«لغو مذاکرات ایران و آمریکا»؛ بنبست مذاکرات احتمال حمله نظامی را بالا میبرد!
بنبست تازه در مذاکرات ایران و آمریکا؛ هشدارها درباره تشدید تنش بالا گرفت.
در حالی که تنشها میان تهران و واشینگتن به نقطه حساسی رسیده بود، فشار هماهنگ ۹ کشور منطقه باعث شد آمریکا از تصمیم خود برای لغو مذاکرات عقبنشینی کند؛ تصمیمی که میتوانست مسیر دیپلماسی را به سمت رویارویی مستقیم و حتی اقدام نظامی سوق دهد.
بر اساس گزارش آکسیوس، دولت ترامپ پس از دریافت درخواستهای فوری از سوی دستکم ۹ کشور منطقه، از تصمیم اولیه خود برای لغو مذاکرات ایران و آمریکا عقبنشینی کرده است. این رسانه به نقل از باراک راوید و دو مقام آمریکایی نوشت که شماری از رهبران عرب و مسلمان منطقه بعدازظهر چهارشنبه با تماسهای مستقیم، از واشینگتن خواستند مسیر دیپلماسی حفظ شود و نشست برنامهریزیشده با تهران لغو نشود.
نسبت به نتیجه مذاکرات بدبین هستیم
به گفته یکی از مقامهای آمریکایی، کشورهای عربی به دولت ترامپ اعلام کردهاند که ادامه گفتگوها را ضروری میدانند. این مقام افزوده است: «از ما خواسته شد جلسه را لغو نکنیم و دستکم به مواضع طرف ایرانی گوش دهیم. ما هم به آنها گفتیم اگر بر برگزاری نشست اصرار داشته باشند شرکت میکنیم، هرچند همچنان نسبت به نتیجه بسیار بدبین هستیم.» به این ترتیب، درخواست متحدان منطقهای نقش تعیینکنندهای در جلوگیری از لغو مذاکرات ایران و آمریکا ایفا کرده است.
آکسیوس همچنین گزارش داده که نمایندگان ۹ کشور منطقه پیامهای جداگانهای را به بالاترین سطوح دولت ترامپ منتقل کرده و بهطور جدی خواستار تداوم دیدار با مقامهای جمهوری اسلامی در عمان شدهاند. در همین چارچوب، یک مقام دیگر آمریکایی گفته است که دولت ترامپ «برای احترام به درخواست متحدان منطقهای» و با هدف «ادامه مسیر دیپلماسی» با انجام این دیدار موافقت کرده است.
میخواهیم هرچه سریعتر به یک توافق اصولی برسیم
با این حال، تنشها همچنان پابرجاست. آکسیوس پیشتر به نقل از دو مقام آمریکایی نوشته بود که واشینگتن با درخواست تهران برای تغییر محل و قالب مذاکرات موافقت نکرده و به صراحت اعلام کرده است که یا مذاکرات در همان چارچوب اولیه برگزار میشود یا اساساً دیداری در کار نخواهد بود؛ موضعی که میتوانست بار دیگر خطر لغو مذاکرات ایران و آمریکا را تقویت کند. یک مقام ارشد آمریکایی گفته بود: «به ایران گفتیم یا همین قالب یا هیچ؛ آنها هم گفتند خب، پس هیچ.»
در عین حال، یک مقام دیگر آمریکایی تاکید کرده بود که اگر تهران به قالب اولیه بازگردد، آمریکا آمادگی دارد مذاکرات را همین هفته یا هفته آینده برگزار کند. مقام ارشد دیگری نیز هشدار داده بود: «ما میخواهیم هرچه سریعتر به یک توافق واقعی برسیم، در غیر این صورت افکار عمومی به گزینههای دیگری نگاه خواهد کرد.» گزینههایی که در فضای پرتنش کنونی، همواره با گمانهزنی درباره تشدید فشارها و حتی حمله آمریکا به ایران همراه بوده است.
