افشاگری مقام سابق سیا: ترامپ میخواست به ایران حمله هستهای کند!
ادعای جنجالی مقام سابق سیا؛ ترامپ تا آستانه حمله هستهای به ایران پیش رفت؟
در حالی که مذاکره ایران و آمریکا همچنان در جریان است، ادعایی جنجالی درباره تصمیم دونالد ترامپ برای حمله هستهای به ایران توجهها را به خود جلب کرده؛ روایتی که هنوز بدون سند باقی مانده اما فضای رسانهای را ملتهب کرده است.
ادعای جنجالی درباره حمله هستهای به ایران؛ روایت بدون سند از تصمیم ترامپ
روزنامه «Blick» در گزارشی به نقل از لری جانسون، از کارکنان پیشین سیا، مدعی شده است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در مقطعی بحرانی به حمله هستهای علیه ایران فکر کرده بود؛ ادعایی که گفته میشود با مداخله ژنرال دن کین متوقف شده است.
این اظهارات در پادکست «Judging Freedom» متعلق به اندرو ناپولیتانو، حقوقدان آمریکایی، مطرح شده، با این حال هیچگونه مدرک معتبری برای تأیید این روایت ارائه نشده است.
این گزارش در شرایطی منتشر شده که موضوع مذاکره ایران و آمریکا و همچنین احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران بار دیگر در کانون توجه تحلیلگران قرار گرفته است.
نشریه «Blick» در ادامه به بررسی سازوکار تصمیمگیری هستهای در ایالات متحده پرداخته و این پرسش را مطرح میکند که آیا اساساً امکان جلوگیری از چنین تصمیمی وجود دارد یا خیر.
«کدهای هستهای» آمریکا چگونه عمل میکنند؟
برخلاف تصور عمومی، «کدهای هستهای» یک کلید ساده نیستند، بلکه بخشی از یک سامانه پیچیده و چندلایه محسوب میشوند. رئیسجمهور آمریکا همواره کدهای شناسایی ویژهای را همراه دارد و در کنار او یک افسر نظامی کیف معروف به «فوتبال هستهای» را حمل میکند.
این کیف شامل برنامههای عملیاتی و ابزارهای ارتباطی است که امکان واکنش فوری در شرایط اضطراری را فراهم میسازد؛ موضوعی که در سناریوهای مرتبط با حمله مجدد آمریکا به ایران یا سایر بحرانهای جهانی اهمیت ویژهای پیدا میکند.
فرآیند صدور دستور حمله هستهای
در صورت بروز بحران، رئیسجمهور آمریکا از طریق شبکههای ارتباطی امن با مرکز فرماندهی نظامی ارتباط برقرار میکند. پس از تأیید هویت با استفاده از کدهای ویژه، دستور صادر شده و بهصورت استاندارد به واحدهای مربوطه منتقل میشود.
در این فرآیند، نیروهای نظامی نقش ارزیابی تصمیم سیاسی را ندارند و تمرکز آنها بر تأیید صحت دستور و اجرای آن است. با این حال، اجرای دستورات آشکارا غیرقانونی مجاز نیست.
این سازوکار بهگونهای طراحی شده که اجرای دستور میتواند در عرض چند دقیقه انجام شود.
اختیارات رئیسجمهور در استفاده از سلاح هستهای
رئیسجمهور ایالات متحده بهعنوان فرمانده کل نیروهای مسلح، اختیارات گستردهای در حوزه استفاده از تسلیحات هستهای دارد. بهطور اصولی، او میتواند بدون نیاز به تأیید قبلی کنگره دستور استفاده از این سلاحها را صادر کند.
این سطح از اختیار، با ضرورت تصمیمگیری سریع در شرایط بحرانی توجیه میشود؛ شرایطی که در مباحث مربوط به حمله مجدد آمریکا به ایران و نیز روند مذاکره ایران و آمریکا همواره بهعنوان یک عامل تعیینکننده مطرح است.
