چهار لشکر اسرائیل به میدان آمدند! / هگست ارتش آمریکا را برای حمله به ایران آماده کرده است!
ناوها به منطقه میآیند، طرحهای حمله آماده میشوند؛ معادله تازه آمریکا درباره ایران چیست؟
احتمال حمله آمریکا به ایران بار دیگر به یکی از مهمترین پرسشهای امنیتی منطقه تبدیل شده است؛ ارتش آمریکا گزینههای تازهای برای ازسرگیری حملات آماده و اسرائیل نیز رزمایش گستردهای با مشارکت چهار لشکر و نیروی هوایی برگزار کرده است. همزمان، تهران از پاسخ متفاوت به هرگونه حمله جدید سخن میگوید و همچنان از امکان ادامه مذاکرات خبر میدهد. آیا این تحرکات مقدمه جنگی تازه است یا واشنگتن میخواهد با افزایش فشار نظامی، ایران را به توافق وادار کند؟
حمله آمریکا به ایران؛ طرحهای نظامی آماده است اما تصمیم نهایی نه
روزنامه آمریکایی «هیل» در گزارشی که ۲۴ اکتبر منتشر شد نوشت فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، گزینههای مختلفی را برای حمله مجدد به ایران آماده کرده است. این گزینهها در اختیار پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، قرار گرفتهاند تا در صورت موافقت کاخ سفید امکان اجرای عملیات فراهم باشد.
در این گزارش به نقل از منابع آگاه آمده است که ارتش آمریکا برای ازسرگیری حمله مجدد به ایران آمادگی دارد، اما تصمیم نهایی درباره اجرای عملیات بر عهده دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، است.
این تمایز اهمیت زیادی دارد: آمادهسازی طرحهای نظامی به معنای صدور دستور حمله نیست. ارتشها معمولاً برای سناریوهای مختلف برنامه عملیاتی تدوین میکنند؛ با اینحال، انتشار گزارش درباره آماده شدن گزینههای تازه در کنار تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه و ادامه اختلافات دیپلماتیک، نشان میدهد احتمال استفاده از ابزار نظامی همچنان در محاسبات واشنگتن قرار دارد.
شبکه الجزیره نیز در گزارش ۲۵ اکتبر خود با اشاره به طرحهای مطرح شده تأکید کرد که هنوز مشخص نیست ترامپ کدام گزینه را تأیید خواهد کرد یا زمان احتمالی اجرای آن چه خواهد بود.
چرا انتخابات میاندورهای آمریکا به نقطه حساس تبدیل شده است؟
یکی از محورهای مهم گزارش «هیل» احتمال ازسرگیری حمله آمریکا به ایران پس از انتخابات میاندورهای کنگره است که قرار است ۳ نوامبر ۲۰۲۶ برگزار شود.
شبکه ایبیسی نیوز نیز در گزارشی به تاریخ ۲۲ اکتبر، به نقل از دو منبع اسرائیلی آگاه از برنامهریزیهای نظامی نوشت که آمریکا و اسرائیل برای احتمال ازسرگیری حملات مشترک علیه ایران در هفتههای آینده برنامههایی تهیه کردهاند. به نوشته این رسانه، منابع اسرائیلی زمان پس از انتخابات را محتملتر دانستهاند.
ایبیسی نیوز همچنین اعلام کرد سخنگوی کاخ سفید گفته است آمریکا پیش از انتخابات میاندورهای به ایران حمله نخواهد کرد. این موضعگیری، در صورت تداوم، میان دو موضوع تفاوت ایجاد میکند: نبود برنامه برای حمله به ایران پیش از انتخابات میاندورهای و منتفی نبودن عملیات پس از آن.
با اینحال، از این اظهارات نمیتوان نتیجه گرفت که حمله آمریکا به ایران پس از انتخابات میاندورهای قطعی شده است. موضع رسمی اعلام شده درباره زمان عملیات، با تصمیم احتمالی آینده یکسان نیست و گزارش منابع آگاه نیز جایگزین اعلام رسمی دستور حمله نمیشود.
