ترامپ حالا به شکل سختی در حال فهمیدن این واقعیت است که فعالیت در خاورمیانه تا چه اندازه پیچیده است
اسرائیل و کابوس عمان؛ بازگشت خاطره مذاکرات پنهانی با ایران | چرا اسرائیل احساس حذفشدن میکند؟
اسرائیل از انتخاب عمان بهعنوان محل جدید مذاکرات نگران شده و بیم آن دارد که دونالد ترامپ، به یک توافق هستهای محدود یا یک توافق موقت تن دهد؛ توافقی که به باور اسرائیل میتواند برای ایران زمان بخرد.
به گزارش خبر فوری به نقل از المانیتور، سفر روز سهشنبه استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، نتوانست نگرانیهای رهبران سیاسی و امنیتی اسرائیل را کاهش دهد؛ نگرانیهایی مبنی بر اینکه ایالات متحده ممکن است با ایران به یک توافق ناقص دست یابد.
در حالی که دونالد ترامپ نشانههایی جدی از تمایل به ازسرگیری مذاکرات با ایران بروز داده، اسرائیل نگران است که واشینگتن به توافقی رضایت دهد که صرفاً بر پرونده هستهای تمرکز داشته باشد و برنامه موشکهای بالستیک ایران و حمایت تهران از نیروهای مقاومت را نادیده بگیرد؛ توافقی که عملاً به ایران فرصت بیشتری برای بازآرایی و برنامهریزی بدهد.
یک مقام ارشد سیاسی اسرائیلی که نخواست نامش فاش شود، به المانیتور گفت: «ترامپ حالا به شکل سختی در حال فهمیدن این واقعیت است که فعالیت در خاورمیانه تا چه اندازه پیچیده است. اینجا هیچ راهحل سریعی وجود ندارد. ترامپ اکنون بین ترکیه، عمان و ایران گیر افتاده؛ بین امارات و عربستان.»
قرار بود مذاکرات میان آمریکا و ایران روز جمعه در آنکارا یا استانبول برگزار شود؛ مذاکراتی که از سوی آمریکا استیو ویتکاف و جرد کوشنر و از سوی ایران عباس عراقچی، وزیر خارجه، در آن حضور میداشتند. اما روز سهشنبه، وبسایت اکسیوس فاش کرد که تهران نظر خود را هم درباره محل مذاکرات و هم درباره محتوای آن تغییر داده است.
به گفته یک منبع منطقهای که با المانیتور گفتوگو کرده، به درخواست ایران محل مذاکرات از ترکیه (جایی که قرار بود نمایندگانی از کشورهای عربی و اسلامی نیز حضور داشته باشند) به عمان منتقل شده است. در نتیجه، گفتوگوها اکنون در این کشور حاشیه خلیج فارس و بدون حضور هیچ بازیگر منطقهای برگزار خواهد شد.
ترس اسرائیل از کنار گذاشته شدن
انتخاب عمان از سوی ایران، اسرائیل را بهشدت نگران کرده است؛ کشوری که هنوز خاطره تلخ مذاکرات محرمانه هستهای سال ۲۰۱۳ در مسقط میان آمریکا و ایران را فراموش نکرده است. آن مذاکرات پنهانی که در دوران دولت اوباما انجام شد، بیش از یک دهه است که بر ذهن رهبران سیاسی و امنیتی اسرائیل سایه انداخته است. آمریکا حدود شش ماه بهطور مستقیم با ایران مذاکره کرد، بدون آنکه اسرائیل را در جریان بگذارد؛ نه در طول مذاکرات و نه پس از آن. رهبران اسرائیل بعدها از طریق موساد از این گفتوگوها مطلع شدند.
به همین دلیل، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز سهشنبه پیش از آغاز مذاکرات با ایران، با ویتکاف دیدار کرد تا از تکرار آن سناریو جلوگیری کند. یک مقام ارشد دیپلماتیک اسرائیل به المانیتور گفت: «این بار اسرائیل میخواهد در اتاق باشد، در جریان امور قرار بگیرد، مانع فریب دوباره آمریکاییها توسط ایران شود و هر آنچه میداند را قبل از آنکه دیر شود، در اختیار واشینگتن بگذارد.»
