌ای پیامدهای جدی داشته باشد.
در صورت آسیب دیدن چند مسیر ارتباطی به‌طور هم‌زمان، کیفیت و سرعت اینترنت در برخی مناطق ممکن است کاهش پیدا کند و خدماتی مانند پرداخت‌های آنلاین، تجارت الکترونیکی و رایانش ابری با اختلال مواجه شوند. شدت این پیامدها به میزان خسارت، ظرفیت مسیرهای جایگزین و سرعت بازسازی شبکه بستگی دارد.
نکته مهم دیگردشوارتر شدن تعمیر کابل‌ها در شرایط جنگی است. محدودیت دسترسی شناورهای تعمیراتی، افزایش هزینه‌های بیمه و مشکلات دریافت مجوز برای فعالیت در آب‌های سرزمینی می‌توانند زمان بازگشت شبکه به وضعیت عادی را افزایش دهند.
آیا حمله مجدد آمریکا به ایران به قطع اینترنت منجر می‌شود؟
پاسخ قطعی به این پرسش در حال حاضر ممکن نیست. تهدید مطرح‌شده از سوی مقام‌های امنیتی ایران، ناظر بر احتمال هدف قرار گرفتن کابل‌های ارتباطی منطقه در صورت ازسرگیری جنگ است؛ نه اعلام قطعی حمله به تمام زیرساخت‌های اینترنتی.
سه عامل در تعیین میزان اختلال احتمالی اهمیت دارد:
نخست، تعداد کابل‌های آسیب‌دیده و مسیر قرارگیری آنهاست. آسیب به یک کابل با قطع هم‌زمان چند مسیر ارتباطی تفاوت دارد و نمی‌توان پیامد این دو وضعیت را یکسان دانست.
دوم، ظرفیت مسیرهای جایگزین است. اگر اپراتورها بتوانند ترافیک را از مسیرهای زمینی یا کابل‌های دیگر عبور دهند بخشی از اختلال قابل کنترل خواهد بود. رویترز نیز به وجود مسیرهای جایگزین زمینی و سرمایه‌گذاری کشورهای منطقه و شرکت‌های فناوری برای افزایش تاب‌آوری ارتباطات اشاره کرده است.
سوم، امکان و سرعت تعمیر است. حتی اگر قطع ارتباط در ابتدا محدود باشد طولانی شدن عملیات تعمیر در شرایط جنگی می‌تواند خسارت اقتصادی و ارتباطی را افزایش دهد.
از سوی دیگر، اختلال در کابل‌های منطقه الزاماً به معنای قطع کامل اینترنت ایران نیست. برای ارزیابی چنین احتمالی باید وضعیت مسیرهای ارتباطی کشور، میزان وابستگی به کابل‌های آسیب‌دیده و ظرفیت شبکه‌های جایگزین مشخص باشد؛ اطلاعاتی که در گزارش رویترز به‌صورت کامل ارائه نشده است.
بنابراین، در شرایط کنونی نمی‌توان ادعا کرد که حمله مجدد آمریکا به ایران حتماً باعث قطع اینترنت خواهد شد. آنچه مستند است، طرح تهدید علیه زیرساخت‌های ارتباطی و احتمال بروز اختلال در صورت اجرای آن است.
اختلاف بر سر توافق ایران و آمریکا؛ فشار اقتصادی یا حمله نظامی؟
گزارش آتلانتیک نشان می‌دهد در واشنگتن درباره چگونگی پایان دادن به جنگ ایران و آمریکا، دست‌فکم دو رویکرد اصلی مطرح است.
رویکرد نخست بر فشار اقتصادی متمرکز است. اسکات بسنت معتقد است تحریم‌ها و محاصره دریایی می‌توانند هزینه ادامه مقاومت را برای تهران افزایش دهند و زمینه پذیرش توافق را فراهم کنند.
رویکرد دوم که نتانیاهو از آن حمایت می‌کند، بر استفاده مجدد از قدرت نظامی برای وارد کردن ضربه‌های گسترده‌تر به ایران استوار است.
مسئله اینجاست که این دو رویکرد الزاماً نتیجه یکسانی ندارند. فشار اقتصادی ممکن است هزینه ادامه درگیری را افزایش دهد اما به‌خودی‌خود تضمین نمی‌کند که طرف مقابل شروط مورد نظر واشنگتن را بپذیرد. از سوی دیگر، حمله نظامی می‌تواند توانمندی‌های مشخصی را هدف قرار دهد اما احتمال واکنش متقابل و گسترش دامنه جنگ را نیز افزایش می‌دهد.
