فوری/ فاکسنیوز: هواپیماهای اسرائیلی مسیر حمله به تهران را تمرین کردند!
جزئیات نگرانکننده از تحرکات اسرائیل و هدف احتمالی؛ چراغ سبز برای حمله به ایران صادر شده است؟
احتمال حمله آمریکا به ایران بار دیگر به یکی از پرسشهای اصلی درباره آینده منطقه تبدیل شده است؛ از یک سو فاکسنیوز از پرواز جنگندههای اسرائیلی بر فراز سوریه و عراق در مسیری به سمت ایران خبر داده و از سوی دیگر سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، درباره احتمال حمله به منطقه «کوه کلنگ» هشدار داده است. همزمانی این دو خبر با تحولات سیاسی و رایزنیهای واشینگتن و تلآویو پرسش مهمی را مطرح میکند: آیا این تحرکات مقدمه حمله مجدد آمریکا به ایران است یا بخشی از راهبرد فشار نظامی و سیاسی برای تغییر محاسبات تهران؟
پرواز جنگندههای اسرائیلی به سمت ایران؛ فاکسنیوز چه میگوید؟
شبکه آمریکایی فاکسنیوز روز سهشنبه ۲۸ مهر گزارش داد که جنگندههای اسرائیلی در جریان یک رزمایش شبانه، در مسیری به سمت ایران از آسمان سوریه و عراق عبور کردهاند. این خبر در شرایطی منتشر شد که تنشهای نظامی میان ایران، آمریکا و اسرائیل همچنان یکی از عوامل تعیینکننده امنیت منطقه است.
طبق گزارش فاکسنیوز این تحرکات هوایی پس از تماس بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، انجام شده است. در روایت منتشرشده نتانیاهو در جریان این تماس گفته بود: «باید کاری را که شروع کردهایم تمام کنیم.»
با این حال درباره این خبر یک نکته اساسی وجود دارد: فاکسنیوز جزئیات مستقلی درباره تعداد جنگندهها، نوع مأموریت و اهداف رزمایش ارائه نکرده و منبع مشخصی نیز برای این ادعا معرفی نکرده است. تایمز اسرائیل هم در بازتاب این خبر تأکید کرده که فاکسنیوز اطلاعات بیشتری منتشر نکرده است. بنابراین، آنچه فعلاً میتوان از این گزارش برداشت کرد ادعای انجام یک رزمایش در مسیر ایران است؛ نه تأیید آغاز عملیات نظامی یا صدور دستور حمله.
هشدار مجلس درباره حمله آمریکا به «کوه کلنگ»
در سوی دیگر سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، روز سهشنبه ۲۸ مهر در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا از احتمال حمله آمریکا به منطقه «کوه کلنگ» سخن گفت.
او با اشاره به اخبار، تحلیلها و رصد رفتار طرف مقابل، گفت آمریکا قطعاً این منطقه را هدف قرار خواهد داد. اسحاقی همچنین درباره احتمال ازسرگیری درگیریها گفت: «تصور ما با توجه به سابقه تاریخی آمریکا و اسرائیل این است که بهزودی و برای برونرفت از این شکست، استیصال و درماندگی، دست به اقدامی بسیار ناجوانمردانه خواهند زد.»
این نماینده مجلس در ادامه اعلام کرد که برای واکنش به حمله احتمالی به زیرساختهای هستهای، «واکنشی با پیوست ۱۸ ساله طراحی شده است.»
چرا نام «کوه کلنگ» در معادلات نظامی ایران و آمریکا مهم شده است؟
کوه کلنگ در نزدیکی تأسیسات هستهای نطنز قرار دارد و نام آن در بحثهای مرتبط با حمله آمریکا به زیرساختهای هستهای ایران مطرح شده است.
اهمیت چنین اهدافی تنها به محل قرارگیری آنها محدود نمیشود. تأسیسات زیرزمینی یا مستحکم در صورت هدف قرار گرفتن میتوانند به یکی از پیچیدهترین بخشهای هر عملیات نظامی تبدیل شوند؛ زیرا میزان آسیبپذیری آنها، نوع مهمات مورد نیاز، اطلاعات دقیق درباره ساختار تأسیسات و ارزیابی خسارت پس از حمله، همگی در محاسبات نظامی اثر دارند.
اطلاعات.نت نیز در گزارشی به نقل از اظهارات اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، نوشت که تهران هرگونه حمله احتمالی به این منطقه را بدون پاسخ نخواهد گذاشت. بقائی تأکید کرده است: «دوران بزن در رو تمام شده» و ایران در صورت حمله پاسخی دستکم به همان شدت خواهد داد.
