وحشت از شیوع طاعون روسی؛ تازه‌ترین جزئیات پرونده جنجالی اعلام شد!

ماجرای مرگ یک کارمند ۲۸ ساله مؤسسه تحقیقات ضد طاعون در ایرکوتسک روسیه همچنان خبرساز است اما تازه‌ترین اطلاعات سازمان جهانی بهداشت و مقام‌های روسیه نشان می‌دهد تاکنون هیچ مورد تأیید شده‌ای از طاعون در میان افراد در تماس با این زن شناسایی نشده است.

در تازه‌ترین تحول، سازمان جهانی بهداشت (WHO) اعلام کرده مقام‌های روسیه به این سازمان اطلاع داده‌اند که هیچ مورد ابتلا به طاعون در شهر ایرکوتسک تأیید نشده است. همچنین افرادی که با کارمند فوت شده مؤسسه ضد طاعون در تماس بوده‌اند، برای ابتلا به عوامل بیماری‌زای خطرناک مورد آزمایش قرار گرفته‌اند و نتیجه آزمایش‌های آنها منفی بوده است.

با وجود این، پرونده هنوز از نظر علت دقیق مرگ کارمند آزمایشگاه کاملاً بسته نشده و همچنان ابهام‌هایی درباره بیماری او وجود دارد.

ماجرای طاعون در روسیه از کجا شروع شد؟

این پرونده پس از مرگ داریا شیپیلووا، ۲۸ ساله و کارمند مؤسسه تحقیقات ضد طاعون سیبری و خاور دور در ایرکوتسک، مورد توجه قرار گرفت.

شیپیلووا در اواخر سپتامبر با علائم شدید ذات‌الریه در بیمارستان شهر شلخوف بستری شد و در شب ۲ اکتبر جان باخت.

از همان ابتدا به دلیل محل کار او، احتمال ابتلا به طاعون ریوی مطرح شد. برخی رسانه‌ها و کانال‌های روسی نیز مدعی شدند که او ممکن است در جریان کار آزمایشگاهی با عامل بیماری‌زای طاعون تماس پیدا کرده باشد.

یکی از روایت‌های منتشر شده این بود که او در ۲۵ سپتامبر یک لوله آزمایش حاوی عامل طاعون را شکسته و پس از آن بیمار شده است.

اما این روایت تاکنون از سوی مقام‌های رسمی تأیید نشده است.

روس‌پاتربنادزور، نهاد ناظر بهداشت عمومی روسیه، اعلام کرده در بررسی‌های انجام‌شده میکروارگانیسمی که بتوان آن را به فعالیت حرفه‌ای شیپیلووا مرتبط دانست در نمونه‌های او پیدا نشده است. این نهاد همچنین گفته هیچ حادثه‌ای هنگام کار با میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا در مؤسسه ثبت نشده است.

علت مرگ کارمند آزمایشگاه چه اعلام شده است؟

طبق آخرین موضع رسمی روسیه علت مرگ شیپیلووا «ذات‌الریه با علت نامشخص» اعلام شده است.

این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا برخلاف برخی گزارش‌های اولیه هنوز تشخیص «طاعون ریوی» به‌عنوان علت مرگ او به‌صورت رسمی تأیید نشده است.

ایگور کوبزف، فرماندار منطقه ایرکوتسک، نیز اعلام کرده بررسی‌های انجام شده هیچ میکروارگانیسم مرتبط با فعالیت حرفه‌ای این زن را در نمونه‌های زیستی او پیدا نکرده است. همچنین طی روزهای پس از مرگ او مورد جدیدی از مراجعه کارکنان مؤسسه ضدطاعون به پزشک گزارش نشده است.

تکلیف حدود ۲۰۰ نفر قرنطینه شده چه شد؟

پس از مرگ این کارمند نزدیک به ۲۰۰ نفر از افرادی که با او در تماس بودند تحت مراقبت و قرنطینه قرار گرفتند.

تازه‌ترین گزارش‌ها نشان می‌دهد بیشتر این افراد هیچ نشانه‌ای از طاعون نداشته‌اند و حدود ۶۰ درصد افراد قرنطینه شده آزاد شده‌اند.

