اینترنت به‌قدری ضعیف است که فیلترشکن و وی‌پی‌ان هم کار نمی‌کند / تا زمانی‌که مردم در خیابان‌اند وضعیت همین است!

در حالی که مسئولان قطع سراسری اینترنت را رسما تائید نمی‌کنند، گزارش‌های میدانی از قطعی اینترنت، کندی شدید و اجرای منطقه‌ای اینترنت ملی حکایت دارد؛ وضعیتی خاکستری که کاربران و کسب‌وکارها را در بلاتکلیفی نگه داشته است.

از هشتم دی‌ماه، وضعیت اینترنت در ایران وارد مرحله‌ای تازه از ناپایداری شده است؛ وضعیتی که کاربران آن را ترکیبی از کندی شدید، اختلال‌های منطقه‌ای و قطعی اینترنت‌های مقطعی توصیف می‌کنند. اگرچه اتصال به‌طور کامل قطع نشده، اما تجربه روزمره کاربران نشان می‌دهد که دسترسی پایدار به اینترنت، به‌ویژه برای فعالیت‌های حرفه‌ای و کسب‌وکارهای آنلاین، به چالشی جدی تبدیل شده است.

کارشناسان حوزه ارتباطات معتقدند آنچه امروز کاربران با آن روبه‌رو هستند، بیش از آنکه یک نقص فنی باشد، نتیجه سیاست‌های مدیریت‌شده در قالب اینترنت ملی است؛ سیاستی که در دوره‌های تنش اجتماعی و اقتصادی، با محدود کردن دسترسی به اینترنت بین‌الملل، فشار بیشتری را متوجه کاربران می‌کند. در چنین شرایطی، مطالبه عمومی برای رفع اینترنت ملی و بازگشت اینترنت پایدار، بیش از گذشته مطرح شده است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، از ابتدای هفته جاری افت شدید کیفیت اینترنت در استان‌هایی مانند همدان، لرستان، تهران، اردبیل، آذربایجان شرقی و خوزستان ثبت شده است. این کاهش کیفیت در برخی مناطق به حدی بوده که کاربران از قطع اینترنت‌های کوتاه‌مدت، بارگذاری نامنظم سایت‌ها و اختلال در دسترسی به سرویس‌های خارجی خبر می‌دهند.

روزنامه اعتماد نیز با اشاره به گسترش این اختلالات گزارش داده است که در کنار کندی شدید اینترنت، بسیاری از فیلترشکن‌ها و وی‌پی‌ان‌ها نیز عملا کارایی خود را از دست داده‌اند. داده‌های منتشرشده از سوی کلادفلر نشان می‌دهد که این الگو تنها محدود به چند استان نیست و استان‌هایی چون گلستان، فارس، اصفهان، سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی، گیلان، یزد و آذربایجان غربی نیز کاهش محسوس ترافیک اینترنت را تجربه کرده‌اند.

در همین زمینه، فرارو گزارش داده است که هم‌زمان با اعتراضات مردم، سرعت اینترنت به‌شدت افت کرده و اختلال‌ها افزایش یافته است. کاربران در نقاط مختلف کشور تجربه‌های متفاوتی دارند؛ از قطع و وصل‌های پی‌درپی گرفته تا ناپایداری شدید اینترنت بین‌الملل. این وضعیت خاکستری باعث شده اینترنت نه کاملا قطع شود و نه به ثبات برسد؛ شرایطی که بیشترین فشار آن بر دوش کاربران، کسب‌وکارهای دیجیتال و جریان آزاد اطلاعات است.

نکته قابل توجه، ناهمگونی شدت محدودیت‌ها در شهرهای مختلف است. در حالی که در تهران محدودیت‌ها کمتر به چشم می‌آید، در بسیاری از شهرستان‌ها اختلال‌ها شدیدتر و هدفمندتر اعمال شده است. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که سیاست‌های مرتبط با اینترنت ملی به‌صورت منطقه‌ای و با ملاحظات امنیتی اجرا می‌شود؛ موضوعی که بار دیگر بحث رفع اینترنت ملی را در فضای عمومی پررنگ کرده است.

در واکنش به افزایش نارضایتی‌ها، سیدستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، با اشاره به مطالبات مردم گفت که نگرانی درباره آسیب دیدن کسب‌وکارها در صورت اختلال یا قطعی اینترنت کاملا قابل درک است. با این حال، کاربران همچنان از ادامه محدودیت‌ها و نبود چشم‌انداز روشن برای بهبود وضعیت اینترنت گلایه دارند.

به گزارش سیتنا، در ساعات اخیر نیز کاربران در شهرهای مختلف از کندی شدید، ناپایداری و قطع‌و‌وصل‌های مکرر اینترنت خبر داده‌اند. اگرچه این اختلال‌ها به قطع اینترنت سراسری منجر نشده، اما کیفیت دسترسی به اینترنت ثابت و همراه را به‌طور محسوسی کاهش داده است. در تهران و کرج، حتی استفاده از پیام‌رسان‌ها و تماس‌های اینترنتی با مشکل مواجه شده و در شهرهایی مانند اصفهان، شیراز، مشهد و تبریز نیز اینترنت بین‌الملل به‌صورت ناپایدار در دسترس است.

در مجموع، تداوم این وضعیت بار دیگر نشان می‌دهد که اینترنت، به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های حیاتی کشور، در دوره‌های بحران نخستین قربانی محدودیت‌هاست؛ موضوعی که بدون رفع اینترنت ملی و بازگشت دسترسی آزاد و پایدار به اینترنت، همچنان یکی از اصلی‌ترین مطالبات کاربران ایرانی باقی خواهد ماند.