فرمول جدید دولت برای دریافت یارانه و کالابرگ؛ دهک‌های بالا هم یارانه و کالابرگ می‌گیرند!

طرح جامع حمایتی دولت با اجرای کالابرگ جدید برای ۸۰ میلیون نفر و اصلاح ساختار دهک‌بندی یارانه وارد فاز اجرایی شد؛ طرحی که با هدف حفظ قدرت خرید، انتقال هدفمند یارانه به مصرف‌کننده و استقرار سازوکار تازه در سامانه حمایت دنبال می‌شود.

به گزارش مستقل آنلاین، در ادامه فشارهای اقتصادی و با هدف تقویت امنیت غذایی، بهبود معیشت خانوارها و افزایش ثبات و پیش‌بینی‌پذیری در اقتصاد، طرح جامع حمایتی دولت در قالب یک بسته ۱۵ ماده‌ای وارد فاز اجرایی شد. این برنامه که ذیل سامانه حمایت طراحی شده، قرار است ساختار توزیع منابع حمایتی را هدفمندتر و عادلانه‌تر کند.

آیین‌نامه اجرایی این طرح صبح امروز، یکشنبه ۱۴ دی‌ماه ۱۴۰۴، در نشستی رسمی و سطح‌ بالا با حضور معاون اول رئیس‌جمهور، دبیر شورای عالی امنیت ملی، وزرا، اعضای اقتصادی کابینه، نمایندگان دستگاه‌های اجرایی و استانداران سراسر کشور به‌صورت برخط بررسی و پس از نهایی شدن هماهنگی‌ها، اجرای آن به شکل رسمی آغاز شد. این آیین‌نامه، چارچوب عملیاتی سامانه حمایت را مشخص می‌کند.

بر اساس تصمیمات اتخاذشده، در مرحله نخست و به‌صورت علی‌الحساب، برای ۸۰ میلیون شهروند ایرانی و به مدت چهار ماه، اعتبار خرید کالا به میزان یک میلیون تومان در نظر گرفته شده است که در قالب کالابرگ جدید در اختیار مشمولان قرار می‌گیرد.

رئیس‌جمهور در این جلسه با تأکید بر نظارت مستمر بر روند اجرا اعلام کرد: هرگونه گلوگاه، ناهماهنگی یا اختلال احتمالی باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن برطرف شود و اجازه داده نشود مشکلات اجرایی به شکل انباشته باقی بماند. در همین راستا، کارگروهی ویژه به ریاست بانک مرکزی برای پایش دائمی اجرای طرح و رفع فوری موانع احتمالی تشکیل خواهد شد.

پزشکیان با اشاره به اینکه صیانت از معیشت مردم و حمایت مؤثر از تولیدکنندگان، کسبه و اصناف دو محور اصلی این برنامه است، گفت: مسائل و مطالبات فعالان زنجیره تولید تا مصرف به‌صورت دقیق بررسی و در جلسات منظم استانی پیگیری می‌شود و گزارش اجرای طرح باید به‌صورت روزانه ارائه گردد. این روند، بخشی از سازوکار نظارتی سامانه حمایت خواهد بود.

رئیس‌جمهور همچنین تصریح کرد سیاست دولت در این طرح، حذف یا کاهش یارانه نیست، بلکه انتقال یارانه از ابتدای زنجیره به مصرف‌کننده نهایی است؛ به‌گونه‌ای که هرگونه افزایش قیمت احتمالی جبران شده و قدرت خرید خانوارها حفظ شود. وی تأکید کرد به هیچ عنوان نباید قیمت سایر کالاها و خدمات افزایش یابد و نظارت‌های میدانی و قاطع در این زمینه اعمال خواهد شد.

در بخش دیگری از نشست، آیین‌نامه اجرایی حمایت از صنایع متناسب با سیاست ارزی جدید بررسی شد و هماهنگی‌های لازم برای اجرای آن به عمل آمد. پزشکیان اطمینان داد که اصناف و صنایع، به‌ویژه در تأمین نقدینگی مورد نیاز، با مشکلی مواجه نخواهند شد و حمایت از تولید با قوت ادامه می‌یابد. همچنین فعالان اقتصادی باید به‌طور کامل در جریان سازوکارهای اجرایی قرار گیرند.

برای جلوگیری از کمبود در بازار، تصمیم گرفته شد ترخیص تمامی نهاده‌های دامی و کالاهای اساسی موجود در بنادر و گمرکات کشور، از امروز و به‌صورت فوری انجام شود تا زنجیره تأمین بدون وقفه فعال بماند.

در ادامه، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از تغییر اساسی در نظام حمایتی کشور خبر داد. به گفته احمد میدری، مبنای پرداخت‌ها دیگر صرفاً بر اساس دهک‌بندی یارانه نخواهد بود و فرمولی جدید و دقیق‌تر جایگزین دهک‌بندی یارانه فعلی می‌شود تا عدالت در توزیع منابع عمومی افزایش یابد.

این تصمیم پس از انتقادهای گسترده نسبت به خطاهای دهک‌بندی یارانه موجود و حذف ناعادلانه برخی خانوارها اتخاذ شد. میدری با تأکید بر اینکه قرار گرفتن در دهک‌های بالاتر لزوماً به معنای رفاه بالا نیست، اعلام کرد سیستم قبلی توان سنجش واقعی وضعیت معیشتی را نداشت و نیازمند بازنگری جدی بود.

در طرح جدید که آیین‌نامه آن به هیئت دولت ارسال شده، شاخص‌های متنوع‌تری برای ارزیابی وسع مالی افراد لحاظ می‌شود؛ از جمله درآمد خالص خانوار در کنار هزینه‌های واقعی زندگی مانند اجاره مسکن، خوراک و حمل‌ونقل. همچنین تفاوت هزینه‌های زندگی میان کلان‌شهرها و شهرهای کوچک نیز در این محاسبات لحاظ خواهد شد.

این رویکرد تازه که مبنای تخصیص کالابرگ جدید و پرداخت یارانه نقدی قرار می‌گیرد، قدرت خرید واقعی خانوار را معیار قرار می‌دهد. بر این اساس، خانوارهایی که درآمد اسمی بالاتری دارند اما با هزینه‌های سنگین زندگی مواجه‌اند، به‌صورت ناعادلانه از چرخه دریافت کالابرگ جدید حذف نخواهند شد. در نهایت، اجرای این سیاست‌ها از مسیر سامانه حمایت و با هدف توزیع منصفانه‌تر کالابرگ جدید دنبال می‌شود.