هشدار همزمانی جنگ و اعتراضات؛ در پاییز یک درگیری تمامعیار و پرشدت در پیش است؟
هشدار درباره جنگی چند هفتهای در پاییز؛ همزمان ترامپ از ذخایر «نامحدود» مهمات آمریکا گفت.
در حالی که بحث درباره احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران و دور تازه رویارویی تهران و واشنگتن بار دیگر بالا گرفته، مصطفی خوشچشم، کارشناس صداوسیما، از احتمال وقوع یک درگیری تمامعیار در اواسط یا اواخر پاییز سخن گفته است؛ همزمان دونالد ترامپ با تأکید بر ذخایر تسلیحاتی آمریکا مدعی شده واشنگتن برای هر احتمالی آماده است؛ دو اظهارنظری که بار دیگر موضوع جنگ مجدد ایران و آمریکا را در کانون توجه قرار داده است.
هشدار درباره حمله مجدد آمریکا به ایران در پاییز
مصطفی خوشچشم، کارشناس صداوسیما و تحلیلگر مسائل استراتژیک، در یک گفتوگوی اینترنتی درباره احتمال دور تازه درگیری میان ایران و آمریکا، از بازه زمانی مشخصی برای وقوع رویارویی جدید سخن گفت.
او مدعی شد منطقه به سمت یک درگیری گسترده حرکت میکند و گفت:
«ما در اواسط یا اواخر پاییز به سوی یک درگیری تمامعیار، پرشدت، اما کوتاهمدت پیش میرویم. درگیریای چند هفتهای که شبانهروز ادامه داشته باشد تا کار یکسره شود.»
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که پیشتر نیز رسانههایی مانند اقتصاد۲۴، خبرفوری و برترینها اظهارات مشابهی از خوشچشم درباره احتمال آغاز دور جدید جنگ در ماههای آبان و آذر منتشر کرده بودند.
با این حال، باید تأکید کرد که این بازه زمانی، اعلام رسمی درباره زمان حمله یا آغاز جنگ نیست و در سطح یک تحلیل و پیشبینی از سوی این کارشناس قرار دارد.
روایت خوشچشم از غافلگیری ایران در جنگ احتمالی
خوشچشم در ادامه مدعی شد ایران برای یک رویارویی احتمالی آماده شده و بخشی از توانمندیهای مورد نظر تهران ممکن است برای طرف مقابل غیرمنتظره باشد.
او گفت:
«ایران به دنبال آن است که یک بار برای همیشه این پرونده را ببندد و به نظر من در پاییز این کار را به پایان خواهد رساند، زیرا نیروهای مسلح آمادگیهایی ایجاد کردهاند و این غافلگیریها تنها به موشک، پهپاد، اهداف و تاکتیکها محدود نمیشود. نیروهای مسلح در دریا، روی زمین و در سراسر منطقه برای آنها شگفتانه دارند.»
این تحلیل و ادعا نشان میدهد که در صورت وقوع جنگ مجدد ایران و آمریکا، میدان احتمالی درگیری صرفاً به حملات هوایی یا موشکی محدود نخواهد بود و ابعاد دریایی، زمینی و منطقهای نیز میتواند مورد توجه قرار گیرد.
البته درباره جزئیات این «شگفتانهها» یا توانمندیهایی که خوشچشم به آنها اشاره کرده، اطلاعات مستقلی در منابع رسمی منتشر نشده است؛ بنابراین نمیتوان این بخش از اظهارات را بهعنوان واقعیت نظامی تأییدشده تلقی کرد.
ترامپ: مهمات آمریکا برای هر جنگ احتمالی کافی است
در سوی دیگر، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در شبکه اجتماعی تروثسوشال درباره وضعیت ذخایر تسلیحاتی ایالات متحده موضع گرفت.
ترامپ در واکنش به رسانههایی که درباره وضعیت عملیات نظامی آمریکا و ذخایر مهمات این کشور گزارش میدهند، نوشت:
«باید بگویم که ما تقریبا مقدار نامحدودی مهمات با کیفیت متوسط تا بالا در اختیار داریم؛ بسیار بیشتر از آنچه بتوانیم در این عملیات یا هر جنگ دیگری که وقوع آن بسیار بعید است، استفاده کنیم.»
