ترامپ: جنگ نزدیک است / ایران درباره ترور مقامات ردهبالا هشدار داد!
هشدار تهران درباره جنگ حمله مجدد آمریکا؛ اگر مقامهای ایران ترور شوند چه اتفاقی میافتد؟
حمله آمریکا به ایران به یکی از نگرانیهای اصلی درباره آینده منطقه تبدیل شده است؛ دونالد ترامپ میگوید واشنگتن در حال مذاکره با تهران نیست و تأکید دارد که «بهزودی اتفاقی خواهد افتاد».
همزمان، گزارش نیویورکتایمز از آمادهسازی طرحهایی برای ازسرگیری حملات مشترک آمریکا و اسرائیل پس از انتخابات میاندورهای حکایت دارد. در تهران نیز یک مقام ارشد امنیتی از تغییر محاسبات ایران در برابر احتمال دور تازه درگیری خبر داده است.
ترامپ: از مذاکره خبری نیست
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در تازهترین اظهارات خود درباره جنگ با ایران و روابط واشنگتن و تهران گفت که دو کشور در حال مذاکره نیستند؛ موضعی که در کنار اشاره او به وقوع یک اتفاق در آینده نزدیک ابهامها درباره مسیر بعدی تقابل دو کشور را افزایش داده است.
ترامپ هنگام بازگشت از یک گردهمایی انتخاباتی در کارولینای جنوبی، در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره مذاکرات با ایران گفت: «نه، فکر میکنم که مذاکره کنیم.»
او در ادامه ادعا کرد که اتفاقی در هر صورت رخ خواهد داد و به این نکته اشاره کرد که بسیاری، تحولات بعدی را به پس از انتخابات میاندورهای آمریکا مرتبط میدانند. ترامپ در عین حال از اعلام تصمیم مشخصی درباره اقدام بعدی واشنگتن خودداری کرد.
اظهارات رئیسجمهوری آمریکا در شرایطی مطرح میشود که اختلاف بر سر پایان جنگ، برنامه هستهای ایران و ترتیبات امنیتی منطقه همچنان پابرجاست. گزارش خبرگزاری آناتولی در ۲۲ اکتبر نیز اظهارات تازه ترامپ و گزارش مربوط به برنامهریزی نظامی آمریکا و اسرائیل را در همین چارچوب قرار میدهد.
حمله آمریکا به ایران پس از انتخابات؛ گزارش نیویورکتایمز چه میگوید؟
روزنامه نیویورکتایمز گزارش داده است که ارتشهای آمریکا و اسرائیل طرحهایی برای ازسرگیری حملات به ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا تهیه کردهاند. این گزارش به نقل از مقامهای آمریکایی و افرادی منتشر شده که از رایزنیهای مربوط به این طرحها اطلاع داشتهاند.
انتخابات میاندورهای آمریکا قرار است ۳ نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۲ آبان ۱۴۰۵، برگزار شود. قرار گرفتن این تاریخ در مرکز گمانهزنیها به این معناست که تحولات نظامی احتمالی، دست کم در محاسبات سیاسی و رسانهای، با تقویم داخلی آمریکا نیز ارتباط پیدا کرده است.
بااینحال، گزارش نیویورکتایمز به معنای صدور فرمان حمله آمریکا به ایران نیست. طبق همین گزارش هنوز مشخص نشده است که ترامپ با اجرای طرحهای نظامی موافقت خواهد کرد یا خیر. او پیشتر نیز در مقاطعی با بازگشت به عملیات نظامی گسترده مخالفت کرده است.
یک مقام کاخ سفید هم به نیویورکتایمز گفته است که دولت درباره طرحهای نظامی احتمالی که ممکن است وجود داشته یا نداشته باشند، اظهارنظر نمیکند.