این موضعگیری نشان میدهد که بحث درباره کوه کلنگ صرفاً به احتمال آسیب دیدن یک تأسیسات محدود نیست؛ بلکه موضوع پاسخ متقابل و خطر گسترش درگیری را نیز به میان میآورد.
با وجود این، مطرح شدن یک هدف در اظهارات سیاسی یا تحلیلهای نظامی، به معنای قطعی شدن حمله به آن نیست.
دیدار مقام ارشد نظامی آمریکا با نتانیاهو؛ نشانهای از هماهنگی بیشتر؟
یکی از تحولات مهم در ارزیابی احتمال حمله آمریکا به ایران، سفر اعلامنشده پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، به اسرائیل است.
خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت که هگست در جریان سفر خود با نتانیاهو در پایگاه هوایی عوودا در جنوب اسرائیل دیدار کرده است. به گفته سخنگوی نخستوزیر اسرائیل، دو طرف درباره تهدیدهای منطقهای و همکاری آمریکا و اسرائیل در مواجهه با این تهدیدها، هم در حوزه تهاجمی و هم در حوزه دفاعی، گفتوگو کردهاند.
رویترز همچنین گزارش داد که پنتاگون در آن زمان توضیح عمومی مستقلی درباره این سفر ارائه نکرده بود. با این حال، سخنگوی نتانیاهو اصل دیدار را تأیید کرده بود.
این دیدار در کنار گزارش پرواز جنگندههای اسرائیلی از منظر امنیتی قابل توجه است؛ زیرا هماهنگی میان واشینگتن و تلآویو یکی از عوامل مؤثر بر توانایی دو طرف برای اجرای عملیات مشترک یا پشتیبانی متقابل است.
آیا انتخابات اسرائیل و آمریکا بر احتمال حمله مجدد به ایران اثر میگذارد؟
زمانبندی تحولات اخیر نیز قابل توجه است. انتخابات پارلمانی اسرائیل برای ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۵ آبان ۱۴۰۵، برنامهریزی شده و انتخابات میاندورهای آمریکا نیز در ماه نوامبر برگزار میشود.
خبرگزاری رویترز گزارش داده است که نتانیاهو پیشتر گفته بود قصد ندارد پیش از انتخابات اسرائیل به ایران حمله کند. ترامپ نیز اعلام کرده بود که پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا حملهای انجام نخواهد داد.
این مواضع، دست کم در سطح اعلام عمومی، نشان میدهد که زمانبندی سیاسی میتواند بر تصمیمگیری نظامی اثر بگذارد. با این حال اظهارات علنی رهبران سیاسی بهتنهایی تضمین نمیکند که هیچ گزینه نظامی در پشت صحنه بررسی نشود.
از سوی دیگر، فایننشال تایمز در گزارشی که ۲۱ اکتبر منتشر شد نوشت نتانیاهو در اوایل همان ماه برای ازسرگیری حملات به ایران برنامهریزی کرده بود، اما طرح حملهای چندروزه که برای ۱۰ اکتبر در نظر گرفته شده بود پس از مخالفت ترامپ کنار گذاشته شد. این روزنامه همچنین از احتمال بررسی دوباره گزینه نظامی در صورت شکست مسیر دیپلماتیک خبر داد.
این گزارش اگرچه بهتنهایی به معنای تصمیم قطعی برای حمله به ایران نیست، نشان میدهد که اختلاف بر سر زمان و شرایط عملیات نظامی میتواند در کنار هماهنگی امنیتی دو طرف وجود داشته باشد.
در نتیجه، نمیتوان از یک سو صرفاً به اظهارات مربوط به خودداری از حمله پیش از انتخابات تکیه کرد و از سوی دیگر، هر تحرک نظامی را نشانه آغاز قریبالوقوع جنگ دانست. ارزیابی دقیقتر به شواهدی درباره تصمیم نهایی، آمادهسازی عملیاتی و مواضع رسمی دو دولت نیاز دارد.
آیا رزمایش اسرائیل به معنای نزدیک بودن جنگ ایران و اسرائیل است؟
رزمایش نظامی میتواند اهداف مختلفی داشته باشد؛ از تمرین مسیرهای پروازی و سنجش توان عملیاتی تا ارسال پیام بازدارنده به طرف مقابل. از این رو حتی اگر گزارش فاکسنیوز درباره پرواز جنگندههای اسرائیلی درست باشد، بهتنهایی مشخص نمیکند که هدف این پروازها تمرین حمله واقعی بوده یا نمایش آمادگی نظامی.