از منظر سیاسی، زمانبندی احتمالی حمله آمریکا به ایران میتواند با ملاحظات انتخاباتی، وضعیت بازار انرژی و هزینههای داخلی یک جنگ طولانی ارتباط داشته باشد. گسترش درگیری در آستانه انتخابات ممکن است قیمت نفت را افزایش دهد و هزینه اقتصادی و سیاسی تازهای برای دولت آمریکا ایجاد کند. در مقابل، واشنگتن ممکن است امیدوار باشد فشار اقتصادی و تهدید نظامی، پیش از ورود به یک عملیات گسترده، امتیازهای بیشتری از تهران بگیرد.
ناو روزولت و تقویت نیروهای آمریکا؛ پیام نظامی واشنگتن چیست؟
یکی دیگر از نشانههای افزایش آمادگی نظامی آمریکا، اعزام ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» و نیروهای همراه آن به خاورمیانه است.
شبکه الجزیره در گزارش ۲۵ اکتبر خود نوشت آمریکا در حال اعزام سومین گروه ضربت ناو هواپیمابر به منطقه است و انتظار میرود حدود ۱۰ هزار نیروی نظامی دیگر نیز تا پایان نوامبر به خاورمیانه اعزام شوند. این گزارش از حضور یگان اعزامی سیزدهم تفنگداران دریایی آمریکا نیز نام برد.
گزارشهای مربوط به این جابهجاییها باید با توجه به زمان استقرار و ترکیب نیروها خوانده شوند؛ شمار نیروهای یک یگان دریایی با مجموع نیروهای اعزامی به منطقه یکسان نیست و ارقام مربوط به دورههای مختلف نیز لزوماً قابل جمع کردن نیستند.
از نظر نظامی، حضور ناو هواپیمابر و نیروهای آبیـخاکی میتواند ظرفیت آمریکا برای اجرای عملیات هوایی، پشتیبانی از نیروها و واکنش سریع به تحولات منطقهای را افزایش دهد. چنین آرایشی همچنین میتواند برای بازدارندگی و افزایش فشار بر طرف مقابل به کار گرفته شود.
بنابراین، تقویت نیروها نشانه افزایش ظرفیت عملیاتی آمریکاست اما بهتنهایی ثابت نمیکند که عملیات علیه ایران در آستانه آغاز قرار دارد. برای ارزیابی احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران باید این تحرکات را در کنار تصمیمهای سیاسی، وضعیت مذاکرات و نشانههای عملیاتی دیگر بررسی کرد.
رزمایش چهار لشکر اسرائیل؛ تمرین دفاعی یا آمادگی برای چند جبهه؟
همزمان با انتشار خبر آماده شدن گزینههای نظامی آمریکا، ارتش اسرائیل صبح یکشنبه ۲۵ اکتبر، برابر با سوم آبان، رزمایشی را در مناطق تحت مسئولیت فرماندهیهای مرکزی و شمالی آغاز کرد. این تمرین قرار است تا دوشنبه ۲۶ اکتبر، برابر با چهارم آبان، ادامه داشته باشد.
بر اساس اطلاعیه ارتش اسرائیل، لشکرهای ۹۸، ۹۶ و ۲۱۰ و لشکر یهودا و سامره، در کنار نیروی هوایی، در این رزمایش مشارکت دارند. این تمرین بخشی از برنامه آموزشی سال ۲۰۲۶ ارتش اسرائیل معرفی شده است.
سناریوهای اعلام شده شامل مقابله با حمله غافلگیرانه، نفوذ نیروها به اسرائیل از مسیرهای زمینی و هوایی و تقویت توان دفاع از مناطق مسکونی است. ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرده که در جریان رزمایش، درسهای آموخته شده از جنگ بررسی و توان عملیاتی نیروها برای مواجهه با تشدید احتمالی درگیریها در چند جبهه ارزیابی میشود.
