فوری | رویترز: ایران خود را برای ازسرگیری حملات اسرائیل و آمریکا آماده می‌کند!
گزارش رویترز از احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران؛ تهران به توافق با ترامپ امید ندارد؟
احتمال حمله آمریکا به ایران بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. سفر اعلام‌نشده پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، به اسرائیل و دیدار او با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر این رژیم، در شرایطی انجام شده که دو متحد درباره احتمال ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران رایزنی می‌کنند. در همین حال تهران از آمادگی برای مقابله با حملات احتمالی سخن می‌گوید، اما قطر تأکید دارد که مسیر مذاکرات ایران و آمریکا هنوز بسته نشده است.
مجموع این تحولات پرسش مهمی را مطرح می‌کند: آیا واشینگتن و تل‌آویو در حال آماده‌سازی برای دور تازه‌ای از جنگ و حمله به ایران هستند یا از تهدید نظامی برای تغییر محاسبات طرف مقابل در مذاکرات استفاده می‌کنند؟
سفر محرمانه هگست به اسرائیل، نشانه‌ای از افزایش تنش با ایران
پایگاه خبری آکسیوس روز دوشنبه ۲۷ مهر گزارش داد پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در سفری اعلام‌نشده به اسرائیل رفت و با بنیامین نتانیاهو دیدار کرد. این سفر تنها هشت روز پیش از انتخابات اسرائیل انجام شد؛ انتخاباتی که می‌تواند بر محاسبات سیاسی دولت نتانیاهو نیز اثر بگذارد.
آکسیوس به نقل از دو منبع مطلع نوشت این دیدار در شرایطی صورت گرفته که آمریکا و اسرائیل درباره احتمال ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران گفت‌وگو می‌کنند. شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل نیز با استناد به منابع آگاه انجام این دیدار را تأیید کرد.
بر اساس گزارش‌ها، محل ملاقات پایگاه هوایی عوودا در جنوب اسرائیل بوده است. خبر این سفر پیش از انجام آن به‌صورت عمومی از سوی پنتاگون اعلام نشده بود و دفتر وزیر جنگ آمریکا نیز از اظهارنظر درباره آن خودداری کرد.
خبرگزاری رویترز هم گزارش آکسیوس درباره سفر هگست را بازتاب داد. با این حال تا زمان انتشار این گزارش، جزئیات رسمی و کاملی از دستور کار جلسه منتشر نشده است.
اهمیت این دیدار صرفاً به محرمانه بودن آن مربوط نیست. زمانی که مقام ارشد دفاعی آمریکا در میانه تنش با ایران و در آستانه انتخابات اسرائیل با نخست‌وزیر این رژیم ملاقات می‌کند، احتمال هماهنگی درباره گزینه‌های نظامی و امنیتی به موضوعی جدی تبدیل می‌شود؛ هرچند این ملاقات به‌تنهایی نشانه قطعی صدور دستور حمله نیست.
آیا نتانیاهو خواهان حمله آمریکا به ایران پیش از انتخابات است؟
آکسیوس پیش‌تر، در گزارشی درباره محاسبات دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نوشته بود که دو طرف در هفته‌های اخیر درباره بازگشت به عملیات نظامی گسترده علیه ایران گفت‌وگو کرده‌اند. در آن گزارش احتمال انجام عملیات مشترک علیه اهداف نظامی و هسته‌ای ایران نیز مطرح شده بود.
بر اساس همان روایت مقام‌های آمریکایی درباره زمان و ضرورت ازسرگیری حمله به ایران اتفاق نظر کامل نداشتند. در حالی که برخی چهره‌های ارشد دفاعی آمریکا از گزینه نظامی حمایت می‌کردند، درباره تصمیم نهایی دونالد ترامپ اطمینان وجود نداشت.
