ترامپ: یا توافق میکنند یا کارشان را یکسره میکنیم / خواسته آمریکا به صراحت تغییر رژیم در ایران است!
ترامپ درباره ایران: یا توافق میکنیم یا کارشان را یکسره میکنیم؛ جنگ ایران و آمریکا به کدام سمت میرود؟
پرونده جنگ ایران و آمریکا وارد مرحلهای شده که در آن، واشنگتن همزمان از مذاکره و اقدام نظامی سخن میگوید. دونالد ترامپ ادعا کرده تهران برای مذاکره ابراز تمایل کرده، اما در عین حال تاکید کرده هنوز درباره مسیر نهایی آمریکا تصمیم نگرفته و همه گزینهها همچنان روی میز باقی ماندهاند.
جنگ ایران و آمریکا در دوراهی توافق یا تقابل
جنگ ایران و آمریکا بار دیگر به یکی از مهمترین پروندههای امنیتی جهان تبدیل شده است. دونالد ترامپ در سخنرانی خود در دانشکده جنگ ارتش آمریکا در پنسیلوانیا ادعا کرد رهبران جمهوری اسلامی علاقهمند به دستیابی به توافق هستند، اما واشنگتن هنوز تصمیم نهایی خود را اتخاذ نکرده است.
ترامپ در توصیف شرایط موجود گفت واشینگتن باید تصمیم بگیرد که مسیر توافق ایران و آمریکا را دنبال کند یا به سمت گزینههای سختتر حرکت کند؛ عبارتی که بلافاصله به مهمترین خبر سیاسی روز تبدیل شد.
ترامپ همچنین مدعی شد در مسیر سفر خود به پنسیلوانیا پیامی دریافت کرده که تهران خواهان ملاقات و مذاکره است؛ موضوعی که نشان میدهد کانالهای دیپلماتیک میان دو طرف همچنان به طور کامل بسته نشدهاند.
حمله آمریکا به ایران؛ سناریویی که همچنان روی میز باقی مانده است
در حالی که سخنان ترامپ نشانههایی از امکان بازگشت مذاکرات را آشکار میکند، رسانههای نزدیک به جریان محافظهکار آمریکا روایت متفاوتی ارائه میدهند.
بر اساس ارزیابیهای منتشر شده در محافل نظامی آمریکا، در صورت شکست مذاکرات، حمله آمریکا به ایران میتواند با هدف از کار انداختن زیرساختهای بازدارندگی ایران آغاز شود.
در این سناریو، موشکهای بالستیک، موشکهای کروز، سامانههای پدافندی، تجهیزات دریایی، شبکههای فرماندهی و کنترل، زیرساختهای سپاه پاسداران و همچنین تأسیسات مرتبط با برنامه هستهای ایران در اولویت اهداف احتمالی قرار خواهند گرفت.
برخی تحلیلگران آمریکایی حتی از احتمال هدف قرار گرفتن زیرساختهای انرژی و داراییهای اقتصادی کلیدی ایران در صورت تشدید بحران سخن گفتهاند؛ موضوعی که میتواند ابعاد اقتصادی جنگ ایران و آمریکا را بسیار گستردهتر از تقابلهای پیشین کند.
توافق ایران و آمریکا؛ تنها مسیر پایان بحران؟
در مقابل فضای تهدید، برخی تحلیلگران روابط بینالملل معتقدند تجربه تاریخی نشان داده تقریباً تمامی درگیریهای بزرگ جهان در نهایت از مسیر دیپلماسی پایان یافتهاند.
محمدکاظم سجادپور، استاد روابط بینالملل، پیشتر در گفتگو با جماران گفته بود: ترامپ در خصوص ایران به صراحت خواستار تغییر رژیم است؛ ابرقدرت جهانی برنامه داشت ظرف چند روز طومار ایران را ببندد. هیچ جنگی در جهان نبوده که در نهایت با دیپلماسی به پایان نرسد.
این دیدگاه بر این باور است که حتی اگر سطح تنشها افزایش یابد، در نهایت توافق ایران و آمریکا همچنان محتملترین مسیر برای پایان دادن به بحران خواهد بود.
با این حال، مشکل اصلی در شرایط فعلی نه نبود کانال مذاکره بلکه بحران بیاعتمادی عمیق میان دو طرف است؛ سطحی از بیاعتمادی که بسیاری از کارشناسان آمریکایی آن را بیسابقه توصیف میکنند.
ایران برای سناریوی جدید آماده میشود
همزمان با افزایش گمانهزنیها درباره احتمال تشدید تنش، مقامات نظامی ایران نیز از آمادگی نیروهای مسلح برای هرگونه درگیری احتمالی سخن گفتهاند.
ارزیابی تهران این است که آمریکا در صورت ورود به مرحله جدید تقابل، تلاش خواهد کرد توان بازدارندگی ایران را هدف قرار دهد؛ موضوعی که باعث شده مسئله موشکی و توان دفاعی ایران بیش از گذشته به محور اصلی اختلافات تبدیل شود.
تحلیل و بررسی؛ چرا ترامپ همزمان از توافق و تهدید سخن میگوید؟
راهبرد فعلی واشنگتن بر پایه «فشار حداکثری همراه با پنجره محدود مذاکره» تعریف میشود.
ترامپ تلاش میکند بدون ورود به یک جنگ گسترده و پرهزینه در خاورمیانه، از تهدید نظامی به عنوان اهرم فشار برای کسب امتیازات بیشتر در مذاکرات استفاده کند.
در مقابل، ایران نیز تلاش دارد با حفظ توان بازدارندگی خود، هزینه هرگونه اقدام نظامی احتمالی را افزایش دهد.
به همین دلیل، جنگ ایران و آمریکا در شرایط فعلی بیش از آنکه یک رویارویی نظامی مستقیم باشد، به میدان رقابت بر سر افزایش اهرمهای فشار سیاسی، امنیتی و اقتصادی تبدیل شده است.
در شرایط فعلی، جنگ ایران و آمریکا در نقطهای حساس قرار گرفته است؛ نقطهای که در آن دو مسیر متفاوت همزمان در برابر تهران و واشنگتن قرار دارد: توافق ایران و آمریکا یا ورود به مرحلهای جدید از تقابل و فشار نظامی.
اگرچه نشانههایی از ادامه دیپلماسی دیده میشود، اما همزمان گزینه ادامه حمله آمریکا به ایران همچنان از دستور کار برخی محافل سیاسی و نظامی آمریکا خارج نشده است. آینده این پرونده بیش از هر زمان دیگری به میزان انعطافپذیری دو طرف و توان آنها در مدیریت بحران وابسته خواهد بود.
ارسال نظر