ترامپ پس از شکست مفتضحانه جمهوری‌خواهان: جنگ با ایران تمام شد!
دموکرات‌ها کنگره را از ترامپ گرفتند؛ حمله مجدد آمریکا به ایران منتفی شد.
نتیجه انتخابات آمریکا می‌تواند محاسبات دونالد ترامپ را در حساس‌ترین مقطع تقابل واشنگتن و تهران تغییر دهد. دموکرات‌ها موفق شده‌اند کنترل هر دو مجلس کنگره را از جمهوری‌خواهان بگیرند؛ اتفاقی که برای رئیس‌جمهور آمریکا در دو سال پایانی دوره ریاست‌جمهوری‌اش محدودیت‌های سیاسی تازه‌ای ایجاد می‌کند. آیا شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان می‌تواند مانع تشدید جنگ با ایران شود؟
انتخابات آمریکا؛ دموکرات‌ها هر دو مجلس را از ترامپ گرفتند
انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا با یک شکست سیاسی مهم برای دونالد ترامپ و حزب جمهوری‌خواه همراه شده است. دموکرات‌ها توانسته‌اند اکثریت مجلس نمایندگان و مجلس سنا را به دست آورند؛ تغییری که موازنه قدرت در واشنگتن را برای دو سال باقی‌مانده از ریاست‌جمهوری ترامپ دگرگون می‌کند.
شبکه سی‌بی‌اس نیوز در پوشش زنده انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا اعلام کرد که دموکرات‌ها کنترل هر دو مجلس کنگره را به دست آورده‌اند. در گزارش‌های اولیه شمارش آرا همچنان ادامه داشت و ارقام کرسی‌ها به‌تدریج به‌روزرسانی می‌شد؛ بنابراین اعداد اولیه ۱۹۵ کرسی دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان و ۵۲ کرسی این حزب در سنا را نباید نتیجه نهایی و تثبیت‌شده انتخابات میان‌دوره‌ای تلقی کرد.
خبرگزاری رویترز نیز در گزارش چهارم نوامبر خود پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس را تأیید کرد و این نتیجه را شکستی گسترده برای رئیس‌جمهور آمریکا دانست.
اهمیت این اتفاق فقط به تغییر ترکیب سیاسی کنگره محدود نیست. از ژانویه ۲۰۲۷، دموکرات‌ها می‌توانند با در اختیار گرفتن ریاست کمیته‌های مهم، روند بررسی سیاست‌های دولت، انتصاب‌های سیاسی و برنامه‌های اقتصادی ترامپ را با محدودیت‌های بیشتری مواجه کنند.
چرا انتخابات آمریکا برای سیاست ترامپ در قبال ایران اهمیت دارد؟
یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا مورد توجه قرار داشت، جنگ با ایران و پیامدهای اقتصادی و سیاسی آن بود.
خبرگزاری رویترز در تحلیل خود از نتایج انتخابات، جنگ با ایران، افزایش هزینه‌های زندگی، تعرفه‌های تجاری و نارضایتی از عملکرد دولت را از عوامل مؤثر بر رأی‌دهندگان معرفی کرد.
این موضوع از یک جهت اهمیت ویژه دارد: ترامپ پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای تلاش کرده بود نشان دهد تقابل با تهران تحت کنترل واشنگتن قرار دارد و ایالات متحده می‌تواند بدون ورود به یک جنگ گسترده، اهداف خود را دنبال کند.
اما نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای نشان می‌دهد که ادامه سیاست‌های دولت، به‌ویژه در حوزه جنگ و اقتصاد، نتوانسته رضایت کافی در میان بخش مهمی از رأی‌دهندگان ایجاد کند.
دموکرات‌ها اکنون فرصت دارند از اکثریت خود در کنگره برای افزایش نظارت بر تصمیم‌های کاخ سفید استفاده کنند. این نظارت می‌تواند شامل بررسی هزینه‌های جنگ، نحوه اجرای عملیات نظامی، اطلاعات ارائه‌شده به قانون‌گذاران و سیاست دولت در قبال ایران باشد.
