اسرائیل با تصور شکست مذاکرات، برای جنگ آماده میشود / بروس: نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا در نهایت همان است که ترامپ میخواهد!
روسیه پرده برداشت؛ خطر حمله آمریکا به ایران چقدر جدی است؟
همزمان با بالا گرفتن تنشها در مورد مذاکرات ایران و آمریکا، هشدارهای صریح روسیه و گزارشهای رسانههای غربی از سناریویی میگویند که در صورت شکست دیپلماسی، میتواند مسیر را به سمت حمله آمریکا به ایران تغییر دهد.
به گزارش مستقل آنلاین، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، با هشدار نسبت به «وضعیت انفجاری تنشها» میان تهران و واشنگتن تأکید کرد که مسکو در مقطع کنونی قصد ندارد خود را بهعنوان میانجی تحمیلشده در روند گفتوگوها معرفی کند، اما تحولات جاری را با حساسیت کامل دنبال میکند.
او تصریح کرد که روسیه در تماس مستمر با ایران، آمریکا و اسرائیل قرار دارد و صرفاً درباره روندها و سناریوهای پیش رو رایزنی میکند؛ چراکه به گفته او، ایران شریک راهبردی و همسایه نزدیک روسیه است و بیثباتی موجود میتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای این کشور داشته باشد.
لاوروف هشدار داد که تداوم این وضعیت، خطر حمله آمریکا به ایران را بهعنوان یکی از سناریوهای پرهزینه منطقهای تقویت میکند. وزیر خارجه روسیه با اشاره به شکنندگی شرایط گفت: «بمبهای ساعتی زیادی در منطقه وجود دارد که با یک خطای محاسباتی ممکن است منفجر شوند.»
او افزود مسکو همچنان آماده است در صورت دستیابی به هرگونه توافق، به اجرای آن کمک کند و در همین چارچوب، پیشنهاد انتقال اورانیوم غنیشده ایران به روسیه که پیشتر مطرح شده بود، همچنان روی میز قرار دارد. این موضعگیریها در شرایطی مطرح میشود که بحث درباره مذاکرات ایران و آمریکا بار دیگر به محور اصلی تحولات دیپلماتیک خاورمیانه تبدیل شده است.
اسرائیل سناریوی جنگ را منتفی نمیداند
در همین حال، گزارشها حاکی است ولادیمیر پوتین طی ماههای اخیر و پس از جنگ ۱۲ روزه، دستکم دو بار پس از گفتوگو با بنیامین نتانیاهو، این پیام را به تهران منتقل کرده که در مقطع فعلی، اقدام نظامی مستقیم علیه ایران در دستور کار اسرائیل قرار ندارد.
اما رسانههای اسرائیلی از جمله واینت نوشتهاند که حتی در صورت ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا، شکافهای عمیق میان دو طرف همچنان پابرجاست؛ چراکه تهران حاضر به عقبنشینی از برنامه موشکهای بالستیک خود نیست و واشنگتن نیز بر گنجاندن این موضوع در مذاکرات اصرار دارد. از این منظر، برخی محافل اسرائیلی همچنان گزینه نظامی و حتی سناریوی حمله آمریکا به ایران را منتفی نمیدانند.
نباید از مذاکرات ایران و آمریکا انتظار نتیجه متفاوتی داشت
رون بنیشای، تحلیلگر نظامی و امنیتی، نیز مدعی شده است که تحول بنیادین تازهای رخ نداده و وزیر خارجه جمهوری اسلامی اختیار انجام مذاکرات عملی مستقیم با نماینده ویژه آمریکا را ندارد. به گفته او، انتظار میرود تهران در عمان مواضع سنتی خود را تکرار کند، هرچند ممکن است برای بررسی ایده کنسرسیوم منطقهای غنیسازی اورانیوم با عضویت ایران اعلام آمادگی کند.
همچنین احتمال گفتوگو درباره کاهش محسوس ذخایر اورانیوم غنیشده، از طریق رقیقسازی بخشی از آن و انتقال بخش دیگری به امانت نزد کشوری ثالث، از جمله روسیه، مطرح شده است؛ گزینهای که میتواند بر مسیر مذاکرات ایران و آمریکا اثرگذار باشد.