طبق اطلاعیه ارتش اسرائیل در روزهای یکشنبه و دوشنبه رفتوآمد نیروهای امنیتی، خودروهای نظامی و هواپیماها در مناطق فرماندهی مرکزی و شمالی افزایش مییابد. این نهاد تأکید کرده که تحرکات یادشده به رزمایشی از پیش برنامهریزی شده مربوط است و به معنای وقوع یک حادثه امنیتی نیست.
نکته مهم این است که رزمایش اسرائیل بهخودیخود، عملیاتی برای حمله به ایران محسوب نمیشود. با اینحال، تمرین مقابله با نفوذ زمینی و هوایی و آمادهسازی برای چند جبهه نشان میدهد ارتش اسرائیل در حال ارزیابی سناریوهای مختلف تهدید و افزایش آمادگی دفاعی خود است.
ایران در صورت حمله مجدد آمریکا چه پاسخی خواهد داد؟
در سوی مقابل، مقامهای جمهوری اسلامی هشدار دادهاند که در صورت حمله مجدد آمریکا یا اسرائیل، پاسخ تهران ممکن است گستردهتر از گذشته باشد.
بر اساس اطلاعات مطرح شده در گزارشهای اخیر، دامنه تهدیدهای ایران تنها به پایگاههای نظامی محدود نیست و زیرساختهای مرتبط با انرژی و ارتباطات نیز در محاسبات احتمالی تهران مطرح شدهاند. شبکه الجزیره با استناد به گزارش رویترز نوشت مقامهای امنیتی ایران درباره احتمال هدف گرفتن کابلهای ارتباطی زیردریایی در خلیج فارس در صورت ازسرگیری حملات آمریکا و اسرائیل برنامهریزی کردهاند.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که کابلهای زیردریایی بخش مهمی از ارتباطات بینالمللی را منتقل میکنند. هرگونه آسیب جدی به این زیرساختها میتواند بر کیفیت ارتباطات، انتقال داده و فعالیت شرکتهای وابسته به شبکههای ارتباطی منطقه اثر بگذارد.
در حوزه انرژی نیز احتمال گسترش درگیریها میتواند امنیت حملونقل دریایی، صادرات نفت و فعالیت زیرساختهای انرژی را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، پیامدهای حمله آمریکا و اسرائیل به ایران ممکن است فراتر از میدان نبرد باشد و بر بازارهای جهانی، هزینه حملونقل و انتظارات اقتصادی اثر بگذارد.
مذاکرات ایران و آمریکا هنوز از معادله حذف نشده است
با وجود افزایش فشارهای نظامی، مسیر دیپلماسی بهطور کامل بسته نشده است. آسوشیتدپرس در گزارشی در ۲۵ اکتبر به نقل از رضا امیری مقدم، سفیر ایران در اسلامآباد، نوشت تهران همچنان آمادگی دارد در چارچوب توافق موقت میانجیگری شده از سوی پاکستان، مذاکرات با آمریکا را دنبال کند.
به نوشته آسوشیتدپرس، ایران از طریق پاکستان اعلام کرده بود در صورت لغو محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا، برای بازگشایی تنگه هرمز آمادگی دارد. این مقام ایرانی واشنگتن را متهم کرده است که با اصرار بر ادامه محاصره، روند دیپلماسی را تضعیف میکند.
این روایت نشان میدهد اختلاف تهران و واشنگتن تنها بر سر برنامه هستهای یا تهدید نظامی نیست؛ محاصره دریایی، آزادی کشتیرانی و ترتیب اقدامات متقابل نیز به بخش مهمی از بنبست تبدیل شدهاند.