با این حال، نباید از پیروزی دموکرات‌ها نتیجه گرفت که ترامپ دیگر امکان اقدام نظامی علیه ایران را ندارد. رئیس‌جمهور آمریکا همچنان اختیارات اجرایی و فرماندهی نیروهای مسلح را در اختیار دارد و تغییر اکثریت کنگره به‌تنهایی این اختیارات را از او سلب نمی‌کند.
ترامپ بعد از انتخابات آمریکا: برنامه فوری برای حمله به ایران نداریم
درست در آستانه پایان رأی‌گیری انتخابات میان‌دوره‌ای، دونالد ترامپ در گفت‌وگویی تلفنی با روزنامه فایننشال تایمز درباره احتمال تشدید جنگ با ایران اظهارنظر کرد.
به نوشته فایننشال تایمز و گزارش خبرگزاری رویترز در سوم نوامبر، ترامپ گفت ایالات متحده در حال حاضر برنامه فوری برای حمله به ایران ندارد و از وضعیت موجود در تقابل با تهران رضایت دارد.
او درباره شرایط فعلی گفت: «به نظر می‌رسد ما به هر آنچه می‌خواستیم می‌رسیم.»
این اظهارنظر در شرایطی مطرح شد که پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای، گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال ازسرگیری حمله مجدد آمریکا به ایران پس از پایان رأی‌گیری مطرح شده بود.
ترامپ همچنین در پاسخ به پرسشی درباره نشانه‌های مطرح‌شده از سوی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، مبنی بر احتمال وقوع حمله در روزهای پایانی هفته بر آمادگی نظامی آمریکا تأکید کرد.
او گفت: «من آماده‌ام، ما آماده‌ایم. در صورت نیاز کاملاً آماده و مسلح هستیم، اما شاید دلیلی برای انجام آن وجود نداشته باشد.»
این بخش از اظهارات ترامپ اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا او نه‌تنها احتمال حمله فوری را رد نکرده، بلکه آمادگی برای اقدام نظامی را نیز حفظ کرده است.
به بیان دیگر، پیام رئیس‌جمهور آمریکا دو بخش متفاوت دارد: نخست، واشنگتن فعلاً تصمیمی برای آغاز حمله جدید به ایران ندارد؛ دوم، گزینه نظامی همچنان روی میز باقی مانده است.
محاصره اقتصادی ایران؛ اهرمی که ترامپ حاضر نیست به‌آسانی کنار بگذارد
یکی از بخش‌های مهم مصاحبه ترامپ با فایننشال تایمز، توضیحات او درباره وضعیت اقتصادی ایران و تنگه هرمز بود.
رئیس‌جمهور آمریکا مدعی شد که اکنون نفت بیشتری نسبت به دوره پیش از جنگ از تنگه هرمز عبور می‌کند. او همچنین محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا را اقدامی موفق در تضعیف اقتصاد تهران توصیف کرد.
ترامپ با ابراز رضایت از شرایط موجود، وضعیت را «فوق‌العاده» توصیف کرد و گفت آمریکا در واقع درگیر جنگی مانند جنگ‌های جهانی با ایران نیست.
او در توضیح این موضع گفت: «من وضعیت فعلی را جنگی مانند جنگ اوکراین یا جنگ جهانی اول و دوم نمی‌دانم.»
این اظهارات نشان می‌دهد که دولت آمریکا می‌خواهد میان فشار اقتصادی، محدودیت‌های تجاری و تهدید نظامی تمایز قائل شود.
از نگاه واشنگتن اگر فشار اقتصادی بتواند بدون نیاز به عملیات نظامی گسترده، تهران را به پذیرش خواسته‌های آمریکا نزدیک کند ادامه همین مسیر می‌تواند هزینه کمتری برای دولت ترامپ داشته باشد.
البته ادعای ترامپ درباره افزایش عبور نفت از تنگه هرمز و میزان موفقیت محاصره بنادر ایران، ارزیابی رئیس‌جمهور آمریکاست و به‌تنهایی نمی‌توان آن را معادل تأیید مستقل وضعیت اقتصادی و تجاری ایران دانست.
