تحلیلگر آمریکایی: حضور ناوها در نزدیکی ایران اهرم فشار نیست / ترامپ در حال سازماندهی برای حملهای بزرگ است!
غنیسازی صفر یا تقابل مستقیم؟ گره کور مذاکرات ایران و آمریکا باز میشود؟
با افزایش التهاب فضای سیاسی و امنیتی منطقه، مجموعهای از اظهارنظرهای رسانهای و رسمی، چشمانداز روابط تهران و واشنگتن را در نقطهای حساس قرار داده است؛ نقطهای که همزمان با تداوم تنشها، سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا نیز در هالهای از ابهام قرار دارد.
مارک لوین، تحلیلگر و روزنامهنگار آمریکایی، در گفتوگو با شبکه ۱۴ اسرائیل با اشاره به استقرار گسترده نیروهای دریایی ایالات متحده در منطقه تأکید کرد این اقدام را صرفاً یک اهرم فشار سیاسی نمیداند. او مدعی شد جمهوری اسلامی تلاش خواهد کرد روند مذاکرات ایران و آمریکا را کند پیش ببرد و در برابر خواستههای دونالد ترامپ مقاومت کند.
به گفته وی، ترامپ و بنیامین نتانیاهو در این مسیر هماهنگی دارند و احتمال دارد واشنگتن در حال تدارک برای اقدامی فراتر از فشارهای معمول باشد؛ اقدامی که از نگاه برخی تحلیلگران میتواند به سناریوی حمله آمریکا به ایران نزدیک شود.
در همین حال، باراک راوید خبرنگار اکسیوس، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد دونالد ترامپ به او گفته است: «یا با ایران به توافق میرسیم یا مجبوریم مثل دفعه قبل کار خیلی سختی انجام دهیم.» این جمله، بار دیگر احتمال گزینه نظامی و حتی حمله آمریکا به ایران را در ادبیات سیاسی واشنگتن برجسته کرده است.
توافق در این شرایط ممکن است؟
با این حال، همه تحلیلها بر قطعی بودن مسیر تقابل تأکید ندارند. حسین درودیان، اقتصاددان، در گفتوگو با انتخاب تصریح کرد نه تهران و نه واشنگتن، درگیری نظامی را گزینه مطلوب نمیدانند.
به گفته او، گفتمان سیاسی دونالد ترامپ اساساً بر پرهیز از جنگهای پرهزینه در خاورمیانه استوار بوده است. با وجود این، چشمانداز دستیابی به توافق نیز چندان روشن نیست؛ زیرا ایران بر موضع خود درباره ادامه غنیسازی پافشاری میکند و تغییری در این سیاست دیده نمیشود.
غنیسازی صفر، شرطی که مذاکرات را دشوار میکند
درودیان معتقد است برداشت واشنگتن آن است که ایران پس از تحولات داخلی اخیر در موقعیت ضعیفتری قرار دارد و باید امتیاز بدهد. در مقابل، تمرکز ترامپ بیش از هر چیز بر ارائه یک دستاورد سیاسی در قالب حلوفصل پرونده ایران است.
از نگاه آمریکا، رضایت نهایی زمانی حاصل میشود که غنیسازی بهطور کامل متوقف شود؛ شرطی که تحقق آن در چارچوب فعلی مذاکرات ایران و آمریکا بسیار دشوار به نظر میرسد.
او همچنین درباره ابزارهای فشار واشنگتن توضیح داد که منظور از «محاصره اقتصادی» عبور از چارچوبهای صرفاً حقوقی تحریم و حرکت به سمت محدودسازی عملی تجارت ایران است. با این حال، به باور این اقتصاددان، هدف ترامپ فروپاشی اقتصادی ایران نیست، زیرا چنین سناریویی لزوماً به سود او نخواهد بود.
در صورت شکست دیپلماسی و حرکت به سمت حمله آمریکا به ایران، احتمالاً با درگیری کوتاهمدتی مواجه خواهیم شد، اما تبعات اقتصادی آن میتواند سنگین و بلندمدت باشد؛ از جمله تعلیق فعالیتهای اقتصادی، افت سرمایهگذاری و کاهش نرخ رشد بلندمدت.
هشدار گروسی در مورد اورانیومهای دفن شده
در سطح بینالمللی نیز نگرانیها درباره برنامه هستهای ایران ادامه دارد. رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد این نهاد «بهشدت باور دارد» حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد ایران همچنان در تأسیساتی قرار دارد که در جریان جنگ ۱۲ روزه هدف حمله قرار گرفت. او هشدار داد این میزان اورانیوم از منظر اشاعه هستهای نگرانکننده است، حتی اگر زیر آوار مدفون شده باشد.
گروسی همچنین به تأسیسات زیرزمینی جدیدی در اصفهان اشاره کرد که ایران پیش از آغاز درگیری آن را اعلام کرده بود. به گفته وی، آژانس درخواست دسترسی داده و قرار بود در ۲۳ خرداد از آن بازدید کند، اما همزمان با آغاز حملات اسرائیل، این روند متوقف شد و از آن زمان بازرسان نتوانستهاند به سایت مذکور دسترسی یابند. او تأکید کرد آژانس هنوز درباره هدف، ابعاد یا میزان پیشرفت این تأسیسات اطلاعات دقیقی در اختیار ندارد و هرگونه گمانهزنی در این زمینه زودهنگام است.
مجموع این تحولات نشان میدهد منطقه در نقطهای ایستاده که نه مسیر تقابل نظامی قطعی است و نه راهحل دیپلماتیک هموار. در چنین شرایطی، سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا و احتمال تشدید تنش تا سطح حمله آمریکا به ایران بیش از هر زمان دیگری به محاسبات سیاسی دو طرف و تحولات میدانی وابسته شده است.
ارسال نظر