شبکه ۱۲ اسرائیل نیز پیش‌تر گزارش داده بود که نتانیاهو با ترامپ درباره احتمال ازسرگیری جنگ گفت‌وگو کرده است. به روایت این شبکه، برخی مقام‌های ارشد آمریکایی چنین برداشت کرده بودند که نتانیاهو خواهان ازسرگیری حمله به ایران پیش از انتخابات اسرائیل است.
این موضوع یک نکته مهم دارد: تمایل احتمالی دولت اسرائیل به اقدام نظامی با تصمیم نهایی دولت آمریکا یکسان نیست. واشینگتن ممکن است گزینه حمله به ایران را برای فشار بر تهران بررسی کند، اما بررسی یک گزینه نظامی الزاماً به معنای تصویب یا اجرای آن نیست.
رویترز: تهران خود را برای حملات تازه آمریکا و اسرائیل آماده می‌کند
خبرگزاری رویترز روز سه‌شنبه ۲۸ مهر به نقل از سه مقام ارشد جمهوری اسلامی و یک منبع آگاه در ایران گزارش داد که تهران احتمال ازسرگیری حملات آمریکا و اسرائیل را جدی می‌داند.
یکی از این مقام‌ها به رویترز گفت: «ایران خود را برای ازسرگیری حملات اسرائیل و آمریکا آماده می‌کند، نه برای توافق با آمریکا با هدف پایان دادن به جنگ. ساختار حکومت مصمم است اجازه ندهد ترامپ به پیروزی سیاسی دست یابد».
بر اساس این گزارش، مقام‌های ایرانی معتقدند دونالد ترامپ ممکن است برای شکستن بن‌بست موجود به گزینه نظامی متوسل شود. منابع مورد استناد رویترز همچنین گفته‌اند تهران تمایلی ندارد امتیازهایی بدهد که بتواند از نظر سیاسی به سود رئیس‌جمهوری آمریکا تمام شود.
رویترز در عین حال به بی‌اعتمادی عمیق تهران به واشینگتن اشاره کرده است. از نگاه یکی از مقام‌های ایرانی حملاتی که در جریان مذاکرات پیشین رخ داده‌اند، این تصور را در ایران تقویت کرده که نمی‌توان به پایبندی آمریکا به مسیر دیپلماسی اطمینان داشت.
این روایت از یک محاسبه سیاسی حکایت می‌کند: تهران نه‌تنها درباره احتمال حمله آمریکا به ایران نگران است، بلکه هزینه توافق احتمالی برای موقعیت سیاسی خود و دولت آمریکا را نیز در نظر می‌گیرد.
البته اظهارات مقام‌های ناشناس ایرانی که رویترز نقل کرده، بیانگر ارزیابی و محاسبات منتسب به تهران است؛ این اظهارات به‌خودی‌خود اثبات نمی‌کند که واشینگتن تصمیم نهایی برای آغاز عملیات تازه را گرفته است.
هشدار نظامی ایران؛ کشورهای میزبان نیروهای آمریکا هم در معرض پیامدها هستند
در تهران نیز هشدارها درباره احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا ادامه دارد.
علی عبداللهی، رئیس ستادکل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، سه‌شنبه ۲۸ مهر در پیامی خطاب به دونالد ترامپ هشدار داد که هرگونه اقدام نظامی تازه علیه ایران با واکنش نیروهای مسلح روبه‌رو خواهد شد.
او گفت: «چه قبل و چه بعد از انتخابات و با هر نتیجه‌ای اگر خود و یا به تحریک اسرائیل علیه جمهوری اسلامی اقدام کنید نیروهای مسلح بلافاصله، با شدت و قدرت و به‌صورت دردآور منافع آمریکا را بدون محدودیت هدف قرار خواهند داد.»
عبداللهی همچنین به کشورهای منطقه که میزبان نیروهای آمریکایی هستند هشدار داد که در صورت آغاز جنگ جدید و حمله آمریکا به ایران، پیامدهای آن محدود به مرزهای کشور نخواهد ماند.
