در آستانه انتخابات اسرائیل، نتانیاهو خواستار حمله نظامی به ایران شد!/ ارتش اسرائیل و سنتکام در آمادهباش بالا قرار دارند!
کعبی: انتقام از ترامپ و نتانیاهو قطعی است!
آیا ترامپ به نتانیاهو چراغ سبز حمله مجدد به ایران را میدهد؟
احتمال حمله آمریکا به ایران همچنان یکی از مهمترین محورهای تحولات امنیتی خاورمیانه است؛ کانال ۱۲ اسرائیل از درخواست بنیامین نتانیاهو برای آغاز عملیات نظامی گسترده جدید علیه ایران خبر داده اما دونالد ترامپ هنوز تصمیم قطعی خود را اعلام نکرده است. همزمان، فرماندهان نظامی اسرائیل از آمادگی برای تشدید درگیریها سخن میگویند و مقامهای نظامی و سیاسی جمهوری اسلامی هشدار دادهاند که هرگونه حمله تازه با واکنشی شدیدتر روبهرو خواهد شد.
پرسش اصلی این است که آیا آمادهباش نظامی به حملهای واقعی منتهی میشود یا اختلاف محاسبات سیاسی و هزینههای جنگ، مانع تصمیم نهایی واشنگتن خواهد شد؟
حمله آمریکا به ایران؛ آیا ترامپ چراغ سبز حمله مجدد را به نتانیاهو میدهد؟
احتمال حمله آمریکا به ایران بار دیگر در کانون تحولات امنیتی خاورمیانه قرار گرفته است. کانال ۱۲ اسرائیل گزارش داده که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هفته گذشته در گفتوگو با دونالد ترامپ خواستار آغاز هرچه سریعتر یک عملیات نظامی گسترده جدید علیه جمهوری اسلامی شده است؛ پیشنهادی که به گفته منابع مطلع ابتدا با تمایل بیشتر رئیسجمهور آمریکا روبهرو اما بعد از میزان اشتیاق او کاسته شد.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که بنا بر گزارشهای منتشرشده، ارتش اسرائیل و فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، برای احتمال ازسرگیری عملیات نظامی آماده میشوند. با این حال، آمادهباش نیروهای نظامی به معنای صدور دستور حمله نیست و تا این لحظه نمیتوان آغاز یک عملیات جدید را قطعی دانست.
در سوی دیگر، مقامهای نظامی و سیاسی ایران از پاسخ شدیدتر به هرگونه اقدام تازه آمریکا و اسرائیل سخن گفتهاند. همزمانی این تهدیدها با رایزنیهای امنیتی واشنگتن و تلآویو، احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا را به موضوعی مهم برای پیگیری تحولات منطقه تبدیل کرده است.
درخواست نتانیاهو برای حمله مجدد آمریکا به ایران چه بود؟
کانال ۱۲ اسرائیل به نقل از دو مقام ارشد آمریکایی، یک مقام ارشد اسرائیلی و یک منبع آگاه گزارش داده است که نتانیاهو در گفتوگو با ترامپ ضرورت آغاز عملیات نظامی گسترده جدید علیه ایران را مطرح کرده است.
طبق این گزارش، نخستوزیر اسرائیل اقدامات تازه جمهوری اسلامی در حوزه هستهای را از دلایل اصلی خود برای ضرورت اقدام نظامی عنوان کرده است. در مقابل، مقامهای آمریکایی هنوز تصمیم نهایی رئیسجمهور این کشور درباره ازسرگیری حملات را تأیید نکردهاند.
یک مقام اسرائیلی به کانال ۱۲ گفته است ترامپ در ابتدا به موافقت با این پیشنهاد متمایل بود، اما بعداً اشتیاق او کاهش یافت. این تغییر موضع نشان میدهد که حتی در صورت وجود هماهنگی امنیتی میان واشنگتن و تلآویو، درباره زمانبندی و هزینههای یک عملیات تازه نظامی لزوماً توافق کاملی وجود ندارد.
