ترامپ در مذاکرات ایران و آمریکا شرکت کرد! / نیروهای آمریکایی در حالت آمادهباش قرار دارند!
پیشنهاد توقف غنیسازی ۳ ساله؛ آیا مذاکره ایران و آمریکا به لغو تحریمها میرسد؟
در آستانه دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو، فضای سیاسی و رسانهای پیرامون این گفتوگوها وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که همزمان با افزایش گمانهزنیها درباره نتیجه احتمالی، با پیامهای متناقض از سوی واشنگتن و تهران همراه شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، ساعاتی پیش از آغاز این دور از گفتوگوها اعلام کرد که بهصورت غیرمستقیم در روند مذاکرات حضور خواهد داشت.
او در گفتوگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاستجمهوری و در مسیر بازگشت به واشنگتن، با اشاره به اهمیت این دور از گفتوگوها اظهار داشت که به اعتقاد او تهران «تمایل دارد به توافق برسد».
ترامپ با توصیف ایران بهعنوان مذاکرهکنندهای «سرسخت»، مدعی شد اگر شرایط متفاوتی رقم میخورد امکان دستیابی به توافقی زودتر فراهم بود و نیازی به اعزام بمبافکنهای بی-۲ برای هدف قرار دادن آنچه «پتانسیل هستهای ایران» خواند، وجود نداشت. او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال غیرممکن بودن توافق نیز تاکید کرد که تصور نمیکند تهران خواهان پیامدهای عدم توافق باشد و به باور او، طرف ایرانی به دنبال توافق است.
مذاکرات ایران و آمریکا تا چند ساعت دیگر ادامه دارد؟
همزمان با برگزاری دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو با میانجیگری عمان، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، از ورود گفتوگوها به مرحله فنی خبر داد. وی با اشاره به حضور مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در محل مذاکرات اعلام کرده بود که رایزنیها درباره برنامه هستهای و رفع تحریمها در حال پیگیری و ممکن است تا چند ساعت ادامه یابد. بقایی همچنین بر جدیت تیم ایرانی تاکید کرد و گفت تهران همانند گذشته، دستیابی به نتیجه ملموس را هدف اصلی این روند میداند.
دو طرف ناچار به امتیازدهی هستند
در همین حال، برخی رسانههای بینالمللی به تحلیل ابعاد مختلف این دور از گفتوگوها پرداختهاند. روزنامه گاردین با اشاره به مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو، عباس عراقچی را دیپلماتی صبور و دارای رویکردی «شطرنجگونه» توصیف کرده که با بیش از یک دهه تجربه در گفتوگوهای هستهای، برای مواجهه با واشنگتن آماده است.
این گزارش در مقابل، استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ را چهرهای با پیشینه حقوقی معرفی کرده که سبک مذاکرهاش متأثر از رویکرد تهاجمی رئیسجمهور آمریکا است. گاردین تاکید کرده برای جلوگیری از تشدید تنشهای منطقهای، دو طرف ناگزیر به پذیرش امتیازدهی متقابل خواهند بود.
آمریکا سطح آمادهباش نظامی خود در منطقه را افزایش داده است
شبکه سیانان نیز در گزارشی مدعی شد آمریکا پیش از این گفتوگوهای حساس، سطح آمادهباش نظامی خود در منطقه را افزایش داده است. به نوشته این شبکه، در کنار پرونده هستهای، احتمال طرح موضوع دسترسی به منابع نفت، گاز و عناصر خاکی کمیاب ایران نیز در دستور کار گفتوگوها قرار دارد؛ موضوعی که میتواند دامنه مذاکره ایران و آمریکا را فراتر از چارچوب صرفاً هستهای گسترش دهد.
پیشتر، حمید قنبری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه، نیز از گنجانده شدن مباحثی چون میادین مشترک نفت و گاز، سرمایهگذاریهای معدنی و حتی خرید هواپیما در چارچوب مذاکره ایران و آمریکا خبر داده بود؛ موضوعاتی که نشان میدهد دو طرف علاوه بر مسائل هستهای، به بررسی همکاریهای بالقوه اقتصادی نیز میاندیشند.
در ازای لغو گسترده تحریمها، غنیسازی اورانیوم متوقف میشود
پایگاه خبری آکسیوس این دور از گفتوگوها را «لحظهای سرنوشتساز» توصیف کرده و نوشته است که نتیجه این رایزنیها مشخص خواهد کرد آیا تهران و واشنگتن به سمت توافقی تازه حرکت میکنند یا منطقه با سناریوی تشدید تنش مواجه خواهد شد.
از سوی دیگر، روزنامه وال استریت ژورنال گزارش داده ایران پیشنهادی را مطرح کرده که بر اساس آن، در ازای لغو گسترده تحریمها، غنیسازی اورانیوم برای مدت سه سال متوقف و ذخایر اورانیوم با خلوص بالا تحویل داده شود. با این حال، به ادعای این روزنامه، مقامات آمریکایی اعلام کردهاند که لغو گسترده تحریمها فعلاً در دستور کار قرار ندارد.
مذاکرات بدون نتیجه به پایان میرسد
در کشور نیز دیدگاههای متفاوتی درباره سرنوشت مذاکره ایران و آمریکا مطرح است.
محمد سراج، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی، با ابراز تردید نسبت به حصول توافق، تاکید کرده است که نه آمریکا از مواضع خود عقبنشینی خواهد کرد و نه جمهوری اسلامی از خطوط قرمز عبور میکند. او همچنین معتقد است ایران نیازی به مذاکره ندارد و این واشنگتن است که اهداف خاص خود را از این روند دنبال میکند.
با توجه به مجموعه این تحولات، دور تازه مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو را میتوان یکی از حساسترین مقاطع در روابط دو کشور طی سالهای اخیر دانست؛ مقطعی که نتیجه آن نهتنها بر سرنوشت پرونده هستهای، بلکه بر معادلات امنیتی و اقتصادی منطقه نیز تاثیرگذار خواهد بود.
اکنون پرسش اصلی این است که آیا مذاکره ایران و آمریکا میتواند به نقطه تعادلی تازه منتهی شود یا شکافهای موجود، مسیر گفتوگوها را به سمت بنبست سوق خواهد داد؟
ارسال نظر