اورانیوم غنی‌شده ایران؛ موضوعی که همچنان مانع توافق ایران و آمریکا است
در میان موضوعات مطرح‌شده در مصاحبه ترامپ، سرنوشت ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران یکی از مهم‌ترین موارد بود.
رئیس‌جمهور آمریکا گفت مذاکرات غیرمستقیم درباره این ذخایر ادامه دارد اما از باقی‌ماندن مواد غنی‌شده در محل نگهداری آنها رضایت ندارد.
او در این‌باره گفت: «با وجود اینکه این مواد زیر صدها تن سنگ قرار دارند از اینکه همچنان آنجا باقی بمانند خوشحال نیستم.»
ترامپ همچنین تأکید کرد که این موضوع یکی از محورهای گفت‌وگو با ایران است و واشنگتن منتظر خواهد ماند تا نتیجه مذاکرات مشخص شود.
اهمیت این اظهارات در آن است که نشان می‌دهد اختلاف هسته‌ای همچنان یکی از موضوعات اصلی در محاسبات امنیتی دولت آمریکا است.
حتی اگر در کوتاه‌مدت تصمیمی برای حمله نظامی وجود نداشته باشد، باقی‌ماندن ذخایر اورانیوم غنی‌شده و اختلاف بر سر سرنوشت آنها می‌تواند زمینه‌ساز تداوم فشارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی علیه ایران شود.
پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای چه محدودیت‌هایی برای ترامپ ایجاد می‌کند؟
کنترل هم‌زمان مجلس نمایندگان و سنا، موقعیت سیاسی ترامپ را در کنگره به‌طور محسوسی تضعیف می‌کند.
بر اساس تحلیل رویترز درباره پیامدهای انتخابات میان‌دوره‌ای، دموکرات‌ها با کسب اکثریت در هر دو مجلس می‌توانند چند ابزار مهم را در برابر دولت قرار دهند:
افزایش نظارت بر دولت: کمیته‌های کنگره می‌توانند درباره تصمیم‌های دولت، هزینه‌های نظامی و عملکرد مقام‌های اجرایی تحقیق کنند.
احضار مقام‌ها و مطالبه اسناد: کمیته‌های مجلس نمایندگان می‌توانند از اختیارات تحقیقاتی و احضار برای بررسی عملکرد دولت استفاده کنند.
محدود کردن انتصاب‌ها: اکثریت دموکرات‌ها در سنا می‌تواند تأیید وزیران، سفیران و نامزدهای قضایی مورد نظر ترامپ را دشوارتر کند.
فشار بر بودجه نظامی: بررسی و تصویب اعتبارات دولتی می‌تواند به یکی از ابزارهای چانه‌زنی سیاسی دموکرات‌ها تبدیل شود.
متوقف کردن طرح‌های جمهوری‌خواهان: کنترل دستور کار قانون‌گذاری در هر دو مجلس، امکان پیشبرد برنامه‌های حزبی ترامپ را کاهش می‌دهد.
با این حال، این تغییرات از زمان آغاز به کار کنگره جدید در ژانویه ۲۰۲۷ اثر کامل خود را نشان می‌دهد و به معنای توقف فوری اختیارات دولت فعلی نیست.
نکته دیگر اینکه حتی با اکثریت دموکرات‌ها، تصویب بسیاری از طرح‌ها در سنا به حمایت گسترده‌تری نیاز دارد. همچنین ترامپ می‌تواند مصوبات کنگره را وتو کند؛ مگر اینکه مخالفان بتوانند آرای لازم برای عبور از وتو را به دست آورند.
تحلیل و بررسی؛ آیا پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای احتمال حمله آمریکا به ایران را کاهش می‌دهد؟
پاسخ به این پرسش به سه عامل بستگی دارد: اختیارات نظامی ترامپ، میزان فشار سیاسی کنگره و وضعیت مذاکرات تهران و واشنگتن.