ترامپ همچنین مدعی شد آمریکا در حال تولید مهمات در سطحی بیسابقه است و ذخایر خود را برای شرایط احتمالی افزایش میدهد. او تأکید کرد که بخش قابل توجهی از این مهمات برای استفاده خود آمریکا نگهداری خواهد شد و فروش به متحدان نیز در آینده از سر گرفته میشود.
رئیسجمهوری آمریکا همچنین دولت جو بایدن را متهم کرد که مهمات بسیار بیشتری را در اختیار اوکراین قرار داده است؛ ادعایی که ترامپ در چارچوب بحث خود درباره ذخایر تسلیحاتی آمریکا مطرح کرده است.
تناقض مهم درباره ذخایر تسلیحاتی آمریکا چیست؟
اینجا یکی از مهمترین بخشهای ماجرا قرار دارد.
ترامپ از وجود «مقادیر تقریباً نامحدود» مهمات سخن گفته، اما گزارشهای منتشرشده در سپتامبر ۲۰۲۶ تصویر پیچیدهتری ارائه میکنند.
خبرگزاری رویترز در ۱۵ سپتامبر گزارش داد که برآورد دفتر بودجه کنگره آمریکا، هزینه جنگ جاری با ایران را حدود ۳۸ میلیارد دلار اعلام کرده و هزینه آن را حدود ۳ میلیارد دلار در ماه برآورد کرده است. این گزارش همچنین از فشار بر برخی ذخایر تسلیحاتی آمریکا و زمانبر بودن بازسازی آنها خبر میدهد.
آسوشیتدپرس نیز با استناد به یک گزارش نظارتی دولت آمریکا از کمبود برخی مهمات پیشرفته و آسیب به زیرساختها و تجهیزات نظامی آمریکا خبر داده است.
بنابراین عبارت «مهمات نامحدود» را نمیتوان به معنای واقعی کلمه و بدون قید و شرط پذیرفت. خود ترامپ درباره سطح کلی ذخایر سخن گفته، در حالی که گزارشهای رسمی و رسانهای درباره نوع مهمات، سرعت مصرف، ظرفیت تولید و زمان جایگزینی آنها جزئیات متفاوتی ارائه میکنند.
آیا احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا افزایش یافته است؟
صرف اظهارات یک تحلیلگر یا ادعای یک مقام سیاسی به معنای قطعی بودن احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران نیست.
برای ارزیابی احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا باید چند متغیر را همزمان در نظر گرفت: وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا، تحولات میدانی، سطح حضور نظامی آمریکا در منطقه، مواضع اسرائیل، وضعیت تنگه هرمز و محاسبات سیاسی دو طرف.
از سوی دیگر، ظرفیت تسلیحاتی آمریکا نیز یک متغیر مهم است. اگرچه ترامپ بر توان تولید و ذخایر آمریکا تأکید دارد، گزارش جدید دفتر بودجه کنگره نشان میدهد که جنگ طولانیمدت هزینههای قابل توجهی ایجاد کرده و فشارهایی بر منابع نظامی آمریکا وارد شده است.
به همین دلیل، بحث درباره احتمال جنگ مجدد را نمیتوان فقط با شمارش تسلیحات یا اظهارات سیاسی تحلیل کرد.
پای اسرائیل به معادله جنگ ایران و آمریکا باز میشود؟
یکی دیگر از متغیرهای تعیینکننده، رابطه میان جنگ ایران و اسرائیل و رویارویی احتمالی تهران و واشنگتن است.
هرگونه حمله مجدد اسرائیل به ایران میتواند معادلات منطقهای را تغییر دهد و در صورت ورود مستقیم یا غیرمستقیم آمریکا، دامنه بحران افزایش پیدا کند. در مقابل، هرگونه پیشرفت در مذاکرات ایران و آمریکا میتواند مسیر تحولات را به سمت دیگری ببرد.
