تحول راهبردی بانک دی؛ از ناترازی ساختاری تا رشد پایدار در شاخص‌های مالی و عملیاتی

امیررضا نظری دانشجوی دکترای مسائل ایران

بر اساس صورت های مالی منتشر شده بانک دی منتهی به پایان دی¬ماه سال 1403 می¬توان اذعان داشت که این بانک با مجموعه‌ای از چالش‌های جدی در حوزه‌های مالی، ترازنامه‌ای و عملیاتی مواجه بود و شاخص‌های کلیدی در آن مقطع نشان می‌داد که بانک با ناترازی منابع و مصارف، اضافه‌برداشت قابل توجه از منابع بانک مرکزی، زیان عملیاتی و انباشت زیان تاریخی روبه‌روست.  با استقرار مدیریت جدید در بانک دی از دی¬ماه 1403 وضعیت عملکردی این بانک به گونه¬ای رقم خورده بود که با وجود اضافه برداشت 25 همتی، منابع بانک به میزان 59 همت و تسهیلات بانک به میزان 22 همت حاصل شده بود. برآیند عملکرد کلی بانک در قالب شاخص کفایت سرمایه و زیان انباشته به میزان؛ به ترتیب؛ منفی 79 درصد و 49 همت حاصل گردیده است؛  وضعیتی که ضرورت اصلاحات بنیادین در ساختار مالی و عملیاتی بانک را برجسته می‌کرد.

آغاز دوره اصلاحات ساختاری و مالی

با آغاز مدیریت دکتر برات کریمی، مجموعه‌ای از اقدامات اصلاحی با تمرکز بر سه محور «کنترل ناترازی»، «افزایش بهره‌وری دارایی‌ها» و «اصلاح ترکیب منابع و مصارف» در دستور کار قرار گرفت.

 

 نخستین دستاورد مهم این دوره، حذف کامل اضافه‌برداشت از بانک مرکزی بود؛ اقدامی که ضمن کاهش ریسک‌های سیستمی، هزینه‌های مالی سنگین ناشی از ناترازی را به‌طور قابل توجهی کاهش داد.

در ادامه، با بازآرایی پرتفوی تسهیلات و فعال‌سازی مجدد مشتریان غیرفعال و راکد، مانده تسهیلات بانک از ۲۲ همت به ۶۷ همت افزایش یافت. هم‌زمان، توسعه بازار و جذب مشتریان حقوقی نیز در دستور کار قرار گرفت و تعداد مشتریان حقوقی بانک به بیش از ۲۲٬۲۱۱ مشتری افزایش یافت.

 

 رشد منابع و بهبود ساختار ترازنامه

در دوره مورد بررسی، منابع بانک با رشد چشمگیر ۱۸۱ درصدی از دی‌ماه ۱۴۰۳ تا پایان ۱۴۰۴ مواجه شد؛ رشدی که بانک دی را در جایگاه نخست رشد منابع در میان بانک‌های خصوصی قرار داد.

 

رشد منابع بانک به گونه¬ای رقم خورد که ترکیب منابع نیز بهبود یافت؛ به‌طوری که نسبت منابع غیرهزینه‌زا از ۱۵ درصد به ۲۱ درصد افزایش یافت. همچنین نسبت تسهیلات به سپرده از ۳۸ درصد به ۴۷ درصد ارتقا پیدا کرد که نشان‌دهنده استفاده کارآمدتر از منابع جذب‌شده و حرکت به سمت بانکداری عملیاتی و حرفه¬ای می باشد.

 

با توسعه عملیات تسهیلاتی بانک، نسبت پوشش هزینه سود سپرده از محل درآمد تسهیلات از ۲۲ درصد به ۳۶ درصد افزایش یافت که بیانگر بهبود ساختار درآمدی بانک و بهبود تراز عملیاتی است.

 

بهبود شاخص‌های کلان مالی

نتیجه مجموعه اقدامات اصلاحی موجب شد سودآوری بانک از وضعیت زیان‌دهی به سود تغییر مسیر دهد؛ به‌گونه‌ای که سود بانک از زیان 163٬304 میلیارد ریالی سالانه به سود 55٬847 میلیارد ریالی در پایان سال ۱۴۰4 ارتقا یافت و در پایان سال مالی ۱۴۰۴، کفایت سرمایه بانک به منفی ۲۱.۸ درصدرسید که نشان‌دهنده جهشی قابل توجه در ثبات مالی بانک است.

 

در همین راستا، نماد بانک در بازار سرمایه نیز از وضعیت نارنجی به زرد تغییر یافت که نشان‌دهنده بهبود ریسک و وضعیت عملیاتی بانک از دید نهادهای نظارتی است.

 

مدیریت بدهی‌ها و کاهش مطالبات غیرجاری

در راستای اصلاح کیفیت دارایی‌ها، با تمرکز بر وصول مطالبات، نسبت مطالبات غیر جاری این بان از 24 درصد به 5 درصد کاهش یافت و در زمینه درصد کاهش مطالبات غیرجاری در میان بانک های خصوصی رتبه نخست را کسب نمود.

همچنین، با تمرکز بر دارایی های مازاد و منجمد بانک، به عنوان یکی از اصلی ترین چالش های بانک، واگذاری دارایی های غیر بانکی و منجمد در دستور کار قرار گرفت که با این واگذاری سود 138،162 میلیارد ریالی در پایان اسفند ۱۴۰۴ از محل واگذاری املاک شناسایی گردید.

 

 از سوی دیگر، یکی از محورهای مهم اصلاحی، راه‌اندازی کمیته ویژه مولدسازی دارایی‌ها با ریاست مدیرعامل بود که مأموریت اصلی آن کاهش زیان انباشته از طریق واگذاری املاک و دارایی‌های غیرمولد بانک تعریف شد.

 

نقش‌آفرینی اجتماعی و حمایت از جامعه ایثارگران

 

بانک دی در کنار اصلاحات مالی، توجه ویژه‌ای به مسئولیت‌های اجتماعی خود داشته است. در این راستا، اقدامات قابل توجهی در حمایت از خانواده معظم شهدا و ایثارگران انجام شد که از جمله این اقدامات می‌توان به خرید اوراق مرتبط با خدمات درمانی و مطالبات جامعه ایثارگران به میزان ۱۲ همت اشاره کرد. همچنین بیش از ۲۶ هزار میلیارد ریال تسهیلات تکلیفی در حوزه‌هایی همچون خودرو جانبازان، اشتغال ایثارگران، ازدواج و فرزندآوری پرداخت شد.

علاوه بر این، بیش از ۴۵ هزار فقره تسهیلات به ارزش تقریبی ۴ همت به خانواده‌های شهدا و ایثارگران اختصاص یافت و ۴۴۴۱ فقره حواله واردات خودرو جانبازان نیز صادر شد.

 

چشم‌انداز و برنامه‌های راهبردی سال ۱ ۴۰۵

 

بر اساس دستاوردهای حاصل‌شده، برنامه‌های کلان بانک دی برای سال ۱۴۰۵ با تمرکز بر تثبیت اصلاحات و حرکت به سمت بانکداری پایدار طراحی شده است که در این مسیر افزایش سرمایه نقدی  ۷ همتی و بهبود ۲۲ واحدی کفایت سرمایه و مثبت کردن کفایت سرمایه در پایان سال جاری، از جمله اهداف کلیدی برنامه دکتر برات کریمی است.