آتلانتیک با اشاره به فشارهای اقتصادی وارد شده بر ایران تأکید می‌کند که با وجود آسیب‌های اقتصادی، نشانه روشنی از فروپاشی قریب‌الوقوع اقتصاد ایران دیده نمی‌شود. این نکته برای ارزیابی احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا اهمیت دارد؛ زیرا تصمیم‌گیری بر پایه این فرض که فشار اقتصادی به‌سرعت تهران را به تسلیم وادار خواهد کرد، می‌تواند محاسبات واشنگتن را با خطر خطا مواجه کند.
در چنین شرایطی، توافق ایران و آمریکا همچنان یکی از مسیرهای ممکن است اما اظهارات ترامپ نشان می‌دهد که گزینه نظامی نیز از محاسبات دولت او خارج نشده است. در مقابل، گزارش آتلانتیک تأکید می‌کند که تصمیم نهایی برای ازسرگیری حملات هنوز گرفته نشده است.
انتخابات آمریکا چه تأثیری بر احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا دارد؟
زمان‌بندی احتمالی حمله آمریکا به ایران، یکی از نکات کلیدی گزارش‌های اخیر است. کاخ سفید اعلام کرده بود که پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر حمله جدیدی انجام نخواهد داد. هم‌زمان، آتلانتیک از بررسی عملیات چندروزه پس از انتخابات میان‌دوره‌ای خبر داده و شبکه ای‌بی‌سی نیوز نیز به نقل از منابع اسرائیلی نوشته است که ارتش‌های آمریکا و اسرائیل برای احتمال ازسرگیری حملات در هفته‌های آینده برنامه‌هایی تهیه کرده‌اند.
با این حال، باید میان سه موضوع تفاوت گذاشت: آماده‌سازی طرح‌های نظامی، اعلام موضع سیاسی و تصمیم عملیاتی برای آغاز حمله. گزارش رسانه‌ها از برنامه‌ریزی نظامی به تنهایی ثابت نمی‌کند که حمله به ایران در تاریخ مشخصی انجام خواهد شد.
از منظر سیاسی، انتخابات میان‌دوره‌ای می‌تواند بر زمان‌بندی تصمیم‌های دولت آمریکا تأثیر بگذارد؛ به‌ویژه آنکه افزایش تنش در خاورمیانه ممکن است قیمت انرژی و شرایط بازارها را تحت تأثیر قرار دهد. آتلانتیک نیز به فشار ناشی از قیمت‌های بالای انرژی و نگرانی‌های سیاسی دولت ترامپ اشاره کرده است.
از این رو، تاریخ پس از انتخابات را باید یک بازه مورد توجه در گزارش‌های رسانه‌ای دانست، نه موعد قطعی آغاز جنگ.
تحلیل و بررسی؛ سه پیامد مهم در صورت ازسرگیری حملات
پیامد اول: گسترش میدان تقابل از اهداف نظامی به زیرساخت‌های غیرنظامی
تهدید کابل‌های ارتباطی یک تغییر مهم در دامنه پیامدهای احتمالی درگیری است. اگر زیرساخت‌های ارتباطی نیز هدف قرار بگیرند خسارت جنگ دیگر فقط با میزان آسیب به تأسیسات نظامی یا تعداد حملات سنجیده نمی‌شود؛ اختلال در ارتباطات، پرداخت‌های دیجیتال و خدمات ابری نیز می‌تواند بخشی از هزینه‌های آن باشد.
این موضوع به‌ویژه برای کشورهای منطقه اهمیت دارد که در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری گسترده‌ای برای توسعه مراکز داده، خدمات ابری و زیرساخت‌های هوش مصنوعی انجام داده‌اند. رویترز گزارش داده است که کشورهای حاشیه خلیج فارس و شرکت‌های فناوری آمریکایی برای افزایش تاب‌آوری ارتباطات، در حال توسعه مسیرهای جایگزین هستند.
پیامد دوم: افزایش فشار بر اقتصاد منطقه و بازار انرژی
احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران می‌تواند ریسک فعالیت اقتصادی در منطقه را افزایش دهد؛ به‌ویژه اگر درگیری به مسیرهای دریایی، زیرساخت‌های انرژی یا شبکه‌های ارتباطی گسترش پیدا کند.
گزارش آتلانتیک از فشار قیمت‌های بالای انرژی بر فضای سیاسی آمریکا خبر می‌دهد و هم‌زمان به دشواری‌های اقتصادی ایران در نتیجه تحریم‌ها و محاصره دریایی اشاره می‌کند. این شرایط نشان می‌دهد که هزینه‌های اقتصادی درگیری برای تصمیم‌گیران دو طرف اهمیت دارد، هرچند وزن و شکل این هزینه‌ها یکسان نیست.