آیا این اختیارات نامحدود است؟
با وجود قدرت گسترده رئیسجمهور، این اختیارات کاملاً بدون محدودیت نیست. نیروهای نظامی موظفاند از اجرای دستورات آشکارا غیرقانونی خودداری کنند و در عین حال، چندین سطح عملیاتی و نظارتی در این فرآیند دخیل هستند.
علاوه بر این، سازوکارهای سیاسی مانند استیضاح نیز میتوانند در شرایط خاص وارد عمل شوند. این محدودیتها در چارچوب قانون اساسی آمریکا تعریف شدهاند و در تحلیلهای مربوط به مذاکره ایران و آمریکا و تنشهای احتمالی نقش مهمی دارند.
آیا یک ژنرال میتواند رئیسجمهور را متوقف کند؟
این تصور که یک فرمانده نظامی بتواند مستقیماً مانع دسترسی رئیسجمهور به سلاحهای هستهای شود، تا حد زیادی سادهسازیشده است. از نظر ساختار حقوقی، چنین امکانی وجود ندارد و رئیسجمهور بالاترین مرجع تصمیمگیری محسوب میشود.
با این حال، در عمل ممکن است تأخیرها، پرسشها یا مقاومتهای درونسازمانی رخ دهد، اما جلوگیری مستقیم از سوی یک نظامی با چارچوب قانون اساسی ایالات متحده همخوانی ندارد.
واکنش ترامپ به احتمال حمله هستهای به ایران
در عین حال دونالد ترامپ اخیرا در پاسخ به پرسش خبرنگاری درباره احتمال استفاده از سلاح هستهای علیه ایران گفته است:
«نه، نه، چرا به آن نیاز داشته باشم؟ چرا باید چنین سوال احمقانهای پرسیده شود؟ چرا باید از سلاح هستهای استفاده کنم وقتی ما کاملا و به شکلی کاملا متعارف، بدون آن، آنها را نابود کردهایم؟»
او همچنین تأکید کرد: «هیچکس نباید از سلاح هستهای استفاده کند.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که گمانهزنیها درباره حمله مجدد آمریکا به ایران همچنان در فضای رسانهای مطرح است.
شرط ترامپ برای ادامه مذاکره ایران و آمریکا
ترامپ در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز اعلام کرد که ایران «بهخوبی میداند» هرگونه توافق احتمالی باید شامل عدم دستیابی این کشور به سلاح هستهای باشد.
او این موضوع را شرطی اساسی برای ادامه مذاکره ایران و آمریکا دانست و افزود در صورت عدم پذیرش این اصل، «اساساً نیازی به برگزاری جلسه یا مذاکره وجود ندارد».
وی پیشتر نیز بارها تأکید کرده بود که جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، مهمترین محور سیاست واشنگتن در روند مذاکره ایران و آمریکا است.
موضع ایران در قبال مذاکره با آمریکا و تنشها
در مقابل، مقامهای ایرانی در روزهای اخیر موضوع هستهای را غیرقابل مذاکره عنوان کردهاند.
فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، اعلام کرد که جمهوری اسلامی خواهان مذاکره و آتشبس نبوده و این آمریکاییها بودهاند که مانع پیشرفت مذاکرات شدهاند.
او با اشاره به اقدامات آمریکا، از جمله فشارها در تنگه هرمز، گفت این اقدامات بهمعنای نقض آتشبس بوده است.
مالکی همچنین هشدار داد: «جمهوری اسلامی اشراف کامل بر تنگه هرمز دارد و اگر امنیت سواحل ایران به خطر بیفتد، امنیت سایر سواحل در دریای عمان و خلیج فارس نیز تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.»
این مواضع در شرایطی مطرح میشود که بحث مذاکره ایران و آمریکا و احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران همچنان در فضای سیاسی و رسانهای ادامه دارد.
ارسال نظر