بنابراین، در بررسی احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا باید میان سه موضوع تفاوت گذاشت: آمادهسازی گزینههای نظامی، تصمیم سیاسی برای استفاده از آنها و آغاز واقعی عملیات. اطلاعات منتشرشده فعلاً وجود گزارشهایی درباره برنامهریزی نظامی را مطرح میکند، نه تأیید قطعی مرحله سوم.
تناقض مهم در مواضع واشنگتن؛ پایان جنگ یا حمله مجدد آمریکا به ایران؟
ترامپ در سخنرانی خود در کارولینای جنوبی مدعی شد که آمریکا میتواند همین حالا جنگ با ایران را پایان دهد، اما ترجیح میدهد نتیجه درگیری برای مدت طولانی پایدار بماند.
او مدعی شد: «این جنگ خیلی زود پایان خواهد یافت. ما میتوانیم همین حالا خارج شویم، اما میخواهیم مطمئن شویم که نتیجه برای مدت طولانی دوام میآورد.»
رئیسجمهوری آمریکا همچنین بار دیگر مدعی شد که واشنگتن از نظر نظامی و اقتصادی ایران را شکست داده است و تهران «هرگز سلاح هستهای نخواهد داشت».
در نگاه نخست صحبت از پایان نزدیک جنگ با احتمال ازسرگیری حملات نظامی ناسازگار به نظر میرسد. اما این دو موضع لزوماً یکدیگر را رد نمیکنند: دولت آمریکا ممکن است پایان درگیری را از طریق توافق دنبال کند و همزمان گزینه حمله به ایران را برای افزایش فشار حفظ کند.
گزارشهای پیشین رویترز و آکسیوس نیز نشان دادهاند که موضع علنی ترامپ درباره زمان حمله آمریکا به ایران، مذاکرات و گزینههای نظامی در هفتههای اخیر تغییر کرده است. رویترز در ۸ اکتبر گزارش داد که ترامپ وعده داده است پیش از انتخابات ۳ نوامبر حملهای به ایران انجام نشود و از گفتوگوهای سازنده سخن گفته است. آکسیوس نیز در همان مقطع به بررسی گزینههای نظامی و تردیدها درباره میزان پیشرفت دیپلماتیک پرداخت.
در نتیجه، نه اظهارات مربوط به پایان جنگ ایران و آمریکا را میتوان تضمین قطعی توقف درگیری دانست و نه اشاره به وقوع اتفاقی در آینده نزدیک، بهتنهایی اثبات میکند که تصمیم حمله به ایران گرفته شده است.
هشدار امنیتی تهران؛ ایران چه پاسخی به حمله احتمالی آمریکا میدهد؟
خبرگزاری فارس روز چهارشنبه ۲۹ مهر به نقل از یک مقام ارشد امنیتی در تهران گزارش داد که ایران احتمال حمله آمریکا و اسرائیل را مفروض میداند و «ژستهای دیپلماتیک آمریکا» را فاقد اعتبار تلقی میکند.
این مقام که نامش منتشر نشده، گفته است به ردههای مختلف عملیاتی ایران ابلاغ شده که در صورت وقوع دور تازهای از جنگ گسترده اهداف سیاسی آمریکا و طرفهای مشارکتکننده در جنگ علاوه بر زیرساختهای آنها، اهداف مشروع تلقی خواهند شد؛ بهویژه در سناریویی که با ترور مقامات جمهوری اسلامی یا کشتار مردم همراه باشد.
از آنجا که این اظهارات به نقل از منبعی بینام منتشر شده نمیتوان آن را بهتنهایی معادل انتشار یک دستور عملیاتی رسمی یا تأیید مستقل از سوی همه نهادهای مسئول دانست. با اینحال، محتوای آن نشان میدهد که دست کم در روایت منتشرشده از سوی فارس، تهران میخواهد هزینه احتمالی حمله بعدی آمریکا را برای طرف مقابل برجسته کند.
پیام اصلی این موضع محدود نبودن پاسخ احتمالی به محل نخستین حمله است. اگر درگیری تازهای رخ دهد خطر گسترش دامنه اهداف و ورود بازیگران بیشتری به بحران میتواند محاسبات نظامی و سیاسی را پیچیدهتر کند.