او در بخش دیگری از پیام خود سازمان‌های بین‌المللی و به‌ویژه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را هدف انتقاد قرار داد و خواستار توقف اظهارنظرهای بی‌اساس درباره مراکز هسته‌ای ایران شد.
این موضع نشان می‌دهد که تهران در پیام بازدارندگی خود علاوه بر آمریکا و اسرائیل، به نقش پایگاه‌ها و زیرساخت‌های نظامی آمریکا در کشورهای منطقه نیز توجه دارد.
با این حال، هشدار مقام‌های ایرانی درباره هدف قرار دادن منافع آمریکا به معنای اعلام وقوع حمله آمریکا به ایران یا مشخص شدن اهداف عملیاتی نیست؛ این اظهارات باید به‌عنوان موضع رسمی و تهدید بازدارنده ایران ارزیابی شود.
قطر: مذاکرات ایران و آمریکا همچنان ادامه دارد
در مقابل فضای تهدیدهای نظامی، ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، روز سه‌شنبه ۲۸ مهر اعلام کرد که مذاکرات ایران و آمریکا همچنان در جریان است.
الانصاری در مجمع امنیت جهانی در دوحه گفت دو طرف به تعامل ادامه می‌دهند و قطر نیز رایزنی‌های خود را با شرکای منطقه‌ای دنبال می‌کند. او درباره جزئیات تماس‌ها و اینکه مذاکرات دقیقاً در چه سطحی انجام می‌شود توضیح بیشتری نداد.
سخنگوی وزارت خارجه قطر ابراز امیدواری کرد که تلاش‌های دیپلماتیک به توافق منتهی شود اما هم‌زمان هشدار داد که ادامه تنش‌ها می‌تواند منطقه را به سمت جنگی فراگیر سوق دهد.
او تأکید کرد: «اگر تنش‌ها مهار نشوند وضعیت میدانی دشوارتر شده و منطقه به سوی جنگی فراگیر کشیده خواهد شد که ابعاد آن فراتر از مرزهای خاورمیانه گسترش می‌یابد.»
اظهارات قطر از این جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد دست کم از نگاه میانجی‌های منطقه‌ای، امکان تعامل دیپلماتیک هنوز از بین نرفته است. با این حال، ادامه مذاکرات الزاماً به معنای نزدیک بودن توافق نیست؛ به‌ویژه زمانی که اختلاف‌ها بر سر شروط اصلی و میزان امتیازهای مورد انتظار دو طرف پابرجاست.
اختلاف بر سر پرونده هسته‌ای؛ مانع مهم توافق ایران و آمریکا
یکی از ابهام‌های اصلی در مسیر توافق ایران و آمریکا، موضوع پرونده هسته‌ای و حدود مذاکرات احتمالی است.
حسن قشقاوی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، روز سه‌شنبه ۲۸ مهر اعلام کرد که مباحث هسته‌ای «مطلقا در دستور کار دیپلماسی و مذاکرات فعلی قرار ندارد».
او همچنین درباره موضع ایران در قبال تحولات منطقه و بازگشایی تنگه هرمز گفت که این موضوع به پذیرش و اجرای شروط اعلام‌شده از سوی طرف آمریکایی مربوط است.
قشقاوی درباره سفر عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، به تهران نیز گفت این سفر «فارغ از میانجی‌گری یا ابتکارات جدید در خصوص تنگه هرمز است».
این اظهارات با روایت‌هایی که مذاکرات را عمدتاً بر محور پرونده هسته‌ای توصیف می‌کنند، تفاوت دارد. در نتیجه برای ارزیابی مسیر دیپلماسی باید میان مواضع رسمی تهران، روایت منابع خارجی از گفت‌وگوها و جزئیات تأییدشده مذاکرات تمایز گذاشت.