بررسی‌های انجام شده در میان افراد در تماس با شیپیلووا در مواردی ابتلا به کووید-۱۹ و رینوویروس را نشان داده اما طاعون یا بیماری عفونی خطرناک دیگری در آنها شناسایی نشده است.

سازمان جهانی بهداشت درباره طاعون روسیه چه گفت؟

مهم‌ترین تحول امروز ورود رسمی سازمان جهانی بهداشت به ارزیابی وضعیت است.

سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده روسیه گزارش داده است که هیچ مورد تأیید شده‌ای از طاعون در ایرکوتسک وجود ندارد و افراد در تماس با زن فوت شده نیز در آزمایش‌ها موردی از عامل بیماری‌زای خطرناک نشان نداده‌اند.

با این حال، WHO تأکید کرده که هنوز مشخص نیست آیا خود کارمند فوت شده به‌طور قطعی از نظر طاعون آزمایش شده و نتیجه نهایی درباره ابتلای احتمالی او منتشر شده است یا خیر. به همین دلیل، پرونده از نظر علت دقیق بیماری او همچنان دارای ابهام است.

با وجود این ابهام، سازمان جهانی بهداشت خطر برای عموم مردم را پایین ارزیابی کرده است.

آیا بیمارستان‌های روسیه قرنطینه شده‌اند؟

در روزهای گذشته گزارش‌های متعددی درباره قرنطینه چند بیمارستان در ایرکوتسک منتشر شد.

برخی رسانه‌های منطقه‌ای از اعمال محدودیت در چند بیمارستان و حتی یک مرکز زایمان خبر داده بودند. همچنین گزارش‌هایی درباره محدود شدن رفت‌وآمد بیش از ۶۰ نفر از کارکنان مؤسسه ضد طاعون منتشر شد.

اما وضعیت بیمارستان‌ها نیز مانند اصل ماجرای طاعون با روایت‌های متناقض همراه بوده است.

گزارش یک رسانه محلی در ۶ اکتبر اعلام کرد بیمارستان‌های منطقه در وضعیت عادی فعالیت می‌کنند و مقام‌های منطقه‌ای نیز فعال بودن بیمارستان‌ها را تأیید کرده‌اند.

از سوی دیگر، گزارش‌های رسانه‌ای همچنان از اعمال برخی محدودیت‌های احتیاطی در مراکز درمانی خبر می‌دهند. به همین دلیل، نمی‌توان در حال حاضر ادعای «تعطیلی کامل چندین بیمارستان به دلیل شیوع طاعون» را به‌عنوان یک واقعیت قطعی مطرح کرد.

آیا واقعاً ویروس ناشناخته‌ای از آزمایشگاه روسیه خارج شده است؟

تا این لحظه هیچ مدرک معتبری برای تأیید این ادعا منتشر نشده است.

نکته مهم این است که طاعون اساساً یک بیماری باکتریایی است و عامل آن باکتری Yersinia pestis است؛ بنابراین استفاده از عبارت «ویروس طاعون» نیز از نظر علمی نادرست است.

روایت‌های منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی درباره «ویروس ناشناخته»، «نشت ویروس از آزمایشگاه» یا «شیوع گسترده طاعون» با داده‌های فعلی همخوانی ندارند.

مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماری‌ها (ECDC) نیز اعلام کرده که وضعیت را از نزدیک زیر نظر دارد اما با توجه به اطلاعات موجود، هیچ مورد ثانویه یا شواهدی از انتقال پایدار انسان‌به‌انسان گزارش نشده است.

چرا با وجود تکذیب طاعون، این همه اقدام پیشگیرانه انجام شد؟

یکی از پرسش‌های اصلی درباره این پرونده همین موضوع است.

مقام‌های روسیه از یک‌سو می‌گویند طاعون تأیید نشده و علت مرگ، ذات‌الریه با منشأ نامشخص است؛ از سوی دیگر، پس از مرگ این کارمند نزدیک به ۲۰۰ نفر تحت مراقبت قرار گرفتند و بیش از ۶۰ نفر از کارکنان مؤسسه ضد طاعون برای مدتی در محل ایزوله شدند.

