فوری / پنتاگون برای حمله مجدد به ایران آماده میشود!
پنتاگون آماده جنگ مجدد با ایران شد؛ گزینههای حمله روی میز است، اما ترامپ چه گفت؟
گزارشهای تازه از واشینگتن از آمادهسازی ارتش آمریکا برای احتمال ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران حکایت دارد؛ آمادهسازی سنتکام نشان میدهد گزینه نظامی بار دیگر بهطور جدی روی میز واشینگتن قرار گرفته است.
پنتاگون برای حمله مجدد آمریکا به ایران آماده میشود؟
سایت خبری آکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده است که پنتاگون در روزهای اخیر از فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، خواسته آمادگی خود را برای احتمال حمله مجدد به ایران تکمیل کند.
این دستور بهتنهایی به معنای آن نیست که کاخ سفید تصمیم گرفته حمله را آغاز کند. طبق گزارش آکسیوس، برای آغاز عملیات تاریخ مشخصی تعیین نشده و دونالد ترامپ نیز تا زمان انتشار این گزارش تصمیم نهایی درباره حمله جدید را اتخاذ نکرده بود. با این حال، صدور چنین دستوری نشان میدهد ارتش آمریکا باید برای سناریویی آماده باشد که در آن، درگیری نظامی با ایران دوباره وارد مرحله گسترده شود.
آکسیوس همچنین گزارش داده که در صورت اجرای عملیات اهداف احتمالی میتواند شامل زیرساختهای انرژی، تأسیسات هستهای و دیگر زیرساختهای مهم ایران باشد. در همین حال، رایزنیهای امنیتی در دولت آمریکا ادامه داشته و تماسهای دونالد ترامپ با بنیامین نتانیاهو نیز از سر گرفته شده است.
آتلانتیک: گزینههای حمله پیش از انتخابات بررسی شده است
همزمان با گزارش آکسیوس، نشریه آتلانتیک نیز از بررسی گزینههای نظامی جدید در دولت آمریکا خبر داده است.
طبق گزارش اختصاصی این نشریه، کاخ سفید از پنتاگون خواسته گزینههایی برای حمله به اهدافی در ایران تهیه کند که در صورت تصمیم رئیسجمهوری، امکان اجرای آنها پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا وجود داشته باشد. آتلانتیک نوشته است که مسئله قیمت سوخت و هزینه سیاسی ادامه جنگ در محاسبات دولت ترامپ اهمیت ویژهای پیدا کرده است.
این موضوع از یک جهت اهمیت دارد: اگر واشینگتن واقعاً در حال بررسی زمانبندی عملیات نظامی بر اساس تقویم انتخاباتی باشد احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا دیگر فقط یک مسئله نظامی نیست و مستقیماً به سیاست داخلی آمریکا نیز گره خورده است.
با این حال، گزارش آتلانتیک نیز از تصمیم قطعی برای حمله خبر نمیدهد؛ بلکه از بررسی گزینهها و اختلاف نظر در دولت آمریکا درباره پیامدهای چنین اقدامی سخن میگوید.
تناقض مهم: پنتاگون آماده میشود، ترامپ میگوید حمله نمیکنیم
در ظاهر دو پیام متناقض از واشینگتن به گوش میرسد.
از یک سو، پنتاگون و سنتکام برای احتمال ازسرگیری عملیات علیه ایران آماده میشوند و گزینههای نظامی در حال بررسی است. از سوی دیگر، دونالد ترامپ امروز اعلام کرده که آمریکا پیش از انتخابات میاندورهای ماه نوامبر به ایران حمله نخواهد کرد.
خبرگزاری رویترز گزارش داده که ترامپ در ۸ اکتبر گفته است آمریکا در حال گفتوگوهای «سازنده» با ایران است و پیش از انتخابات ۳ نوامبر اقدام نظامی جدیدی علیه تهران انجام نخواهد داد. او در عین حال تأکید کرده محاصره بنادر ایران همچنان برقرار است و مسئله تنگه هرمز نیز در مرکز بحران باقی مانده است.
در نتیجه، در مقطع فعلی نمیتوان گفت حمله مجدد آمریکا به ایران در روزهای آینده قطعی شده است.
آنچه با اطمینان بیشتری میتوان گفت این است که واشینگتن همزمان دو مسیر را باز نگه داشته است: فشار نظامی و ادامه گزینه دیپلماتیک.