میزان موفقیت مذاکرات غیرمستقیم کم است
در این میان، رسانه بریتانیایی «امواج» به نقل از منابع دیپلماتیک منطقهای گزارش داده است که خودداری ایران از دیدار مستقیم با مقامهای آمریکایی، ممکن است عملاً به سود جریانهایی در واشنگتن و تلآویو تمام شود که بهدنبال شکست دیپلماسی هستند.
یکی از منابع ارشد عرب نیز هشدار داده که مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا کارایی محدودی دارد و موفقیت آن تا حدی به مدیریت فضای رسانهای وابسته است؛ عاملی که برای دونالد ترامپ اهمیت ویژهای دارد و میتواند مسیر تصمیمگیریهای بعدی، از جمله تشدید فشارها یا حتی حمله آمریکا به ایران را تحت تأثیر قرار دهد.
از سوی دیگر، تمی بروس، معاون سفیر آمریکا در سازمان ملل، در گفتوگو با فاکسنیوز اعلام کرده است که نتیجه هرگونه گفتوگو در نهایت با خواست دونالد ترامپ همسو خواهد بود. به گفته او، رئیسجمهوری آمریکا از ابتدا بر این موضع پافشاری کرده که ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد و نباید غنیسازی انجام دهد و هدف نهایی، تضمین ثبات خاورمیانه است.
ایران امتیاز مهمی به آمریکا میدهد
در همین راستا، نیویورک تایمز به نقل از دو منبع آگاه مدعی شده است که تهران برای کاهش تنشها و آرامسازی فضای موجود، ممکن است امتیاز مهمی به واشنگتن بدهد. این روزنامه نوشته است که ایران احتمالاً بررسی تعلیق برنامه هستهای خود را در دستور کار دارد، هرچند ترجیح میدهد بهجای پیشنهاد آمریکا برای تشکیل کنسرسیوم منطقهای انرژی هستهای، گزینههای جایگزین را مدنظر قرار دهد.
همچنین بر اساس این گزارش، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، با پیامی به مسکو سفر کرده و در این پیام احتمال موافقت تهران با انتقال اورانیوم غنیشده به روسیه، مشابه سازوکار توافق برجام، مطرح شده است؛ تحولی که میتواند معادلات دیپلماتیک و امنیتی منطقه را وارد مرحلهای تازه کند.
مذاکرات در سایه تهدید؛ دیپلماسی شکننده تهران و واشنگتن
در مجموع، مسیر پیش رو بیش از هر زمان دیگری به سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا گره خورده است؛ گفتوگوهایی که در صورت تداوم بنبست، میتواند از یک روند دیپلماتیک فرسایشی به بحرانی امنیتی با ابعاد منطقهای تبدیل شود. تحرکات دیپلماتیک روسیه، مواضع محتاطانه اروپا و پیامهای غیرمستقیم واشنگتن همگی نشان میدهد که هنوز پنجره دیپلماسی بهطور کامل بسته نشده، اما شکنندگی شرایط بهگونهای است که هر خطای محاسباتی میتواند این روند را متوقف کرده و زمینه را برای تشدید تقابل فراهم کند.
در چنین فضایی، نگرانیها درباره سناریوی حمله آمریکا به ایران همچنان بهعنوان یک اهرم فشار در محاسبات سیاسی و رسانهای باقی مانده است؛ سناریویی که تحقق آن نهتنها ثبات خاورمیانه، بلکه معادلات جهانی انرژی و امنیت را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. با این حال، بسیاری از ناظران معتقدند موفقیت یا شکست مذاکرات ایران و آمریکا تعیینکننده اصلی آینده تنشهاست و تنها در صورت فروپاشی کامل مسیر دیپلماسی است که احتمال حمله آمریکا به ایران از یک تهدید ضمنی به گزینهای عملیاتی نزدیک میشود.
ارسال نظر