در این نشست، شماری از مقامات ارشد امنیتی اسرائیل از جمله ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش، شلومی بیندر رئیس اطلاعات نظامی، دیوید بارنیا رئیس موساد و تومر بار فرمانده نیروی هوایی حضور داشتند. این مقامات اخیراً نیز در واشینگتن با همتایان آمریکایی خود دیدار کرده و اطلاعات اطلاعاتی درباره ایران را به اشتراک گذاشتهاند.
منابع سیاسی و امنیتی اسرائیل میگویند تلآویو در تمامی این تماسها تلاش کرده آمریکاییها را قانع کند که نباید فریب ایران را بخورند. اسرائیل از آمریکا میخواهد از هیچیک از مطالبات خود عقبنشینی نکند: برچیدن زیرساخت هستهای، خروج اورانیوم غنیشده از ایران، توقف تولید موشکهای بالستیک و قطع حمایت مالی از نیروهای مقاومت.
این مقام دیپلماتیک گفت: «هر توافقی که شامل همه این شروط نباشد، باید شکستخورده تلقی شود.» اما پرسش اصلی این است: آیا ترامپ این ارزیابی را خواهد پذیرفت؟
دو ساعت در حال شمارش معکوس
یک مقام اطلاعاتی اسرائیلی به المانیتور گفت: «بهطور کلی، دو ساعت همزمان در حال تیکتاک هستند؛ یکی ساعت مذاکرات و دیگری ساعت رویارویی نظامی. هر دو مسیر در حال پیشرویاند، اما در حال حاضر مسیر نظامی روشنتر و ملموستر به نظر میرسد، بهویژه با توجه به موانعی که ایران در مسیر دیپلماسی ایجاد میکند.»
او افزود: «همزمانی تقریباً کامل است. نیروی دریایی آمریکا به تقویت حضور خود ادامه میدهد و گفتوگوهای پیش از مذاکرات شدت گرفته است. این احتمال وجود دارد که عدم همکاری اخیر ایران این معادله را بر هم بزند و ترامپ به گزینه حمله نظامی روی بیاورد؛ هرچند هنوز چیزی قطعی نیست.»
در اسرائیل این پرسش مطرح است که چرا ایران از انباشت عظیم نیروهای نظامی آمریکا در اطراف خود هراسی ندارد. برخی معتقدند ایران ترجیح میدهد به بازی «لبه پرتگاه» با ترامپ ادامه دهد تا اینکه شکست را بپذیرد.
در عین حال، برخی ناظران در اسرائیل بر این باورند که واشینگتن در نهایت به حملهای نظامی، بزرگتر و شدیدتر از حمله ماه ژوئن، دست خواهد زد. اما گروهی دیگر احتمال میدهند آمریکا به سمت یک توافق موقت برود؛ توافقی که در آن هر دو طرف امتیازاتی بگیرند و بحران به تعویق بیفتد. در چنین سناریویی، ایران ممکن است با تعلیق برنامه هستهای و کاهش سطح غنیسازی به ۲۰ درصد موافقت کند و آمریکا نیز بخشی از نیروهای خود را از خلیج فارس خارج کرده، جدول زمانی منظمی برای مذاکرات بعدی تعیین کند و حتی برخی تحریمها را کاهش دهد.
این مقام سیاسی اسرائیلی تأکید کرد: «چنین توافق موقتی لزوماً به توافقی جامع منجر نمیشود و صرفاً زمان میخرد؛ آن هم عمدتاً به نفع ایران.» با این حال، به گفته او، تلاش آمریکا برای احیای مذاکرات واقعی است. ترامپ نمیخواهد متهم شود که بدون امتحان راهحل سیاسی، مستقیم به جنگ روی آورده است.
او در پایان گفت: «با این حال، رئیسجمهور آمریکا میداند که این یک فرصت تاریخی است و برای ما سخت است تصور کنیم که این روند بدون یک حمله نظامی پایان یابد.»
منبع: خبر فوری
ارسال نظر