افشای طرح امریکا برای تصرف ذخایر اورانیوم ایران و جزئیات سفر محرمانه ژنرال کین

مسئولیت عملیات احتمالی برای دسترسی و انتقال این مواد بر عهده کدام طرف خواهد بود؟

مستقل آنلاین/ بر اساس گزارش شبکه سی‌ان‌ان به نقل از پنج منبع آگاه، ایران در هفته‌های اخیر اقداماتی برای تقویت حفاظت از ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود انجام داده است.

این گزارش مدعی است که از جمله این اقدامات، مسدود کردن برخی تونل‌ها و ایجاد موانعی در ورودی‌ها بوده است.

سی‌ان‌ان همچنین ادعا کرده است که دسترسی به حدود نیم تن اورانیوم با غنای بالای ایران نسبت به یک ماه گذشته دشوارتر، خطرناک‌تر و زمان‌برتر شده است؛ دوره‌ای که رئیس‌جمهور آمریکا به‌صورت علنی احتمال انجام عملیاتی برای تصرف این مواد را مطرح کرده بود.

به نوشته این شبکه، استحکامات جدید می‌تواند در صورت هرگونه توافق احتمالی میان آمریکا و ایران درباره این مواد، چالش‌های فنی و اجرایی بیشتری ایجاد کند و این پرسش را مطرح سازد که مسئولیت عملیات احتمالی برای دسترسی و انتقال این مواد بر عهده کدام طرف خواهد بود.

شبکه خبری «سی‌ان‌ان» همچنین فاش کرده که  ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش امریکا، در سفری فوری و محرمانه به مقر فرماندهی مرکزی (سنتکام)، طرح‌های عملیات زمینی ارتش برای تصرف ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران با توسل به زور را بررسی کرده بود.

با این حال، اینکه ایران برای حفاظت از تأسیسات یا مواد هسته‌ای خود تدابیر امنیتی اتخاذ کند، از نظر فنی و امنیتی غیرعادی نیست و در شرایط تنش نظامی قابل تصور است.

از سوی دیگر، نهادهایی مانند International Atomic Energy Agency نیز در گزارش‌های اخیر اعلام کرده‌اند که وضعیت بخشی از ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران به طور کامل برای بازرسان روشن نیست و خواستار دسترسی و ارائه اطلاعات از سوی ایران شده‌اند.

اما

«فروریختن عمدی تونل‌ها»،

«تله‌گذاری ورودی‌ها با مین‌های انفجاری»،

یا «دشوارتر شدن دسترسی به نیم تن اورانیوم»،

تا جایی که اطلاعات علنی نشان می‌دهد، ادعاهای منتسب به منابع ناشناس هستند و تأیید مستقلی از سوی نهادهای بین‌المللی یا مقامات رسمی برای آن‌ها منتشر نشده است. بنابراین اگر این ادعا درست باشد، از منظر نظامی و مهندسی چند دلیل احتمالی می‌تواند وجود داشته باشد؛ اما باید تأکید کرد که ایران چنین اقدامی را رسماً تأیید نکرده و گزارش سی‌ان‌ان به منابع ناشناس استناد می‌کند. 

مهم‌ترین انگیزه‌های احتمالی عبارت‌اند از:

جلوگیری از تصرف مواد توسط نیروی زمینی

اگر کشوری نگران باشد که نیروهای ویژه دشمن وارد تأسیسات شوند، مسدود کردن تونل‌ها می‌تواند سرعت پیشروی آن‌ها را کاهش دهد یا آنها را مجبور به عملیات مهندسی پیچیده کند.

افزایش هزینه و زمان عملیات

حتی اگر ورودی‌ها بعداً قابل بازگشایی باشند، وجود آوار یا موانع باعث می‌شود عملیات دسترسی روزها یا هفته‌ها طول بکشد و فرصت واکنش ایجاد شود.

ایجاد بازدارندگی

اگر ورودی‌ها دارای تله‌های انفجاری یا موانع مهندسی باشند، هر عملیات زمینی پرریسک‌تر می‌شود و ممکن است طرف مقابل را از اقدام منصرف کند.

حفاظت از محل نگهداری

بسیاری از تأسیسات راهبردی دنیا دارای لایه‌های متعدد حفاظت فیزیکی هستند؛ از درهای سنگین و موانع مهندسی گرفته تا سامانه‌های امنیتی. در شرایط جنگ یا تهدید، تشدید این اقدامات از نظر نظامی قابل تصور است.

اما یک نکته مهم وجود دارد:

منطقی نیست که کشوری به گونه‌ای تونل‌ها را تخریب کند که خودش نیز برای مدت طولانی نتواند به مواد دسترسی داشته باشد. اگر چنین اقدامی انجام شده باشد، احتمالاً هدف آن مسدود کردن سریع ورودی‌ها با امکان بازگشایی بعدی توسط نیروهای خودی بوده است، نه نابودی دائمی مسیرها. این یک روش شناخته‌شده در مهندسی نظامی برای ایجاد «تأخیر» در پیشروی دشمن است.

در نهایت، ادعای «فروریختن عمدی تونل‌ها و مین‌گذاری ورودی‌ها» تاکنون بر اساس گزارش رسانه‌ای و منابع ناشناس مطرح شده و تأیید مستقل و رسمی برای آن منتشر نشده است.