بعید است که فشار آمریکا منجر به تغییر رژیم شود

مصاحبه کننده :محمدحسین واحدی 

مصاحبه اخیر با آقای سون یون دانشجوی دکتری مؤسسه بین المللی مطالعات خاورمیانه دانشگاه شانگهای چین است. وی در مباحث غرب آسیا تسلط بالایی دارد. از ایشان در زمینه روابط ایران آمریکا و رخ داد های احتمالی سوالاتی پرسیده شده است. در این مصاحبه کوشیده شده وقایع اخیر در خاورمیانه به طور موشکافانه بررسی و واکاوی شوند.

مصاحبه شونده:سون یوآن دانشجوی دکتری مؤسسه مطالعات خاورمیانه در دانشگاه مطالعات بین‌المللی شانگهای، چین

1.با توجه به اتفاقات اخیر، آینده ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

در حال حاضر، با توجه به فشارهای فزاینده داخلی و خارجی ایران، دولت احتمالاً بیشتر بر مسائل معیشتی داخلی و بهبود اقتصادی برای حفظ ثبات اجتماعی تمرکز خواهد کرد. در عین حال، ایران سعی خواهد کرد اختلافات خود با ایالات متحده در مورد مسئله هسته‌ای را از طریق کانال‌های سیاسی و دیپلماتیک مدیریت کند تا از رویارویی نظامی مستقیم که می‌تواند به اقتصاد آن آسیب بیشتری برساند، جلوگیری کند.

در حالی که ایالات متحده در حال افزایش بازدارندگی نظامی علیه ایران است، بعید است که چنین فشاری به تنهایی منجر به تغییر رژیم شود، زیرا وضعیت داخلی ایران به تدریج در حال تثبیت است. بازدارندگی ایالات متحده ممکن است ایران را به سمت برخی سازش‌های محدود در مورد مسئله هسته‌ای سوق دهد، اما تهران هنوز خطوط قرمز مشخصی دارد. این بدان معناست که مذاکرات با واشنگتن احتمالاً طولانی خواهد شد و ممکن است برای دستیابی به نتایجی که هر دو طرف را کاملاً راضی کند، با مشکل مواجه شود.

۲. چگونه می‌توان مذاکرات را تمدید کرد وقتی نه اسرائیل و نه دولت آمریکا منتظر نمی‌مانند، چون فکر می‌کنند ایران وقت تلف می‌کند؟

ایالات متحده بازدارندگی نظامی خود را در برابر ایران تقویت خواهد کرد و ممکن است سعی کند از قدرت هوایی محدود خود برای وادار کردن ایران به بازگشت به میز مذاکره استفاده کند. این امر باعث می‌شود دو کشور در دوراهی مذاکره باقی بمانند.

اکنون ایران بر مشروعیت فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم خود تأکید می‌کند و این امر دشواری مذاکرات را افزایش خواهد داد.

3.آیا ایران با آمریکا به توافق خواهد رسید؟

من فکر می‌کنم برای دو طرف رسیدن به توافق بسیار دشوار است، مگر اینکه ایالات متحده تا حدی امتیاز بدهد. و این مذاکره به راحتی مانند قبل است و در دوراهی مذاکره گیر می‌کند.

4.آیا اسرائیل مانع هرگونه توافق جامع خواهد شد؟

مذاکرات فعلی بین ایران و ایالات متحده عمدتاً اکتشافی است و هر دو طرف جدیت یکدیگر را می‌سنجند. برای ایران، هرگونه درخواست برای «غنی‌سازی صفر» یک خط قرمز واضح و تحت هیچ شرایطی غیرقابل قبول است. فشار مداوم ایالات متحده، از جمله بازدارندگی نظامی، جای کمی برای مصالحه باقی می‌گذارد، در حالی که ایران همچنان بر قابلیت‌های دفاعی و تلافی‌جویانه خود تأکید می‌کند و وضعیت را به یک بن‌بست روانی تبدیل می‌کند.

واشنگتن امیدوار است که این فشار، ایران را به یک امتیاز قاطع در مورد مسئله هسته‌ای وادار کند، اما این غیرواقعی است. ایران می‌خواهد غنی‌سازی را حفظ کند و در عین حال اقدامات اعتمادسازی را برای اطمینان از صلح‌آمیز ماندن برنامه هسته‌ای خود پیش ببرد. بدون کمی انعطاف‌پذیری از سوی ایالات متحده در مورد غنی‌سازی، رسیدن به توافق بسیار دشوار خواهد بود.

اسرائیل همچنان یک عامل مهم در مذاکرات هسته‌ای ایالات متحده و ایران است و پیوسته نگرانی‌های امنیتی خود را به واشنگتن ابراز کرده است. این نگرانی‌ها شامل فعالیت‌های هسته‌ای ایران، برنامه موشک‌های بالستیک آن و حمایت آن از گروه‌های مسلح منطقه‌ای است که اسرائیل آنها را تهدید می‌داند.

تا حدودی، این مسائل به پیچیدگی مذاکرات می‌افزاید و تطبیق مذاکرات با منافع اصلی همه طرف‌های درگیر را دشوار می‌کند.

5.چرا آمریکا کمتر از اسرائیل تمایل به اقدام نظامی دارد؟

 به نظر من، اسرائیل اقدامات نظامی را ترجیح می‌دهد، زیرا می‌داند که ایالات متحده برای محافظت از آن هر کاری انجام خواهد داد. اما برای ایالات متحده، نمی‌تواند مانند عراق اقدام نظامی انجام دهد و این باعث می‌شود که بیشتر در خاورمیانه سرمایه‌گذاری کند. اکنون ایالات متحده دوست ندارد بیش از حد در خاورمیانه سرمایه‌گذاری کند.

بنابراین ایالات متحده نمی‌تواند به راحتی اقدامات نظامی را آغاز کند، حتی اگر این کار را بکند، مقیاس آن کاملاً محدود است، گذشته از همه اینها، ایران یک هفته نیست که در منطقه حضور داشته باشد.