آکسیوس نیز در گزارشی در ۱۳ اکتبر از بررسی احتمال آغاز عملیات نظامی گسترده علیه ایران پیش از انتخابات اسرائیل و انتخابات میاندورهای آمریکا خبر داد. طبق این گزارش، چندین تماس میان ترامپ و نتانیاهو درباره امکان ازسرگیری درگیریها انجام شده است.
در گزارشهای منتشرشده نگرانیهای هستهای، ملاحظات امنیتی و زمانبندی سیاسی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند؛ با این حال، انگیزههای سیاسی مطرحشده در این گزارشها را نباید بهعنوان اثبات قطعی نیت نتانیاهو برای آغاز جنگ با هدف تأثیرگذاری بر انتخابات در نظر گرفت.
آیا ارتش اسرائیل برای حمله به ایران آماده میشود؟
ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، در جریان بازدید از فرماندهی منطقه مرکزی ارتش این رژیم اعلام کرده است که نیروهای اسرائیلی برای آغاز عملیات تهاجمی گسترده علیه هر طرفی که اسرائیل را هدف قرار دهد آمادگی بالایی دارند.
زمیر همچنین با اشاره به افزایش هشدارهای امنیتی در جبهههای مختلف مدعی شده است ارتش باید هوشیاری خود را حفظ کند و برای مقابله سریع با تهدیدها و حملات غافلگیرکننده آماده باشد. ارتش اسرائیل همچنین از تقویت نیروهای خود در کرانه باختری و استقرار لشکر ۹۸ در این منطقه خبر داده است.
این تحرکات بهتنهایی ثابت نمیکند که حمله مجدد اسرائیل به ایران یا عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل در آستانه اجراست. بخشی از آمادگی اعلامشده ارتش اسرائیل به تحولات امنیتی در جبهههای دیگر مربوط میشود و برای نتیجهگیری درباره زمان احتمالی حمله باید شواهد مستقل بیشتری در دست باشد.
با این حال، قرار گرفتن اظهارات فرمانده ارتش اسرائیل در کنار گزارش کانال ۱۲ درباره رایزنی نتانیاهو و ترامپ، نشان میدهد که سناریوی تشدید درگیریها همچنان در محاسبات امنیتی دو طرف حضور دارد.
موضع ترامپ درباره ایران؛ تهدید نظامی یا تلاش برای فشار روانی؟
دونالد ترامپ روز جمعه در سخنرانی خود در ایالت جورجیا، در اظهاراتی درباره وضعیت آمریکا و ایران مدعی شد: «ما بالاترین رکورد بازار بورس در کل تاریخ را ثبت کردهایم. آن هم در حالی که درگیر جنگ هستیم اما راستش این جنگ نیست، فقط یک تمرین نظامی است، صرفاً یک رزمایش نظامی است.»
رئیسجمهور آمریکا در ادامه مدعی شد که واشنگتن از فعالیتها و گفتوگوهای طرف ایرانی اطلاع گستردهای دارد. او گفت: «ما همه کارهایی را که انجام میدهند میشنویم. تکتک حرفهایی را که میزنند میشنویم. این موضوع کاملاً طبقهبندیشده و محرمانه است، اما من همین حالا آن را از طبقهبندی محرمانه خارج کردم.»
این اظهارات را باید در چارچوب مواضع علنی ترامپ درباره توان اطلاعاتی و نظامی آمریکا ارزیابی کرد. ادعای دسترسی گسترده به اطلاعات ایران، بهخودیخود امکان ارزیابی مستقل از میزان این دسترسی را فراهم نمیکند و به معنای تصمیم قطعی برای حمله نیز نیست.
نکته مهمتر، فاصله میان لحن تهدیدآمیز و تصمیم عملیاتی است. واشنگتن میتواند از تهدید نظامی برای افزایش فشار بر تهران، تقویت موقعیت خود در مذاکرات یا بازدارندگی استفاده کند، بدون آنکه الزاماً در همان مقطع حمله تازهای را آغاز کند.