ترامپ از پایان «خیلی زود» جنگ و سقوط قیمت نفت گفت
دونالد ترامپ در سخنان اخیر خود بار دیگر مدعی شد جنگ با ایران «خیلی زود» پایان خواهد یافت و ایران را کشوری شکستخورده توصیف کرد.
او همچنین درباره نفت و تنگه هرمز گفت آمریکا به اهمیت جریان نفت از این مسیر توجه دارد و ادعا کرد پس از پایان جنگ، قیمت نفت و سوخت کاهش خواهد یافت.
ترامپ در همین چارچوب گفته است: «وقتی این جنگ تمام شود که خیلی زود خواهد بود، آنها یک کشور شکستخوردهاند، کمی رمق برایشان مانده، اما نه زیاد.»
رئیسجمهوری آمریکا همچنین درباره توافق با ایران گفت که به دنبال توافق است اما این توافق را به موضوع برنامه هستهای ایران گره زد و ادعا کرد واشینگتن اجازه دستیابی ایران به سلاح هستهای را نخواهد داد.
از سوی دیگر، ترامپ درباره قیمت نفت نیز گفته است که با پایان جنگ قیمت نفت «مثل سنگ» پایین خواهد آمد. این موضع با اهمیت اقتصادی بحران برای دولت آمریکا ارتباط مستقیم دارد؛ چرا که افزایش قیمت انرژی به یکی از مشکلات سیاسی دولت در آستانه انتخابات میاندورهای تبدیل شده است.
چرا انتخابات میاندورهای آمریکا در تصمیم ترامپ درباره ایران مهم شده است؟
یکی از مهمترین زوایای پنهان این بحران ارتباط میان جنگ ایران و آمریکا و انتخابات میاندورهای آمریکا است.
انتخابات ۳ نوامبر برای جمهوریخواهان اهمیت زیادی دارد و قیمت بالای سوخت میتواند فشار سیاسی بر دولت ترامپ را افزایش دهد. رویترز گزارش داده که جنگ و قیمت بالای بنزین به مسئلهای مهم در رقابتهای انتخاباتی تبدیل شده و همین موضوع پایان دادن به درگیری یا کاهش قیمت نفت را برای کاخ سفید جذابتر کرده است.
از طرف دیگر، آتلانتیک گزارش داده که برخی محافل در دولت ترامپ معتقدند اقدام نظامی میتواند از نظر سیاسی به نمایش قدرت رئیسجمهوری کمک کند؛ در حالی که منتقدان داخل دولت درباره خطر گسترش جنگ، تهدید نیروهای آمریکایی و تبعات اقتصادی آن هشدار میدهند.
بنابراین، احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا فقط تابع محاسبات نظامی نیست؛ قیمت نفت، تنگه هرمز، محبوبیت دولت و انتخابات میاندورهای نیز در تصمیمگیری واشینگتن نقش دارند.
موضع ایران؛ تنگه هرمز در مرکز پیام تهران
در تهران نیز مسئله تنگه هرمز همچنان یکی از اصلیترین محورهای موضعگیری درباره مذاکرات ایران و آمریکا است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، گفته پیشنهادهای آمریکا همچنان در چارچوب مواضع قبلی واشینگتن درباره پرونده هستهای قرار دارد اما تمرکز ایران بر امنیت تنگه هرمز است.
بقائی همچنین درباره هماهنگی با چین و روسیه در موضوع هستهای گفت: «درباره موضوع هستهای همواره با چین و روسیه مشورت کرده و هماهنگ عمل میکنیم.»
او گزارشهایی درباره موافقت ایران با بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تهران در ازای کاهش تحریمها را نیز رد کرد و گفت چنین بحثی مطرح نشده است.
سخنگوی وزارت خارجه تأکید کرد شروط تهران در قالب طرح موسوم به «هفت روزه» به میانجیها منتقل شده است. گزارشهای تازه نیز نشان میدهد ارتباط غیرمستقیم تهران و واشینگتن از طریق میانجیها همچنان ادامه دارد.
پرونده مذاکرات ایران و آمریکا هنوز باز است
نکته مهم در شرایط فعلی این است که تهدید نظامی و مذاکره همزمان در جریان هستند.
رویترز پیشتر گزارش داده بود که تهران و واشینگتن درباره یک راه حل مرحلهای برای پایان دادن به درگیری و بازگشایی تنگه هرمز گفتوگو کردهاند. محور اصلی اختلاف، ترتیب اقدامات و حفظ اهرم فشار هر دو طرف بوده است.
