شکست دیپلماسی؛ احتمال وقوع جنگ «بهطور فزایندهای محتملتر» شده است / کوچکترین خطایی باعث نابودی سربازان آمریکایی میشود!
ترامپ، غنیسازی صفر و معادله جنگ؛ یک اندیشکده آمریکایی از افزایش احتمال درگیری میان ایران و آمریکا خبر داده است.
اندیشکده آمریکایی Foreign Policy in Focus در تازهترین تحلیل خود هشدار داده است که احتمال جنگ ایران و آمریکا «بهطور فزایندهای محتملتر» شده؛ هرچند همزمان نشانههایی از تداوم مسیر دیپلماسی نیز دیده میشود. این ارزیابی در حالی منتشر شده که طی هفتههای اخیر، گمانهزنیها درباره سناریوهای احتمالی در صورت تشدید تنشها و حتی وقوع حمله آمریکا به ایران بار دیگر در کانون توجه رسانههای بینالمللی قرار گرفته است.
چهار سناریو روی میز؛ از بنبست تا جنگ فرسایشی
در تحلیل این اندیشکده آمده است که با وجود تلاش دو طرف برای جلوگیری از درگیری مستقیم، دیپلماسی تاکنون به نتیجه قطعی نرسیده است. نویسنده با اشاره به برتری قاطع نظامی آمریکا تأکید میکند این مزیت لزوماً به معنای پیروزی سریع در صورت حمله آمریکا به ایران نخواهد بود؛ چراکه تهران راهبرد افزایش هزینههای جنگ و تکیه بر تابآوری بلندمدت را دنبال میکند.
به باور این تحلیل، وسعت جغرافیایی ایران و ساختار غیرمتمرکز نیروهای نظامی، هرگونه عملیات نظامی را پیچیده و پرهزینه میکند. در همین چارچوب، چهار سناریو مطرح شده است: تداوم بنبست تنش، جنگ کوتاه و قاطع، جنگ طولانی و فرسایشی و در نهایت استفاده محدود از زور با هدف فشار سیاسی.
با این حال هشدار داده شده که حتی یک اقدام محدود نیز میتواند به سرعت از کنترل خارج شده و به سناریوهای پرهزینهتر منتهی شود.
نگاه تلآویو؛ تردید در بازدارندگی واشنگتن
در سوی دیگر، مردخای کدار، نایبرییس پلتفرم خبری نیوزرائل، در گفتوگو با اسرائیل نشنال نیوز مدعی شد تهران تهدیدهای آمریکا را جدی تلقی نمیکند. او اظهارات دونالد ترامپ درباره «کمک در راه است» و همزمان طرح احتمال مذاکره با ایران را رویکردی دوگانه دانست که به گفته او مانع شکلگیری بازدارندگی مؤثر میشود.
کدار ادعا کرد تنها یک اولتیماتوم صریح میتواند تهدیدی معتبر ایجاد کند و در شرایط فعلی، چنین وضعیتی وجود ندارد. وی همچنین مدعی شد جمهوری اسلامی بیش از واشنگتن، اسرائیل را تهدیدی جدی میداند؛ زیرا به باور او، تلآویو در صورت لزوم مستقیماً اقدام نظامی خواهد کرد. این تحلیل در شرایطی مطرح میشود که برخی محافل امنیتی اسرائیل از احتمال حمله مجدد اسرائیل به ایران در صورت ناکامی دیپلماسی سخن میگویند؛ سناریویی که میتواند معادلات منطقه را بهشدت تغییر دهد.
گزارش اسکاینیوز؛ کاهش احتمال جنگ پس از ژنو
همزمان، شبکه اسکای نیوز گزارش داده است که احتمال حمله آمریکا به ایران در مقطع کنونی کاهش یافته است. مذاکرات ژنو بدون دستیابی به نتیجه قطعی پایان یافت؛ نه شکست کامل رقم خورد و نه پیشرفت چشمگیر، اما فضای کلی از کاهش خطر جنگ حکایت دارد.
بر اساس این گزارش، طرفین با میانجیگری عمان توافق کردهاند گفتوگوها را احتمالاً از دوشنبه در وین و در سطح فنی ادامه دهند؛ به این معنا که درباره کلیات تفاهمهایی شکل گرفته و اکنون تمرکز بر جزئیات است. محور مذاکرات ایران و آمریکا، موضوع هستهای و تحریمها عنوان شده و مباحثی چون برنامه موشکی یا مسائل منطقهای در دستور کار قرار ندارد.
اختلاف اصلی همچنان بر سر سطح غنیسازی اورانیوم است؛ ترامپ بر غنیسازی صفر تأکید دارد، در حالی که ایران حفظ سطحی محدود را حق خود میداند. در چنین فضایی، هرچند سایه حمله آمریکا به ایران بهطور کامل کنار نرفته، اما مسیر دیپلماسی فعلاً دست بالا را دارد.
واکنشهای داخلی؛ هشدار نظامی و خط قرمز هستهای
در داخل کشور نیز مقامهای سیاسی و نظامی به اظهارات اخیر رئیسجمهور آمریکا واکنش نشان دادهاند. ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ارشد نیروهای مسلح، هشدار داد در صورت هرگونه درگیری، نیروها و تجهیزات آمریکایی هدف قرار خواهند گرفت و هر اقدام «نابخردانه» میتواند آتش گستردهای در منطقه شعلهور کند.
احمد خاتمی، امام جمعه تهران، با اشاره به مذاکرات ژنو تأکید کرد جمهوری اسلامی هرگز زیر بار تعلیق غنیسازی نرفته و نخواهد رفت و طرح چنین موضوعی را «محال» دانست.
احمد محمودی، امام جمعه اصفهان، نیز تصریح کرد در دکترین سیاست خارجی جمهوری اسلامی، مذاکره تنها یک ابزار است و راهبرد اصلی، تأمین امنیت ملی و مقاومت در برابر نظام سلطه است.
در مجموع، اگرچه برخی ارزیابیها از کاهش خطر فوری جنگ حکایت دارد، اما همزمان سناریوهای سختتری نیز در محافل تحلیلی مطرح است؛ از جمله احتمال حمله مجدد اسرائیل به ایران در صورت شکست مذاکرات یا تغییر محاسبات راهبردی بازیگران منطقهای.
به همین دلیل، فضای سیاسی و امنیتی پیرامون پرونده هستهای ایران همچنان در وضعیتی شکننده قرار دارد؛ وضعیتی که میتواند با یک تصمیم سیاسی یا خطای محاسباتی، به مرحلهای کاملاً متفاوت وارد شود.
ارسال نظر