اگر موضوع هسته‌ای واقعاً در دستور کار فعلی ایران نباشد اختلاف بر سر دامنه مذاکرات می‌تواند دستیابی به توافق جامع را دشوارتر کند. البته از اظهارات قشقاوی نمی‌توان به‌تنهایی نتیجه گرفت که هیچ تماس یا مذاکره‌ای در سایر موضوعات میان دو طرف جریان ندارد.
دیدار هگست و نتانیاهو در آستانه انتخابات اسرائیل چه معنایی دارد؟
زمان‌بندی سفر وزیر جنگ آمریکا یکی از مهم‌ترین ابعاد سیاسی این رویداد است. انتخابات اسرائیل قرار است ۲۷ اکتبر برگزار شود و دیدار هگست با نتانیاهو تنها چند روز پیش از آن انجام شده است.
در چنین شرایطی، مسئله ایران می‌تواند هم یک موضوع امنیتی و هم عاملی در رقابت‌های سیاسی داخلی اسرائیل باشد. دولت نتانیاهو ممکن است بر ضرورت مقابله با تهدیدهای منتسب به ایران تأکید کند؛ اما نمی‌توان صرفاً از هم‌زمانی سفر و انتخابات نتیجه گرفت که هدف دیدار، اثرگذاری بر نتیجه رأی‌گیری بوده است.
از سوی دیگر، دولت ترامپ نیز با انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در نوامبر روبه‌روست. رویترز در گزارش خود از نگرانی تهران نسبت به محاسبات سیاسی ترامپ خبر داده است؛ محاسباتی که در آن هزینه‌های جنگ، فشارهای اقتصادی و امکان دستیابی به توافق می‌توانند بر تصمیم‌های کاخ سفید تأثیر بگذارند.
بنابراین، زمان‌بندی سیاسی در هر دو دولت ممکن است بر نحوه برخورد با ایران اثر بگذارد؛ اما جهت این اثر از پیش مشخص نیست. انتخابات می‌تواند انگیزه افزایش فشار را تقویت کند یا تصمیم‌گیران را به پرهیز از یک عملیات پرهزینه سوق دهد.
جمع‌بندی؛ آیا حمله آمریکا به ایران نزدیک است؟
تحولات روزهای اخیر سه واقعیت متفاوت را در کنار یکدیگر قرار داده است: آکسیوس از سفر اعلام‌نشده وزیر جنگ آمریکا به اسرائیل و رایزنی درباره احتمال ازسرگیری عملیات نظامی خبر داده، رویترز از نگرانی تهران درباره حملات تازه نوشته و قطر همچنان از ادامه مذاکرات ایران و آمریکا سخن می‌گوید.
در ایران نیز مقام‌های نظامی بر آمادگی برای مقابله با هرگونه حمله تأکید کرده‌اند و سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس گفته است که پرونده هسته‌ای در دستور کار مذاکرات فعلی قرار ندارد.
با وجود این نشانه‌ها، هنوز نمی‌توان گفت حمله مجدد آمریکا به ایران قطعی است یا زمان مشخصی برای آن تعیین شده است. سفر هگست نشان‌دهنده اهمیت رایزنی‌های امنیتی آمریکا و اسرائیل است، اما اطلاعات منتشرشده درباره این دیدار برای اثبات تصمیم نهایی به آغاز جنگ کافی نیست.
در حال حاضر مهم‌ترین شاخص‌ها برای سنجش احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا عبارت‌اند از اعلام موضع رسمی کاخ سفید، انتشار جزئیات معتبر درباره تصمیم‌های نظامی، تغییرات قابل تأیید در آرایش نیروها و مشخص شدن وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا.
اگر مسیر دیپلماسی به توافقی عملی منتهی نشود و هم‌زمان فشار نظامی افزایش یابد، خطر ازسرگیری درگیری‌ها جدی‌تر خواهد شد. با این حال، تا زمانی که تصمیم رسمی و شواهد روشن‌تری منتشر نشده باید میان احتمال حمله آمریکا به ایران و وقوع قطعی آن تفاوت گذاشت.
ارسال نظر