مسائل موشکی غیرقابل مذاکره هستند
در این میان، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرده است که مذاکره با آمریکا روز جمعه ۱۷ بهمن، حدود ساعت ۱۰ صبح در مسقط برگزار خواهد شد. همزمان مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفته است که مطمئن نیست دو طرف به توافق برسند و تاکید کرده مذاکرات معنادار باید شامل برنامه موشکی و دیگر مسائل مورد اختلاف باشد. این در حالی است که یک مقام ارشد ایرانی در گفتوگو با رویترز تصریح کرده تهران صرفاً درباره پرونده هستهای گفتگو میکند و مسائل موشکی را غیرقابل مذاکره میداند.
مقامات ارشد جمهوری اسلامی هشدار دادهاند که اصرار واشینگتن بر طرح موضوعات غیرهستهای میتواند کل روند را با شکست مواجه کند؛ وضعیتی که به باور ناظران، خطر درگیری و حتی حمله آمریکا به ایران را افزایش میدهد. روبیو با وجود این اختلافات گفته است: «مطمئن نیستم به توافق برسیم، اما میخواهیم تلاش کنیم. ترامپ همیشه راهحل مسالمتآمیز را ترجیح میدهد.»
نیروهای مسلح در آمادگی کامل قرار دارند
در ایران نیز حمیدرضا مقدمفر، مشاور رسانهای فرمانده کل سپاه پاسداران، اعلام کرده است که جمهوری اسلامی اهل مذاکره است، اما شروط اولیه آمریکا از جمله برنامه موشکی، محور مقاومت و مسائل داخلی را رد کرده و در نهایت واشینگتن ناچار شده تمرکز خود را صرفاً بر پرونده هستهای بگذارد. او تاکید کرده است که موضوع مذاکرات فقط هستهای است و ایران هیچ پرونده دیگری را نخواهد پذیرفت و در عین حال نیروهای مسلح در آمادگی کامل قرار دارند.
مذاکرات مستقیم شانس توافق را بالا میبرد
از سوی دیگر، حسین موسویان، مذاکرهکننده ارشد سابق ایران، با مرور نخستین دور گفتوگوهای عراقچی و ویتکاف در مسقط، پیشنهاد داده است که مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا میتواند شانس دستیابی به توافق را افزایش دهد. او با اشاره به ماهها اتلاف وقت و خسارات ناشی از بنبست دیپلماتیک، بر لزوم برگزاری گفتگوهای مستقیم و چرخشی در تهران و واشینگتن تاکید کرده و معتقد است چنین روندی میتواند از تشدید تنشها و سناریوهای پرهزینه، از جمله حمله آمریکا به ایران، جلوگیری کند.
شکست کامل مسیر دیپلماتیک خطر جنگ ایران و آمریکا را بالا میبرد
در مجموع، سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا بهشدت به نحوه مدیریت اختلافات موجود گره خورده است؛ اختلافاتی که اگرچه فعلاً در چارچوب دیپلماسی دنبال میشوند، اما هر لحظه امکان بازگشت به نقطه تنش را دارند. تجربه ماههای گذشته نشان داده است که هر بار گفتگوها با بنبست مواجه شده، فضای رسانهای و سیاسی بهسرعت به سمت سناریوهای پرهزینه حرکت کرده و تردیدها درباره تداوم مذاکرات ایران و آمریکا افزایش یافته است؛ وضعیتی که میتواند محاسبات طرفین را پیچیدهتر کند.
در چنین فضایی، تحلیلگران هشدار میدهند که شکست کامل مسیر دیپلماتیک، خطر ورود به فاز تقابل مستقیم را بالا میبرد و گمانهزنیها درباره حمله آمریکا به ایران را تقویت میکند. هرچند مقامهای واشینگتن همچنان از ترجیح راهحل مسالمتآمیز سخن میگویند، اما همزمان تاکید بر گزینههای جایگزین، سایه تهدید حمله آمریکا به ایران را بهطور کامل از فضای سیاسی و امنیتی منطقه دور نکرده است.
ارسال نظر