پاسخ ایران به احتمال حمله جدید آمریکا و اسرائیل چیست؟
علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، در پیامی خطاب به آمریکا و اسرائیل از آمادگی ایران برای مواجهه با اقدامات احتمالی آنها سخن گفت.
عبداللهی در این پیام اعلام کرد ایران برای «تصمیمهای احمقانه» آمریکا و اسرائیل لحظهشماری میکند و با اشاره به جنگهای قبلی افزود: «اگر میتوانستید تاکنون به شعارهایی که میدهید عمل کرده بودید. در هر یک از جنگهای قبلی، با شعار سرنگونی جمهوری اسلامی، تجزیه و نابودی ایران وارد جنگ شدید در حالی که امروز خود در حال نابودی و سرنگونی هستید و ایران قدرتمند همچنان استوار ایستاده است.»
رئیس ستاد کل نیروهای مسلح همچنین هشدار داد که خطای محاسباتی بعدی آمریکا و اسرائیل با پاسخی متفاوتتر و شدیدتر از گذشته روبهرو خواهد شد.
این پیام در فضایی منتشر شده است که اظهارات ترامپ درباره ایران و حمایت او از نتانیاهو، بار دیگر توجهها را به احتمال گسترش تقابل نظامی جلب کرده است. پیام تهران را میتوان بخشی از راهبرد بازدارندگی دانست؛ راهبردی که هدف آن افزایش هزینه مورد انتظار حمله برای طرف مقابل و جلوگیری از محاسبات اشتباه است.
با این حال، شدت لحن مقامهای ایرانی یا آمریکایی بهتنهایی نشان نمیدهد که تصمیمی عملیاتی گرفته شده است. برای تشخیص تغییر واقعی در سطح تهدید باید علاوه بر مواضع رسمی، به تحرکات نظامی تأییدشده، تصمیمهای سیاسی و تحولات دیپلماتیک نیز توجه کرد.
عباس کعبی: انتقام از ترامپ و نتانیاهو قطعی است
عباس کعبی، عضو هیئترئیسه مجلس خبرگان، در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم اعلام کرد: «انتقام از ترامپ و نتانیاهو قطعی است.»
کعبی در ادامه استفاده از ظرفیتهای کشور و ۳۲ میلیون جانفدا را از راهکارهای مقابله با نقض تعهدات دشمن معرفی کرد.
این اظهارات در امتداد موضعگیریهای تند مقامهای ایرانی علیه آمریکا و اسرائیل قرار دارد. با این حال، اعلام موضع سیاسی درباره انتقام را نباید معادل اعلام زمان، هدف یا شکل یک عملیات نظامی مشخص دانست. برای ارزیابی پیامدهای عملی چنین مواضعی، باید میان ادبیات سیاسی، برنامهریزی نظامی و تصمیم رسمی برای اقدام تفکیک قائل شد.
چرا تصمیم ترامپ برای حمله مجدد اهمیت دارد؟
عامل تعیینکننده در سناریوی حمله مجدد آمریکا به ایران، صرفاً آمادگی نظامی نیست؛ تصمیم نهایی واشنگتن به مجموعهای از محاسبات امنیتی، سیاسی و اقتصادی وابسته است.
نخست، حمله مجدد آمریکا به ایران میتواند خطر پاسخ متقابل تهران و گسترش دامنه درگیریها در منطقه را افزایش دهد. چنین وضعیتی ممکن است پایگاهها و نیروهای آمریکایی، اسرائیل و مسیرهای مهم حملونقل انرژی را در معرض تهدید بیشتری قرار دهد.
دوم، زمانبندی عملیات در آستانه انتخابات اسرائیل و انتخابات میاندورهای آمریکا، تصمیمگیری را پیچیدهتر میکند. آغاز جنگ مجدد میتواند بر فضای سیاسی داخلی اثر بگذارد اما نتیجه انتخاباتی آن قابل پیشبینی یا تضمینشده نیست.
