دونالد ترامپ، به فاکس نیوز گفت که ایران در حال مذاکره است / جنگ منطقه ای شکل میگیرد؟
تأکید لاریجانی بر «پیشرفت» در شکلگیری ساختار مذاکرات، تلویحاً از وجود کانالها و ابتکاراتی خبر میدهد که هدف آنها جلوگیری از لغزش اوضاع متشنج کنونی به سمت یک تقابل پرهزینه است/ واقعیت این است که خود آمریکاییها هم نمیدانند برنامه ترامپ چیست. اکنون مشخص نیست که علت لشگرکشی آمریکا به منطقه چیست، آیا صرفا برای قدرتنمایی است یا بنا به جنگ است؟ در این میان دلیل سکوت اسرائیل هم روشن نیست. به هر روی مسلم است که ایران و آمریکا در یک تنگنای تصمیمگیری شدیدی قرار دارند و نمیشود به صورت قطعی گفت که چه نتیجهای رخ میدهد
تنش میان آمریکا و ایران
گروه سیاسی مستقل آنلاین- به دنبال لشکرکشی آمریکا به آبهای خاورمیانه و حرف و حدیثها درباره احتمال تنش نظامی میان ایران و آمریکا برخی کشورهای حوزه خلیج فارس از میانجیگری بین این دو کشور گفتند. خبرگزاری ایرنا در همین رابطه نوشت: روز شنبه ۱۱ بهمن ماه ساعاتی پس از آنکه خبرهایی غیررسمی از سفر قریبالوقوع شیخ محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر، به ایران در میانه افزایش تنش در روابط تهران و واشنگتن منتشر شد، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در حساب کاربری خود در شبکه ایکس نوشت: «برخلاف فضاسازی جنگ رسانهای تصنعی، شکلگیری ساختاری برای مذاکرات در حال پیشرفت است.» پیامی کوتاه که در همان ساعات نخست انتشار، بازتاب گستردهای در محافل سیاسی و رسانهای داخلی و خارجی پیدا کرد.
این اظهارنظر، فراتر از یک واکنش مقطعی به موج گمانهزنیهای رسانهای، حامل نشانههایی از تحرکات دیپلماتیک و امنیتی پشتپرده برای مهار تنشها میان ایران و آمریکا است؛ تحرکاتی که در روزهای اخیر و همزمان با تشدید لحن تهدیدآمیز برخی مقامات آمریکایی و افزایش تحرکات نظامی در منطقه، اهمیت دوچندانی یافتهاند. تأکید لاریجانی بر «پیشرفت» در شکلگیری ساختار مذاکرات، تلویحاً از وجود کانالها و ابتکاراتی خبر میدهد که هدف آنها جلوگیری از لغزش اوضاع متشنج کنونی به سمت یک تقابل پرهزینه است.
در همین چارچوب، نقشآفرینی بازیگران منطقهای از جمله قطر، بهعنوان میانجی سنتی میان تهران و واشنگتن، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. همزمانی انتشار اخبار مربوط به سفر مقام ارشد قطری به ایران با پیام دبیر شورای عالی امنیت ملی، این برداشت را تقویت میکند که تلاشهایی هماهنگ برای مدیریت بحران، کاهش سوءمحاسبات و دور کردن سایه جنگ از آسمان ایران در جریان است؛ روندی که اگرچه آرام و کمسر و صدا پیش میرود، اما میتواند در معادلات آینده روابط ایران و آمریکا تعیینکننده باشد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه صبح روز ۱۲ بهمن ماه در خصوص سفر «شیخ محمد بن عبدالرحمن آلثانی» به تهران گفت: نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر، امروز در سفر به تهران با سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه و علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران دیدار و گفتوگو کرد. بقائی این دیدار را در ادامه مساعی جمیله و رایزنی بین کشورهای منطقه درباره تحولات منطقهای و به منظور تبادل نظر درباره صیانت از صلح و ثبات منطقه دانست.