در چنین شرایطی، احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا به این بستگی دارد که دو طرف تا چه اندازه حاضر باشند از مواضع فعلی خود عقبنشینی کنند. اگر اختلاف بر سر محاصره و شروط مذاکرات ادامه پیدا کند خطر تشدید تنش باقی میماند. در مقابل، دستیابی به توافقی درباره تنگه هرمز و آغاز گفتوگوهای گستردهتر میتواند از فشار فوری بر مسیر نظامی بکاهد.
تحلیل و بررسی؛ آیا حمله آمریکا به ایران واقعاً نزدیک است؟
مجموع تحولات اخیر سه سناریوی اصلی را پیش روی منطقه قرار میدهد.
سناریوی نخست: افزایش فشار نظامی برای گرفتن امتیاز دیپلماتیک
در این حالت آمریکا با تقویت نیروها، آمادهسازی گزینههای حمله و ادامه فشار اقتصادی میکوشد محاسبات تهران را تغییر دهد. هدف میتواند وادار کردن ایران به پذیرش شروطی در مذاکرات باشد بدون آنکه واشنگتن ناچار شود هزینههای یک عملیات گسترده را بپردازد.
سناریوی دوم: ازسرگیری حملات محدود یا گسترده
اگر اختلافات دیپلماتیک حل نشود و تصمیم سیاسی برای استفاده از گزینه نظامی گرفته شود، طرحهای آماده شده میتوانند زمینه اجرای حملات تازه را فراهم کنند. گزارش ایبیسی نیوز از بررسی اهداف مرتبط با تأسیسات پتروشیمی و برخی مراکز هستهای سخن میگوید؛ با اینحال، این موارد در حد اطلاعات منتشر شده درباره برنامهریزی احتمالی هستند و نباید آنها را فهرست قطعی اهداف عملیات آینده دانست.
سناریوی سوم: توافق موقت برای مهار بحران
ادامه ارتباط از طریق میانجیها و پیشنهادهای مطرح شده درباره تنگه هرمز نشان میدهد هنوز امکان توافق محدود وجود دارد. چنین توافقی لزوماً همه اختلافات ایران و آمریکا را حل نمیکند اما میتواند از تبدیل بنبست فعلی به دور تازهای از حملات جلوگیری کند.
در ارزیابی این سناریوها چند نکته اهمیت دارد. نخست، گزارش «هیل» درباره طرحهای نظامی آمریکا با گزارش ایبیسی نیوز درباره برنامهریزی مشترک آمریکا و اسرائیل همراستاست، اما این دو گزارش بهتنهایی صدور دستور حمله آمریکا به ایران را ثابت نمیکنند.
دوم، رزمایش اسرائیل طبق اعلام رسمی ارتش این رژیم از پیش برنامهریزی شده است؛ بنابراین، همزمانی آن با انتشار اخبار نظامی آمریکا نباید بهعنوان مدرک قطعی هماهنگی برای حمله قریبالوقوع تلقی شود.
سوم، ادامه تماسهای دیپلماتیک و اختلاف بر سر محاصره دریایی نشان میدهد که هرچند دشوار، هنوز یک مسیر سیاسی وجود دارد.
جمعبندی؛ رزمایش چهار لشکر اسرائیل همزمان با طرح حمله آمریکا؛ آیا منطقه در آستانه دور تازه جنگ است؟
احتمال حمله آمریکا به ایران را نمیتوان منتفی دانست؛ زیرا گزینههای نظامی آماده شدهاند، حضور نیروهای آمریکایی در منطقه در حال تقویت است و اختلافات دیپلماتیک همچنان پابرجاست. با اینحال، شواهد منتشر شده برای نتیجهگیری درباره قطعی بودن حمله یا تعیین زمان دقیق آن کافی نیست. مهمترین نشانههای تعیین کننده در روزهای آینده موضع رسمی کاخ سفید، تغییرات عملیاتی نیروهای آمریکا، تحولات محاصره دریایی و سرنوشت ارتباطات دیپلماتیک تهران و واشنگتن خواهد بود.
ارسال نظر