سوم، طرح ادعاهای مربوط به فعالیتهای هستهای ایران میتواند فشار بر تهران را افزایش دهد اما برای ارزیابی ضرورت و پیامدهای حمله مجدد به ایران باید شواهد قابل بررسی درباره وضعیت برنامه هستهای، اهداف احتمالی عملیات و گزینههای دیپلماتیک نیز در نظر گرفته شود.
در چنین شرایطی، مذاکرات ایران و آمریکا و تلاشهای میانجیگرانه همچنان میتوانند بر محاسبات طرفها اثر بگذارند. آکسیوس در گزارش خود به تلاشهای دیپلماتیک و انتظار میانجیهای قطری برای دریافت پاسخ ایران به پیشنهاد آمریکا اشاره کرده است. بنابراین، بررسی احتمال حمله آمریکا به ایران باید همزمان با پیگیری مسیرهای دیپلماتیک انجام شود.
آیا احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا افزایش یافته است؟
مجموع تحولات اخیر نشان میدهد که احتمال حمله آمریکا به ایران همچنان یک سناریوی جدی در محاسبات امنیتی منطقه است؛ اما شواهد موجود برای اعلام قطعی یا نزدیک بودن زمان حمله کافی نیست.
گزارش کانال ۱۲ درباره درخواست نتانیاهو، گزارش آکسیوس درباره بررسی گزینه نظامی و اظهارات فرمانده ارتش اسرائیل، از وجود آمادگی و رایزنی درباره احتمال تشدید درگیریها حکایت دارند. در مقابل، گزارش رویترز در ۱۴ اکتبر از موضع علنی نتانیاهو حکایت داشت که گفته بود بهدنبال حمله پیشدستانه به ایران پیش از انتخابات اسرائیل نیست.
این تفاوت میان روایتهای مربوط به رایزنیهای پشت پرده و مواضع علنی، اهمیت احتیاط در نتیجهگیری را نشان میدهد. ممکن است گزینه نظامی روی میز باشد اما این موضوع با تصویب عملیات یا تعیین زمان اجرای آن تفاوت دارد.
در نتیجه، پرسش اصلی فقط این نیست که آیا آمریکا و اسرائیل برای حمله احتمالی آماده میشوند؛ بلکه باید دید آیا ترامپ حاضر است هزینههای نظامی، اقتصادی و سیاسی یک دور تازه از جنگ را بپذیرد یا فشار دیپلماتیک و بازدارندگی را ترجیح خواهد داد؟
جمعبندی؛ حمله آمریکا به ایران چقدر قطعی است؟
در حال حاضر نمیتوان حمله آمریکا به ایران را قطعی دانست. آنچه از تحولات اخیر برمیآید، بررسی گزینه نظامی، ادامه رایزنیهای آمریکا و اسرائیل و حفظ آمادگی نیروهای نظامی در کنار تهدیدهای متقابل تهران است.
تصمیم ترامپ همچنان متغیر اصلی این معادله به شمار میرود. اگر واشنگتن به این نتیجه برسد که هزینههای حمله مجدد به ایران از منافع آن بیشتر است، احتمال دارد فشار سیاسی، اقتصادی و امنیتی را ادامه دهد. در مقابل، تغییر ارزیابیهای امنیتی یا شکست مسیرهای دیپلماتیک میتواند احتمال اقدام نظامی را افزایش دهد.
بنابراین، برای ارزیابی احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا باید به نشانههای تأییدشده از تصمیمگیری عملیاتی، مواضع رسمی کاخ سفید، تحولات برنامه هستهای ایران و وضعیت مذاکرات توجه کرد؛ نه اینکه صرفاً از روی تهدیدهای لفظی یا آمادهباش نظامی وقوع حمله را نتیجه گرفت.
ارسال نظر