یک روز بعد از پایان مذاکرات: به دستور ترامپ نیروهای نظامی آمریکا و جنگندههای اف۲۲ وارد اسرائیل شدند!
دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا بدون توافق پایان یافت. همزمان گزارشهایی از ارائه گزینههای نظامی به ترامپ و افزایش آمادگی اسرائیل منتشر شده است.
در حالی که گمانهزنیها درباره نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا افزایش یافته، دور سوم گفتوگوهای هستهای در ژنو بدون دستیابی به توافق پایان یافت؛ رخدادی که همزمان با تشدید تحرکات نظامی واشنگتن و تلآویو، فضای سیاسی منطقه را وارد مرحلهای حساس کرده است.
نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا؛ شکاف عمیق در ژنو
دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا روز پنجشنبه هفتم اسفند به پایان رسید، اما آنچه از دل این نشست بیرون آمد، بیش از هر چیز نشانهای از فاصله جدی مواضع دو طرف بود. به گزارش وال استریت ژورنال، میان تهران و واشنگتن «شکاف عمیقی» باقی مانده است.
بر اساس این گزارش، در جریان مذاکره ایران و آمریکا در ژنو، دو چهره نزدیک به کاخ سفید یعنی استیو ویتکاف و جرد کوشنر شروطی سختگیرانه مطرح کردهاند؛ از جمله تخریب سه سایت اصلی هستهای (فردو، نطنز و اصفهان)، انتقال کامل ذخایر اورانیوم غنیشده به خارج از کشور و پذیرش محدودیتهای دائمی به جای بندهای موسوم به «غروب».
در مقابل، هیأت ایرانی با توقف غنیسازی، نابودی تأسیسات و خروج ذخایر اورانیوم مخالفت کرده است. همین اختلافات بنیادین باعث شده نتایج مذاکرات فعلاً در حد «پیشرفتهای محدود» باقی بماند.
با وجود این بنبست، وزیر خارجه عمان و برخی مقامهای آمریکایی از «پیشرفتهایی» سخن گفتهاند که میتواند مسیر ادامه مذاکرات را هموار کند. قرار است نشستهای کارشناسی در وین پیگیری شود؛ تلاشی برای جلوگیری از فروپاشی کامل روند دیپلماتیک.
همزمانی دیپلماسی و گزینه نظامی
همزمان با انتشار اخبار ضدونقیض از مذاکرات، تحرکات نظامی آمریکا در منطقه نیز افزایش یافته است. شبکه ایبیسی نیوز به نقل از یک مقام نزدیک به رئیسجمهور آمریکا گزارش داد که بردلی کوپر، فرمانده ارشد نظامی ایالات متحده در خاورمیانه، گزینههای اقدام نظامی علیه ایران را به دونالد ترامپ ارائه کرده است.
به نوشته آکسیوس، در این جلسه دن کین نیز حضور داشته؛ نشستی که همزمان با پایان دور سوم گفتوگوها برگزار شده و این همزمانی، پیام سیاسی روشنی در خود دارد: دیپلماسی و فشار نظامی به صورت موازی پیش میروند.
در همین حال، روزنامه اسرائیلی هاآرتص از ورود موج جدیدی از نیروهای آمریکایی به اسرائیل خبر داده است. استقرار جنگندههای اف۲۲ در پایگاه عوودا و حضور ناوهای هواپیمابر در منطقه، از سوی برخی رسانههای عبری به عنوان آمادگی برای «رویارویی مستقیم با تهران» توصیف شده است.
سناریوی حمله آمریکا به ایران و نقش اسرائیل
پایگاه خبری پولیتیکو گزارش داده که در میان برخی مشاوران ترامپ این دیدگاه مطرح است که اسرائیل پیش از آمریکا وارد عمل شود. به باور این طیف، اگر ابتدا تلآویو اقدام کند و ایران واکنش نشان دهد، حمایت افکار عمومی آمریکا برای حمله آمریکا به ایران افزایش خواهد یافت.
این تحلیل بیش از آنکه نظامی باشد، رنگوبوی سیاسی دارد. بر اساس این گزارش، برخی در واشنگتن معتقدند اگر آمریکا یا متحدانش ابتدا هدف قرار گیرند پذیرش اجتماعی جنگ آسانتر خواهد شد. در چنین چارچوبی، حتی سناریوی عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل نیز همچنان روی میز قرار دارد.
با کمرنگ شدن امید به راهحل دیپلماتیک، پرسش کلیدی این است که آیا شکست مذاکره به معنای حرکت به سمت تقابل نظامی است؟ برخی تحلیلگران هشدار میدهند که حمله مجدد اسرائیل به ایران یا اقدام مشترک، میتواند منطقه را وارد چرخهای از تنشهای غیرقابل پیشبینی کند.
واکنشهای داخلی به تهدیدها
در داخل نیز واکنشها تند بوده است. اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، تهدیدهای نظامی آمریکا را «پرت و پلا» خوانده و تأکید کرده است که اگر وحدت داخلی حفظ شود، دشمن قادر به اقدام مؤثر نخواهد بود.
این مواضع در شرایطی بیان میشود که فضای رسانهای دوگانه است: در حالی که برخی منابع منطقهای از پیشرفت در نتیجه مذاکرات سخن میگویند، رسانههای آمریکایی و اسرائیلی از تردید جدی نسبت به ادامه روند گفتوگوها خبر میدهند.
آینده مذاکره ایران و آمریکا؛ دیپلماسی یا تقابل؟
اکنون افکار عمومی بیش از هر زمان دیگری این پرسش را مطرح میکند: نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا چه خواهد شد؟ ادامه مسیر دیپلماسی یا حرکت به سمت درگیری نظامی؟
آنچه مشخص است، این است که مذاکرات ایران و آمریکا وارد مرحلهای تعیینکننده شده؛ مرحلهای که در آن هم دیپلماسی فعال است و هم گزینههای سخت روی میز قرار دارد. تصمیمات هفتههای آینده میتواند نهتنها سرنوشت برنامه هستهای ایران، بلکه معادلات امنیتی کل خاورمیانه را تحت تأثیر قرار دهد.
ارسال نظر