در بیانیه رسمی وزارت امور خارجه قطر نیز در خصوص این سفر آمده است که نخستوزیر و وزیر خارجه این کشور در دیدار با علی لاریجانی، دبیر شورای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، بر لزوم تقویت همکاریهای منطقهای برای کاهش تنش، حمایت از راهحلهای صلحآمیز و جلوگیری از تحمیل پیامدهای درگیری نظامی به مردم منطقه تاکید کرد. وزارت خارجه قطر در این بیانیه اعلام کرد که شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، در این دیدار، حمایت قاطع دوحه از راهحلهای صلح آمیز برای بحران های منطقه ای را مورد تاکید قرار داد و بیان کرد که تقویت امنیت و ثبات در خاورمیانه فقط از طریق گفتوگو و دیپلماسی میسر می شود. همچنین در این دیدار تاکید شد که کشورهای منطقه باید با تلاش جمعی و هماهنگی بین المللی، از تحمیل پیامدهای درگیری نظامی و امنیتی به مردم بیگناه منطقه جلوگیری کنند. نخستوزیر قطر همچنین بر لزوم هماهنگی با کشورهای برادر و دوست برای حل اختلافات از طریق کانالهای دیپلماتیک و اجتناب از رویکردهای تقابلی تاکید کرد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده نیز روز شنبه به فاکس نیوز مدعی شد که ایران در حال مذاکره است و افزود: «آخرین باری که آنها مذاکره کردند مجبور شدیم برنامه هسته ای شان را از بین ببریم، موثر نبود، میدانید.» ترامپ تاکید کرد: «اگر بتوانیم درباره توافقی قانعکننده که منجر به نداشتن سلاح هستهای توسط ایران شود مذاکره کنیم، باید به آن دست یابیم.»
علی بیگدلی، تحلیلگر مسائل سیاست خارجی، درباره این موضوع به «نامهنیوز» گفت: «روابط ایران با غرب و به ویژه با آمریکا بسیار آشفته است و در یکی دو روز اخیر هم بیش از همیشه این روابط تیره شده و خصومت به حداکثر خود رسیده است. من تصور میکنم احتمال مذاکره، قوی نیست. البته اگر جنگی هم شود کل منطقه را در برمیگیرد و امیدوارم کشورهای منطقه بتوانند با میانجیگریهای خود مانع بروز جنگ شوند و سطح تنش میان ایران و آمریکا را کاهش دهند».
او ادامه داد: «واقعیت این است که خود آمریکاییها هم نمیدانند برنامه ترامپ چیست. اکنون مشخص نیست که علت لشگرکشی آمریکا به منطقه چیست، آیا صرفا برای قدرتنمایی است یا بنا به جنگ است؟ در این میان دلیل سکوت اسرائیل هم روشن نیست. به هر روی مسلم است که ایران و آمریکا در یک تنگنای تصمیمگیری شدیدی قرار دارند و نمیشود به صورت قطعی گفت که چه نتیجهای رخ میدهد. حتما جنگ به نفع ما نیست زیرا در همین یکی دو روز که احتمال جنگ افزایش یافت، گرانیها و تورم در داخل هم رو افزایش گذاشت. شرایط اقتصادی ما شکننده است و هر گونه جنگی وضعیت را بدتر میکند. امیدوارم سیاست خارجی ما دارای انعطاف شود زیرا جدای از بحث جنگ، اگر میخواهیم وضعیت معیشتی مردم و بحث اقتصاد قدری بهبود یابد، باید به سمت رفع تحریمها پیش برویم تا از میزان اعتراضات مردم نیز کاسته شود».
بیگدلی در پایان گفت: «ایران نباید روی روسیه هم حساب ویژهای باز کند زیرا روسیه نشان داده است در شرایط بغرنج چندان پای ایران نمیماند؛ به ویژه اینکه از یک سو پوتین با نتانیاهو روابط نزدیکی دارد و از سوی دیگر درگیر جنگ اوکراین است؛ بنابراین نمیشود روی نقشآفرینی روسیه برای حل مشکلات ایران با غرب حساب باز کرد».
ارسال نظر