پیامد سوم: پیچیده‌تر شدن مسیر توافق ایران و آمریکا
تهدیدهای متقابل ممکن است برای افزایش قدرت چانه‌زنی مطرح شون اما ادامه این روند می‌تواند فضای دیپلماسی را محدودتر کند. اگر هر طرف تصور کند طرف مقابل در حال آماده‌سازی ضربه‌ای بزرگ‌تر است، احتمال برداشت اشتباه از اقدامات نظامی و افزایش تنش بالا می‌رود.
از سوی دیگر، گزارش آتلانتیک از اختلاف میان طرفداران فشار اقتصادی و حامیان حملات گسترده‌تر در دولت ترامپ حکایت دارد. این اختلاف نشان می‌دهد که حتی در داخل واشنگتن نیز درباره مؤثرترین راه پایان دادن به جنگ، ارزیابی یکسانی وجود ندارد.
کدام روایت مستندتر است؟ بررسی گزارش رویترز، آتلانتیک و ای‌بی‌سی نیوز
برای ارزیابی احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا، باید میان اطلاعات تأییدشده، اظهارات رسمی و گزارش‌های مبتنی بر منابع ناشناس تفاوت گذاشت.
اظهارات ترامپ: اصل بیان احتمال عملیات جدید در سخنرانی فلوریدا در متن سخنرانی منتشرشده و گزارش رویترز قابل بررسی است. با این حال، این اظهارات زمان و اهداف حمله احتمالی را مشخص نمی‌کند.
گزارش آتلانتیک: این نشریه به نقل از مقام‌ها و افراد مطلع از گفت‌وگوهای دولت آمریکا از بررسی حملات چندروزه و اهداف احتمالی سخن گفته است. گزارش، وجود گزینه‌های نظامی را مستند می‌کند اما تصمیم نهایی برای اجرای آنها را تأیید نمی‌کند.
گزارش رویترز درباره کابل‌ها: این خبرگزاری اظهارات دو مقام امنیتی ایرانی را نقل کرده است. با این حال، چون منابع ناشناس هستند و جزئیات اجرایی ارائه نشده نمی‌توان مستقل از این اظهارات تأیید کرد که طرح اعلام‌شده در چه مرحله‌ای قرار دارد یا آیا به اجرا گذاشته خواهد شد.
گزارش ای‌بی‌سی نیوز: این شبکه به نقل از دو منبع اسرائیلی از برنامه‌ریزی مشترک احتمالی برای حملات پس از انتخابات میان‌دوره‌ای خبر داده است. این گزارش، در کنار گزارش آتلانتیک، وجود بحث درباره گزینه‌های نظامی را تقویت می‌کند؛ اما زمان دقیق حمله آمریکا به ایران همچنان نامشخص است.
جمع‌بندی راستی‌آزمایی: شواهد موجود نشان می‌دهد که احتمال ازسرگیری حملات به‌طور جدی در محاسبات سیاسی و نظامی مطرح است؛ اما ادعای قطعی بودن حمله آمریکا به ایران، تعیین روز مشخص برای آغاز جنگ یا پیش‌بینی قطع حتمی اینترنت، فراتر از اطلاعات قابل تأیید است.
جمع‌بندی؛ حمله آمریکا به ایران چقدر محتمل است؟
حمله آمریکا به ایران در شرایط کنونی یک سناریوی قابل اعتناست، نه رویدادی که وقوع آن قطعی شده باشد. اظهارات ترامپ، گزارش آتلانتیک درباره بررسی عملیات چندروزه و گزارش ای‌بی‌سی نیوز درباره برنامه‌ریزی نظامی، همگی از باقی ماندن گزینه نظامی روی میز واشنگتن حکایت دارند. در مقابل، نبود تصمیم نهایی و تأکید بر ادامه فشار اقتصادی نشان می‌دهد که مسیر تحولات هنوز باز است.
در سوی دیگر، تهدید مطرح‌شده درباره کابل‌های زیردریایی نشان می‌دهد که در صورت ازسرگیری جنگ ایران و آمریکا، پیامدهای احتمالی ممکن است به زیرساخت‌های ارتباطی و اقتصاد دیجیتال منطقه نیز گسترش یابد. با این حال، نه وقوع حمله جدید قطعی است و نه می‌توان از اکنون درباره قطع اینترنت یا میزان خسارت احتمالی حکم قطعی داد.
در نهایت، مسیر پیش رو به تصمیم‌های سیاسی و نظامی دو طرف، تحولات مذاکرات ایران و آمریکا و میزان تمایل واشنگتن به ادامه فشار اقتصادی یا توسل دوباره به نیروی نظامی بستگی دارد.
ارسال نظر