به همین دلیل، در بررسی احتمال حمله مجدد اسرائیل به ایران نیز نباید تنها به اظهارات اشخاص یا تحلیلهای رسانهای تکیه کرد و باید نشانههای عملی و مواضع رسمی طرفهای درگیر را نیز دنبال کرد.
نکته مهم درباره پیشبینی جنگ در آبان و آذر
آنچه اکنون توجه افکار عمومی را جلب کرده، مشخص کردن ماههای آبان و آذر از سوی مصطفی خوشچشم است؛ اما این تاریخ، موعد اعلامشده برای حمله مجدد آمریکا به ایران نیست.
این تفاوت اهمیت زیادی دارد. یک تحلیلگر میتواند بر اساس برداشت خود از شرایط امنیتی، سیاسی و نظامی، وقوع اتفاقی را در یک بازه زمانی پیشبینی کند؛ اما تا زمانی که نشانههای مستقل و رسمی برای آن وجود نداشته باشد، این پیشبینی نباید به شکل «زمان قطعی جنگ» منتشر شود.
از سوی دیگر، سخنان ترامپ درباره ذخایر مهمات نیز بیشتر حامل پیام سیاسی و نظامی درباره آمادگی آمریکا است و بهتنهایی به معنای تصمیم واشنگتن برای آغاز جنگ جدید نیست.
تحلیل و بررسی؛ پاییز میتواند نقطه حساس باشد، اما تاریخ جنگ مشخص نیست
کنار هم قرار دادن هر دو روایت، یک تصویر مهمتر ایجاد میکند: از یک سو در تهران تحلیلهایی درباره احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران و آمادگی نیروهای مسلح مطرح میشود و از سوی دیگر، رئیسجمهوری آمریکا بر ظرفیت تسلیحاتی و توان تولید مهمات کشورش تأکید میکند.
با این حال، گزارشهای اقتصادی و نظامی اخیر آمریکا نشان میدهد که ادامه یک جنگ پرهزینه برای واشنگتن بدون هزینه نیست. دفتر بودجه کنگره در گزارش ۱۵ سپتامبر خود هزینه جنگ جاری را حدود ۳۸ میلیارد دلار برآورد کرده است؛ موضوعی که نشان میدهد بحث درباره توان نظامی آمریکا باید در کنار هزینه و سرعت جایگزینی تجهیزات بررسی شود.
از سوی دیگر، در صورت شکلگیری دوباره جنگ ایران و اسرائیل یا افزایش تنش میان تهران و واشنگتن، دامنه بحران میتواند فراتر از دو کشور گسترش پیدا کند و بازار انرژی، تردد دریایی و اقتصاد منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.
بنابراین مهمترین نکته فعلی این نیست که «جنگ حتماً در آبان یا آذر آغاز میشود»؛ بلکه آن است که احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا همچنان به مجموعهای از متغیرهای سیاسی، نظامی و دیپلماتیک وابسته است و تاریخ مشخصی برای حمله مجدد آمریکا به ایران از سوی منابع رسمی اعلام نشده است.
جمعبندی؛ آبان و آذر؛ بازه حساس برای جنگ ایران و آمریکا؟
اظهارات مصطفی خوشچشم درباره وقوع یک درگیری چند هفتهای در اواسط یا اواخر پاییز، بار دیگر بحث حمله مجدد آمریکا به ایران را داغ کرده است. همزمان دونالد ترامپ با تأکید بر ذخایر تسلیحاتی آمریکا مدعی شده واشنگتن مهمات کافی برای عملیات فعلی و حتی جنگهای احتمالی در اختیار دارد. با این حال، گزارشهای جدید درباره هزینه جنگ و فشار بر برخی ذخایر تسلیحاتی آمریکا نشان میدهد تصویر واقعی پیچیدهتر از یک ادعای ساده درباره «مهمات نامحدود» است.
در شرایط فعلی، پیشبینی خوشچشم درباره پاییز را باید یک ارزیابی شخصی و نه تاریخ قطعی حمله دانست. مسیر مذاکرات ایران و آمریکا، تحولات اسرائیل و ایران و تصمیمات نظامی واشنگتن در هفتههای آینده، برای ارزیابی احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا اهمیت بیشتری خواهد داشت.
ارسال نظر