چنین هشدارهایی همچنین ممکن است برای بازدارندگی و اثرگذاری بر محاسبات واشنگتن و تلآویو مطرح شوند؛ اما از انتشار تهدید تا اجرای آن فاصله وجود دارد و شکل واقعی واکنش ایران، در صورت وقوع حمله، به شرایط میدانی و تصمیمهای سیاسی و نظامی آن زمان بستگی خواهد داشت.
آیا مذاکرات ایران و آمریکا کاملاً متوقف شده است؟
اظهارات تازه ترامپ درباره نبود مذاکره مستقیم بهخودیخود ثابت نمیکند که تمام مسیرهای ارتباطی یا میانجیگری دیپلماتیک بسته شدهاند. در روابط بینالملل ممکن است تماسهای غیرمستقیم، تبادل پیام از طریق کشورهای ثالث یا رایزنیهای مقدماتی ادامه داشته باشند، حتی اگر مقامهای رسمی از مذاکره سخن نگویند.
رویترز در گزارش ۸ اکتبر خود از گفتوگوهای دو طرف درباره پایان جنگ و اختلاف بر سر پیشنهادهای مرتبط با تنگه هرمز خبر داده بود. آکسیوس نیز در همان دوره گزارش کرد که با وجود اعلام آمادگی برای گفتوگو، اختلافهای اصلی دو طرف همچنان پابرجاست.
این سابقه نشان میدهد که ارزیابی وضعیت توافق ایران و آمریکا نباید صرفاً بر یک جمله از رئیسجمهوری آمریکا متکی باشد. برای تشخیص اینکه مسیر دیپلماسی واقعاً بسته شده است، باید به نشانههای عملی مانند اعلام رسمی توقف تماسها، رد پیشنهادهای مشخص، مواضع میانجیها و اقدامات میدانی نیز توجه کرد.
تا زمانی که اطلاعات مستقل و تازهتری درباره توقف کامل کانالهای ارتباطی منتشر نشده عبارت دقیقتر این است که ترامپ در اظهارات علنی خود مذاکره را رد کرده است؛ نه اینکه همه مسیرهای دیپلماتیک الزاماً پایان یافتهاند.
چرا انتخابات میاندورهای آمریکا در محاسبات جنگ اهمیت دارد؟
زمانبندی احتمالی تحولات نظامی، یکی از ابعاد مهم این پرونده است. انتخابات میاندورهای آمریکا میتواند بر فضای تصمیمگیری کاخ سفید اثر بگذارد؛ زیرا افزایش تنش نظامی، تلفات احتمالی نیروهای آمریکایی و جهش قیمت انرژی ممکن است پیامدهای داخلی داشته باشد.
رویترز در ۸ اکتبر نوشت که جنگ با ایران بر فضای سیاسی داخلی آمریکا و موقعیت انتخاباتی جمهوریخواهان فشار وارد کرده است. این خبرگزاری همچنین به نگرانی درباره هزینههای زندگی و تأثیر قیمت سوخت بر رأیدهندگان اشاره کرد.
از این منظر، به تعویق انداختن اقدام نظامی تا بعد از انتخابات میاندورهای میتواند یکی از سناریوهای مورد بحث در محاسبات سیاسی باشد؛ اما نمیتوان نتیجه گرفت که انتخابات میاندورهای آمریکا بهتنهایی علت قطعی هر تصمیم احتمالی خواهد بود.
عوامل دیگری نیز اهمیت دارند: ارزیابی نظامی از اهداف قابل دستیابی، خطر پاسخ متقابل ایران، هزینه اقتصادی عملیات، واکنش متحدان منطقهای و امکان رسیدن به توافقی که اهداف اعلامشده واشنگتن را تأمین کند.
در نتیجه، تاریخ انتخابات میاندورهای آمریکا یک متغیر مهم در تحلیل احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران است، نه یک زمانبندی قطعی برای آغاز جنگ.
