روش‌های استعلام دهک‌بندی یارانه‌ها که باید بدانید

گروه اقتصادی اقتصادآنلاین، در شرایطی که افزایش هزینه‌های زندگی و رشد قیمت کالاهای اساسی فشار مضاعفی بر بودجه خانوارها وارد کرده است، سیاست‌های حمایتی دولت بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. همزمان با پرداخت یارانه نقدی مردادماه، دولت برنامه جدیدی را برای به‌روزرسانی اطلاعات اقتصادی خانوارها و بازنگری در دهک‌بندی‌ها دنبال می‌کند؛ اقدامی که می‌تواند بر نحوه پرداخت یارانه و سایر حمایت‌های معیشتی در ماه‌های آینده اثرگذار باشد.

برنامه جدید دولت برای هدفمندسازی توزیع یارانه‌ها

همزمان با پرداخت یارانه نقدی، دولت اجرای برنامه‌ای برای به‌روزرسانی اطلاعات اقتصادی خانوارها را دنبال می‌کند. هدف از این طرح، افزایش دقت در شناسایی وضعیت مالی خانوارها و اصلاح دهک‌بندی بر اساس اطلاعات جدید درآمدی، دارایی‌ها و شرایط اقتصادی افراد است.

در این فرآیند، اطلاعات اقتصادی خانوارها در «پایگاه رفاه ایرانیان» به‌صورت مستمر بررسی و به‌روزرسانی می‌شود و دستگاه‌های مختلف نیز اطلاعات اقتصادی، مالی و درآمدی را در اختیار این پایگاه قرار می‌دهند. دولت با این اقدام به دنبال آن است که منابع حمایتی با دقت بیشتری به خانوارهای نیازمند اختصاص پیدا کند و پرداخت یارانه به افراد غیرمشمول کاهش یابد.

تکمیل اطلاعات اقتصادی خانوارها می‌تواند زمینه را برای اجرای هدفمندتر سایر سیاست‌های حمایتی از جمله کالابرگ الکترونیکی و بسته‌های معیشتی نیز فراهم کند.

آیا دهک‌بندی خانوارها تغییر می‌کند؟

با بازنگری اطلاعات اقتصادی خانوارها، احتمال جابه‌جایی برخی خانوارها میان دهک‌های درآمدی وجود دارد. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مأمور شده است فرآیند بازنگری دهک‌بندی خانوارها را بر اساس اطلاعات جدید اقتصادی دنبال کند.

به این ترتیب، دهک اقتصادی خانوارها ثابت و دائمی نیست و در صورت تغییر درآمد، دارایی یا سایر شاخص‌های اقتصادی، ممکن است دهک یک خانوار نسبت به گذشته تغییر کند. این تغییر می‌تواند بر دریافت یارانه نقدی، کالابرگ الکترونیکی و سایر حمایت‌های دولتی اثرگذار باشد.

هدف از این بازنگری، افزایش دقت در توزیع منابع حمایتی و شناسایی خانوارهایی است که نیاز بیشتری به حمایت‌های دولتی دارند. بنابراین ممکن است برخی خانوارها به دهک‌های بالاتر منتقل شوند و در مقابل، خانوارهایی که شرایط اقتصادی ضعیف‌تری پیدا کرده‌اند، در گروه‌های مشمول حمایت قرار گیرند.

یارانه نقدی چه کسانی حذف خواهد شد؟

حذف یارانه نقدی خانوارهای پردرآمد یکی از محورهای سیاست دولت برای هدفمند کردن پرداخت‌های حمایتی است. بر اساس اطلاعات اقتصادی ثبت‌شده در پایگاه رفاه ایرانیان، خانوارهایی که در بررسی‌های جدید در گروه‌های پردرآمد قرار بگیرند، ممکن است به‌تدریج از فهرست دریافت‌کنندگان یارانه نقدی حذف شوند.

در این ارزیابی، تنها حقوق یا درآمد ماهانه خانوار ملاک نیست و مجموعه‌ای از شاخص‌های اقتصادی مورد بررسی قرار می‌گیرد. گردش حساب و تعداد تراکنش‌های بانکی، املاک و ارزش دارایی‌های ملکی، خودروهای تحت مالکیت، درآمدهای رسمی و اطلاعات مالیاتی و همچنین دارایی‌های سرمایه‌ای مانند سهام و سرمایه‌گذاری‌ها از جمله اطلاعاتی هستند که می‌توانند در تعیین وضعیت اقتصادی خانوار مورد توجه قرار گیرند.

از سوی دیگر، احراز اقامت در ایران نیز به یکی از شروط ادامه بهره‌مندی برخی مشمولان از یارانه و کالابرگ تبدیل شده است. برای برخی افرادی که بر اساس اطلاعات موجود احتمال داده شده است در خارج از کشور اقامت داشته باشند، پیامک احراز اقامت ارسال شده و این افراد تا پایان شهریورماه ۱۴۰۵ فرصت دارند وضعیت اقامت خود را احراز کنند. بر اساس اعلام دولت، تعلیق یارانه و کالابرگ افراد غیرمقیم در این مرحله موقت است و دریافت پیامک به معنای حذف قطعی یارانه نیست؛ مشمولانی که پیامک دریافت کرده‌اند باید مطابق دستورالعمل اعلام‌شده، اطلاعات سکونتی خود را اصلاح یا اقامتشان را احراز کنند تا در صورت تأیید اقامت در ایران، حمایت‌های مربوط ادامه پیدا کند.

روش‌های استعلام دهک‌بندی یارانه‌ها

سرپرستان خانوار برای اطلاع از دهک اقتصادی خود می‌توانند از سه روش اصلی استفاده کنند. روش نخست، مراجعه به سامانه حمایت به نشانی "hemayat.mcls.gov.ir" است که در آن امکان مشاهده دهک اقتصادی خانوار و ثبت درخواست بررسی مجدد وجود دارد. روش دوم، استفاده از کد دستوری "#۴۳۸۵۷*۴*" با شماره تلفن همراه سرپرست خانوار است که نتیجه استعلام به‌صورت پیامکی اعلام می‌شود. روش سوم نیز استعلام تلفنی از طریق شماره "۰۹۲۰۰۰۰۶۳۶۹" است که سرپرست خانوار می‌تواند با وارد کردن اطلاعات مورد نیاز، وضعیت دهک خود را پیگیری کند.

در صورتی که خانواری نسبت به دهک تعیین‌شده اعتراض داشته باشد یا معتقد باشد اطلاعات اقتصادی ثبت‌شده درباره اعضای خانوار صحیح نیست، می‌تواند از طریق سامانه حمایت درخواست بررسی مجدد ثبت کند تا اطلاعات اقتصادی خانوار دوباره مورد ارزیابی قرار گیرد.