اکنون نیز ترامپ از «گفتوگوهای سازنده» با ایران سخن میگوید؛ در حالی که تهران تأکید دارد هنوز وارد بحث هستهای مورد نظر واشینگتن نشده و شروط خود را از مسیر میانجیها منتقل کرده است.
این وضعیت باعث شده توافق ایران و آمریکا و احتمال جنگ مجدد بهصورت همزمان روی میز باقی بمانند.
تحلیل و بررسی؛ آیا حمله مجدد آمریکا به ایران واقعاً نزدیک است؟
بررسی مجموعه اطلاعات موجود نشان میدهد خطر ازسرگیری درگیری را نمیتوان نادیده گرفت اما تبدیل «آمادگی نظامی» به «عملیات واقعی» چند مرحله فاصله دارد.
مهمترین نشانه افزایش خطر، دستور پنتاگون به سنتکام برای تکمیل آمادگی عملیات عمده است. چنین دستوری نشان میدهد ارتش آمریکا باید قابلیت اجرای سریع سناریوهای نظامی را حفظ کند.
اما در طرف مقابل، اعلام صریح ترامپ درباره حمله نکردن پیش از انتخابات میاندورهای یک مانع سیاسی مهم ایجاد کرده است. بنابراین اگر موضع او تغییر نکند گزارشهای مربوط به آمادهسازی نظامی لزوماً به معنای حمله در روزهای آینده نیست.
عامل سوم، تنگه هرمز است. این تنگه نهتنها یک موضوع امنیتی، بلکه اهرمی اقتصادی برای هر دو طرف محسوب میشود. رویترز گزارش داده است که اختلال در مسیرهای کشتیرانی منطقه همچنان قیمت نفت را تحت فشار قرار داده و نفت برنت در ۸ اکتبر به بالای ۱۰۴ دلار در هر بشکه رسید.
از همین رو، حمله مجدد اسرائیل به ایران یا اقدام مستقیم آمریکا میتواند دوباره بازار انرژی، حملونقل دریایی و اقتصاد منطقه را تحت تأثیر قرار دهد و بهسرعت دامنه بحران را فراتر از میدان نظامی ببرد.
سه سناریوی پیش روی ایران و آمریکا
سناریوی اول؛ ادامه فشار بدون حمله جدید:
آمریکا از تهدید نظامی و آمادگی پنتاگون بهعنوان اهرم فشار استفاده میکند و همزمان مذاکرات غیرمستقیم ادامه مییابد. با توجه به اظهارات اخیر ترامپ، این سناریو در کوتاهمدت اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
سناریوی دوم؛ توافق محدود:
تهران و واشینگتن درباره تنگه هرمز، تحریمها و برخی موضوعات هستهای به یک تفاهم مرحلهای برسند. در این صورت احتمال جنگ مجدد ایران و آمریکا کاهش خواهد یافت و بازار نفت نیز میتواند واکنش مثبتی نشان دهد.
سناریوی سوم؛ شکست مذاکرات و بازگشت حملات:
اگر تبادل پیامها به بنبست برسد یا در تنگه هرمز حادثه بزرگی رخ دهد، گزینه نظامی که اکنون پنتاگون برای آن آماده میشود میتواند دوباره فعال شود. در چنین شرایطی احتمال حمله به زیرساختهای انرژی، اهداف هستهای و دیگر مراکز راهبردی ایران افزایش خواهد یافت.
جمعبندی؛ آمریکا برای حمله مجدد به ایران آماده میشود؟
در حال حاضر نمیتوان از حمله مجدد آمریکا به ایران بهعنوان یک تصمیم قطعی سخن گفت. آنچه تأیید شده، آمادهسازی سنتکام برای احتمال ازسرگیری عملیات عمده و بررسی گزینههای نظامی در دولت آمریکاست؛ اما همزمان ترامپ اعلام کرده پیش از انتخابات میاندورهای ۳ نوامبر حمله جدیدی علیه ایران انجام نخواهد شد.
بنابراین، تصویر فعلی بیش از آنکه نشانه آغاز فوری جنگ مجدد ایران و آمریکا باشد، بیانگر یک بازی پرریسک میان فشار نظامی، بحران تنگه هرمز، قیمت نفت و مذاکرات ایران و آمریکا است. اگر مسیر دیپلماسی شکست بخورد آمادگی نظامی فعلی میتواند به مهمترین پشتوانه گزینه حمله تبدیل شود؛ اما اگر مذاکرات به تفاهم برسد همین آمادگی ممکن است صرفاً بهعنوان اهرم فشار واشینگتن باقی بماند.
ارسال نظر