تحلیل و بررسی؛ سه سناریو برای آینده جنگ ایران و آمریکا
سناریوی اول: ادامه فشار بدون حمله گسترده
در این سناریو واشنگتن از تهدید نظامی، فشار اقتصادی و مواضع سختگیرانه برای تغییر محاسبات تهران استفاده میکند، اما فعلاً از آغاز عملیات گسترده خودداری خواهد کرد.
این مسیر به کاخ سفید اجازه میدهد بدون پذیرش هزینههای فوری یک جنگ تازه، فشار بر ایران را حفظ کند. البته موفقیت آن به میزان اثرگذاری فشارها و ارزیابی دو طرف از هزینه ادامه بنبست بستگی دارد.
سناریوی دوم: ازسرگیری حملات پس از انتخابات میاندورهای
اگر گزارش نیویورکتایمز درباره طرحهای نظامی درست باشد و ترامپ نیز تصمیم به اجرای آنها بگیرد، امکان بازگشت عملیات نظامی پس از انتخابات میاندورهای وجود خواهد داشت. با اینحال، این سناریو همچنان مشروط است و اطلاعات منتشرشده صدور فرمان قطعی حمله را تأیید نمیکند.
در چنین وضعیتی، پاسخ احتمالی ایران و احتمال گسترش درگیری به زیرساختها یا بازیگران دیگر منطقه از مهمترین عوامل تعیینکننده مسیر بحران خواهد بود.
سناریوی سوم: بازگشت به توافق یا تفاهم محدود
حتی در شرایطی که مذاکره علنی متوقف به نظر میرسد، رسیدن به تفاهم محدود درباره مسائل مشخص میتواند یکی از راههای کاهش تنش باشد. چنین تفاهمی لزوماً به حل همه اختلافها منجر نمیشود، اما ممکن است برای جلوگیری از بازگشت به عملیات گسترده زمان بخرد.
با اینحال، اختلاف بر سر برنامه هستهای ایران، ترتیبات امنیتی و مسائل منطقهای همچنان موانع مهمی هستند. تحقق این سناریو به وجود پیشنهادهای قابل قبول برای دو طرف و تضمینهایی برای اجرای آنها نیاز دارد.
جمعبندی؛ حمله آمریکا به ایران؛ ترامپ از اتفاقی قریبالوقوع گفت، تهران چه تصمیمی گرفته است؟
حمله آمریکا به ایران در شرایط کنونی یکی از سناریوهای مطرح در گزارشهای مربوط به آینده جنگ است، اما شواهد موجود برای اعلام قطعی بودن آن کافی نیست. ترامپ میگوید واشنگتن در حال مذاکره با تهران نیست و از وقوع اتفاقی در آینده نزدیک سخن گفته است؛ نیویورکتایمز نیز از طرحهای احتمالی آمریکا و اسرائیل برای ازسرگیری حملات پس از انتخابات خبر داده است. در مقابل، همین گزارش تأکید میکند که موافقت نهایی ترامپ با اجرای طرحها مشخص نیست.
هشدار امنیتی منتشرشده از سوی فارس نیز نشان میدهد که در روایت اعلامشده از تهران، احتمال درگیری دوباره جدی گرفته میشود و ایران درباره گسترش دامنه پاسخ احتمالی خود پیام میدهد.
بنابراین، پرسش اصلی در روزهای پیش رو فقط این نیست که آیا جنگ مجدد ایران و آمریکا آغاز میشود؛ بلکه این است که آیا فشار نظامی و سیاسی به تصمیم عملی برای حمله آمریکا به ایران منجر خواهد شد یا طرفین بار دیگر به مسیر تفاهم بازمیگردند؟
پاسخ به این پرسش به تحولات واقعی، تصمیمهای رسمی و شواهد قابل تأیید بستگی دارد، نه صرفاً لحن تهدیدآمیز مقامها.
ارسال نظر