همچنین گزارش‌هایی درباره محدودیت در برخی بیمارستان‌ها و اجرای اقدامات پیشگیرانه مانند استفاده از ماسک در یک کارخانه بزرگ شلخوف منتشر شد.

این اقدامات لزوماً به معنای وجود یک اپیدمی نیست؛ در صورت احتمال یک بیماری خطرناک مقام‌های بهداشتی می‌توانند پیش از مشخص شدن نتیجه نهایی آزمایش‌ها، افراد در تماس را تحت نظر قرار دهند.

روسیه امروز چه اطلاعات تازه‌ای اعلام کرده است؟

بر اساس تازه‌ترین گزارش‌ها، روس‌پاتربنادزور اعلام کرده است:

در میان افراد در تماس با کارمند فوت شده، موردی از طاعون شناسایی نشده است.

آزمایش‌های گسترده انجام‌شده عامل بیماری‌زای مرتبط با فعالیت حرفه‌ای زن فوت شده را نشان نداده است.

در میان افراد تحت مراقبت مواردی از کووید-۱۹ و رینوویروس شناسایی شده، اما نشانه‌ای از طاعون یا بیماری عفونی خطرناک دیگری دیده نشده است.

حدود ۶۰ درصد افراد قرنطینه شده آزاد شده‌اند.

وضعیت اپیدمیولوژیک منطقه از سوی مقام‌های روسیه پایدار ارزیابی شده است.

همچنین روس‌پاتربنادزور امروز وجود یک سند و ادعای منتشر شده درباره اعمال «اقدامات ویژه ضدطاعون» را تکذیب کرده و گفته این سند از منابع رسمی صادر نشده و اطلاعات آن نادرست است.

آیا خطر شیوع طاعون در روسیه وجود دارد؟

در شرایط فعلی، شواهدی از یک شیوع گسترده طاعون در روسیه وجود ندارد.

WHO خطر برای عموم مردم را پایین ارزیابی کرده و ECDC نیز اعلام کرده که تاکنون شواهدی از انتقال پایدار انسان‌به‌انسان مشاهده نشده است.

با این حال، علت دقیق مرگ کارمند مؤسسه ضد طاعون هنوز موضوع توجه و بررسی است و همین ابهام باعث شده نهادهای بهداشتی روسیه و سازمان‌های بین‌المللی همچنان پرونده را زیر نظر داشته باشند.

جمع‌بندی؛ آخرین وضعیت طاعون روسیه

تا ۶ اکتبر ۲۰۲۶، مهم‌ترین اطلاعات قابل اتکا درباره ماجرای ایرکوتسک این است:

یک کارمند ۲۸ ساله مؤسسه تحقیقات ضد طاعون روسیه بر اثر ذات‌الریه با علت نامشخص جان باخته است؛ حدود ۲۰۰ نفر از افراد در تماس با او برای مدتی تحت مراقبت قرار گرفتند اما تاکنون هیچ مورد تأییدشده طاعون در میان آنها پیدا نشده است. حدود ۶۰ درصد افراد تحت قرنطینه نیز آزاد شده‌اند.

سازمان جهانی بهداشت می‌گوید روسیه هیچ مورد تأییدشده طاعون در ایرکوتسک گزارش نکرده و خطر برای عموم مردم پایین است. در عین حال، هنوز علت قطعی بیماری و مرگ کارمند آزمایشگاه به‌طور کامل روشن نشده است.

بنابراین، تا این لحظه نمی‌توان خبر «شیوع طاعون در روسیه»، «پخش ویروس ناشناخته از آزمایشگاه» یا «ابتلای صدها نفر» را تأییدشده دانست. بخش مهمی از این روایت‌ها از گزارش‌های اولیه و تأییدنشده درباره احتمال حادثه آزمایشگاهی شکل گرفته‌اند؛ روایت‌هایی که مقام‌های بهداشتی روسیه تاکنون رد کرده‌اند.