از کیان تا ماکان، در نقد استانداردهای دوگانه‌

سوگ کودک، بزرگترین سوگ است و سخت‌ترین پیامد جنگ
 

مجتبی نجفی استاد دانشگاه و تحلیلگر ساکن فرانسه

قبر ماکان جسد ندارد. از او لنگه کفشی به یادگار ماند. سی و هشت روز مادر او امید به زنده بودنش داشت اما سرانجام لنگه کفش کودک نصیبش شد، لنگه کفش نمادین نه تنها ماکان را شناسایی کرد که خود به نشانه ای از مظلومیت بچه های میناب؛ دختران و پسران دانش آموز، آموزگاران و کارمندان تبدیل شد

من همان روز نخست با خبر انهدام مدرسه میناب سوگوار شدم، بدون اینکه به عامل جنایت اشاره ای کنم. فقط و فقط سوگ. اما پیام‌ها سرازیر شدند: "واقعا نمی‌دانی کار خودشان است؟" "نمی‌دانی مثل داستان هواپیمای اوکراینی است" "خود سپاه اعتراف کرده" "عکس از پاکستان است". و من متحیر از اینکه حتی اجازه "سوگ" برای بچه‌ها و ابراز احساسم ندارم.

برای آن‌ها نه جسد ماکان و همشاگردی‌هاش که کیستی قاتل مهم بود.

و من که از ابتدا نسبتی به زشتی و بیهوده بودن این جنگ، که در بازار وهم فروشان اصحاب پروپاگاندا به کالایی پر زرق و برق تبدیل شده بود، بدبین بودم و بارها نسبت به تبعات کنترل ناپذیرش و سستی وهم‌های فروشی، هشدار داده بودم، از اندوهگین‌ترین ایرانیان در روز نخست جنگ، در میانه رقص و شادی، بودم؛ چرا که هم از سوخته شدن این بچه‌های نازنین زخم خوردم، هم ... و هم نسبت به تبعات جنگی که نه نقطه زن که "زیرساخت زن و کودک زن" تبدیل شد، هراسناک.

اما قلب من فرو ریخت. زیرا که باور داشتم در هر شرایطی بین کودک و اسلحه، انتخاب من و میلیون‌ها هموطنم، کودک است. انتظار داشتم بسیاری از آن‌ها که در برابر توجیه نابودی هواپیمای اوکراینی  بدون اما و اگر گفتند "سهوی یا عمدی  غلط کردید" با همین لحن هم به آمریکا بگویند "غلط کردید اشتباهی زدید". از معیارهای دوگانه بیزارم. کودک‌کُشی را هرگز نمی‌بخشم. فرقی ندارد "کی و کجا؟" از تهران و میناب تا صنعا و بیروت، از غزه تا دمشق و تل آویو؛ کودکان ابزار رقابت‌های سیاسی نیستند. برای من بین کیان پیرفلک و ماکان مینابی فرقی نیست، سوگ کودک، بزرگترین سوگ است و سخت ترین پیامد جنگ. از سکوت‌ها و توجیه‌ها گریزانم و ماندن بر پرنسیپ‌های آزادی بخش و نفی خشونت فراگیر نه گزینشی را بزرگترین سرمایه اخلاقی یک ملت می‌دانم و احساس می‌کنم در داستان "میناب" بخشی از تلاش‌ها برای حفظ این سرمایه نمادین به باد رفته.
برای همین هر یادی از کودکان میناب، و محکومیت بی اما و اگر قاتلان در راستای اعاده آن سرمایه نمادین است؛ همان سرمایه‌ای که سال‌ها و دهه‌ها در قلب حکومت دینی بر آن ایستادیم و افزودیم اما گویی در گفتمان ویرانگر "قاتل خوب و بد، خودی و غیر خودی" در حال زوال است.
منبع: کانال تلگرام نویسنده