۱. ترامپ از نظر سیاسی در موقعیت ضعیف‌تری قرار گرفته است
از دست دادن اکثریت کنگره برای رئیس‌جمهور آمریکا فقط یک شکست انتخاباتی نیست. او در دو سال پایانی دوره ریاست‌جمهوری خود با کنگره‌ای روبه‌رو خواهد شد که می‌تواند تصمیم‌های دولت را به چالش بکشد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس در تحلیل نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای، به احتمال آغاز تحقیقات گسترده دموکرات‌ها درباره عملکرد دولت و سیاست‌های ترامپ اشاره کرده است.
۲. پیروزی دموکرات‌ها به معنای ممنوعیت حمله نظامی نیست
یکی از اشتباهات احتمالی در تحلیل نتایج انتخابات آمریکا این است که تصور شود با تغییر اکثریت کنگره، رئیس‌جمهور دیگر نمی‌تواند دستور عملیات نظامی صادر کند.
در ساختار سیاسی آمریکا، رئیس‌جمهور فرمانده کل نیروهای مسلح است. کنگره نیز ابزارهای نظارتی، بودجه‌ای و قانونی برای محدودکردن عملیات نظامی دارد. بنابراین، تغییر ترکیب کنگره می‌تواند هزینه سیاسی و حقوقی تصمیم‌های نظامی ترامپ را افزایش دهد، اما به‌تنهایی مانع اقدام فوری او نمی‌شود.
۳. فشار اقتصادی ممکن است جایگزین حمله گسترده شود
اظهارات ترامپ درباره محاصره بنادر ایران و رضایت از وضعیت فعلی نشان می‌دهد که دولت او همچنان به دنبال استفاده از اهرم‌های اقتصادی برای گرفتن امتیاز از تهران است.
اگر واشنگتن تصور کند فشار اقتصادی و مذاکرات می‌توانند نتیجه مورد نظر را ایجاد کنند، احتمال دارد ادامه این مسیر را به عملیات نظامی گسترده ترجیح دهد.
با این حال، اگر مذاکرات به بن‌بست برسد یا اختلاف بر سر ذخایر اورانیوم غنی‌شده تشدید شود، احتمال بازگشت گزینه نظامی را نمی‌توان منتفی دانست.
۴. اختلاف ترامپ و نتانیاهو می‌تواند به عامل تعیین‌کننده تبدیل شود
یکی از نکات قابل توجه مصاحبه فایننشال تایمز، اشاره مستقیم به احتمال حمله مجدد اسرائیل به ایران بود.
ترامپ با وجود تأکید بر آمادگی نظامی آمریکا، از ضرورت نداشتن حمله در شرایط فعلی سخن گفت. این موضع نشان می‌دهد که دست کم در سطح اظهارات علنی، واشنگتن تمایلی به اعلام تصمیم قطعی برای تشدید فوری درگیری ندارد.
با این حال، موضع اسرائیل و تحولات میدانی می‌توانند محاسبات آمریکا را تغییر دهند.
جمع‌بندی؛ انتخابات آمریکا چه پیامی برای ایران دارد؟
پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات آمریکا قدرت سیاسی ترامپ را در واشنگتن محدودتر می‌کند و احتمالاً نظارت بر تصمیم‌های نظامی و سیاست خارجی دولت او را افزایش خواهد داد.
اما این نتیجه به معنای پایان تهدید نظامی علیه ایران نیست. ترامپ همچنان از آمادگی نیروهای آمریکایی برای حمله به ایران سخن می‌گوید و اختلاف بر سر ذخایر اورانیوم غنی‌شده نیز حل‌نشده باقی مانده است.
مهم‌ترین پیام انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا برای تهران این است که ترامپ از این پس باید علاوه بر محاسبات نظامی و دیپلماتیک، هزینه‌های داخلی تصمیم‌های خود را نیز در نظر بگیرد.
بنابراین، نتیجه انتخابات آمریکا می‌تواند احتمال تشدید بدون هزینه سیاسی تقابل با ایران را کاهش دهد، اما سرنوشت جنگ ایران و آمریکا همچنان به مسیر مذاکرات، تصمیم‌های واشنگتن و تحولات امنیتی منطقه وابسته است.
ارسال نظر