برای اثبات اینکه حمله مجدد اسرائیل به ایران در دستور کار قرار گرفته، باید شواهد بیشتری در دست باشد؛ از جمله تأیید رسمی رزمایش، اطلاعات معتبر درباره نوع و گستره عملیات یا گزارشهای مستقل درباره تصمیمگیری عملیاتی.
در شرایط فعلی همزمانی گزارش رزمایش با دیدار مقام ارشد نظامی آمریکا و نخستوزیر اسرائیل توجهبرانگیز است؛ اما همزمانی رویدادها الزاماً به معنای وجود رابطه علّی میان آنها نیست.
به همین دلیل، احتمال جنگ ایران و اسرائیل را باید در چارچوب مجموعهای از تحولات نظامی و سیاسی ارزیابی کرد، نه بر پایه یک خبر منفرد.
تحلیل و بررسی؛ کدام روایت مستندتر است و چه چیزی هنوز معلوم نیست؟
مقایسه اطلاعات موجود، سه سطح متفاوت از شواهد را نشان میدهد.
نخست، اصل دیدار پیت هگست و بنیامین نتانیاهو از سوی سخنگوی نخستوزیر اسرائیل تأیید شده و رویترز جزئیات کلی موضوع گفتوگوها را منتشر کرده است. بنابراین، درباره وقوع این دیدار و پرداختن دو طرف به تهدیدهای منطقهای شواهد روشنتری در دست است.
دوم، فاکسنیوز از پرواز جنگندههای اسرائیلی در مسیری به سمت ایران خبر داده، اما جزئیات و منابع این ادعا را روشن نکرده است. در نتیجه، خبر رزمایش از نظر میزان مستندات عمومی در سطح پایینتری قرار میگیرد و نمیتوان هدف دقیق پروازها را با اطمینان تعیین کرد.
سوم، اظهارات سلمان اسحاقی درباره حمله قطعی آمریکا به کوه کلنگ، بیانگر ارزیابی و هشدار سیاسی اوست. تا زمانی که شواهد مستقلی از تصمیم نهایی واشینگتن منتشر نشود این سخنان را نباید معادل تأیید رسمی حمله دانست.
از نظر راهبردی مهمترین مسئله این است که آیا تحرکات نظامی به تصمیمی اجرایی برای ازسرگیری جنگ تبدیل میشوند یا همچنان در سطح آمادهسازی، بازدارندگی و فشار سیاسی باقی میمانند؟
در چنین شرایطی حتی بدون وقوع حمله آمریکا به ایران، افزایش نگرانیها میتواند بر محاسبات امنیتی کشورهای منطقه، هزینههای حملونقل و انرژی، انتظارات اقتصادی و رفتار بازارها اثر بگذارد. در صورت وقوع حمله آمریکا به ایران نیز خطر پاسخ متقابل و گسترش درگیری میتواند از محدوده یک هدف نظامی فراتر برود.
با این حال، برای برآورد دقیقتر احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا باید به نشانههای قابل راستیآزمایی مانند اعلام رسمی عملیات، تغییرات تأییدشده در وضعیت نیروها و تجهیزات، مواضع تازه دولتها و وضعیت مذاکرات توجه کرد. هیچیک از دو خبر مطرحشده بهتنهایی برای نتیجهگیری قطعی کافی نیست.
جمعبندی؛ آیا حمله آمریکا به ایران قطعی است؟
در حال حاضر گزارش پرواز جنگندههای اسرائیلی در مسیر ایران، هشدار یک نماینده مجلس درباره کوه کلنگ و دیدار مقام ارشد نظامی آمریکا با نتانیاهو، مجموعهای از نشانههای قابل توجه در فضای امنیتی منطقه هستند. با این حال، این رویدادها از نظر اعتبار و میزان قطعیت یکسان نیستند.
آنچه با شواهد روشنتری تأیید شده انجام دیدار هگست و نتانیاهو و گفتوگو درباره تهدیدهای منطقهای است. در مقابل، جزئیات رزمایش ادعاشده و احتمال اجرای حمله جدید به ایران هنوز با ابهام همراه است.
بنابراین نمیتوان گفت حمله آمریکا به ایران قطعی یا زمان آن مشخص شده است. سناریوی حمله مجدد آمریکا و اسرائیل به ایران همچنان یکی از گزینههای مورد بحث در فضای سیاسی و امنیتی منطقه است، اما تشخیص اینکه این گزینه به مرحله اجرا نزدیک شده یا صرفاً ابزاری برای فشار و بازدارندگی است به اطلاعات معتبرتر و تحولات بعدی بستگی دارد.
ارسال نظر