ترامپ: ایران، امشب و فردا شب زیر باران موشکها خواهد بود!
حمله آمریکا به ایران وارد فاز تازه شد.
حمله آمریکا به ایران اکنون دیگر تنها یک تهدید سیاسی یا رسانهای نیست؛ همزمانی اظهارات تند دونالد ترامپ، ارسال گزارش رسمی عملیات نظامی به کنگره آمریکا، افزایش تنش در تنگه هرمز و فعال شدن میانجیهای منطقهای نشان میدهد بحران وارد مرحلهای شده که میتواند معادلات امنیتی و اقتصادی منطقه را بهطور جدی تغییر دهد.
پشت پرده تهدید تازه ترامپ علیه تهران؛ از حملات داخلی تا بحران تنگه هرمز
دونالد ترامپ در تازهترین مواضع خود از وارد شدن «ضربات سخت» به ایران سخن گفته و توافق پیشین با تهران را «آزمونی ناموفق» توصیف کرده است؛ اظهاراتی که در فضای پرتنش منطقهای، بار دیگر احتمال تشدید رویارویی و حمله آمریکا به ایران را به یکی از مهمترین موضوعات سیاست بینالملل تبدیل کرده است.
ترامپ در این گفتگو ادعا کرده است که واشنگتن اقدامات شدیدی را علیه تهران در دستور کار دارد و ایران در روزهای پیش رو با فشارهای نظامی بیشتری مواجه خواهد شد. همزمان او ضمن اشاره به روابط نزدیک خود با بنیامین نتانیاهو اعلام کرده که در برخی موضوعات با نخستوزیر اسرائیل اختلاف نظر دارد؛ موضوعی که نشان میدهد حتی در داخل محور واشنگتن و تلآویو نیز درباره نحوه مدیریت بحران اجماع کامل وجود ندارد.
در شرایطی که تهدید حمله مجدد آمریکا به ایران در صدر اخبار قرار گرفته، اسناد جدیدی نیز از ارسال گزارش رسمی عملیات نظامی آمریکا به رهبران کنگره حکایت دارد؛ اقدامی که ابعاد حقوقی و سیاسی بحران را پیچیدهتر کرده است.
حمله آمریکا به ایران و آغاز جدال حقوقی در واشنگتن
نامه ارسالشده از سوی کاخ سفید به رهبران کنگره نشان میدهد دولت آمریکا عملیات نظامی انجامشده در داخل ایران را در چارچوب «اقدامات دفاعی» تعریف کرده است.
اما این مسئله بلافاصله اختلاف میان دولت و کنگره را تشدید کرده است. بخش مهمی از نمایندگان معتقدند ادامه جنگ ایران و آمریکا بدون مجوز رسمی کنگره با قوانین ایالات متحده در تضاد است؛ در مقابل کاخ سفید بر اختیارات رئیسجمهور بهعنوان فرمانده کل نیروهای مسلح تأکید دارد.
این اختلاف میتواند به یکی از مهمترین چالشهای داخلی ترامپ تبدیل شود؛ زیرا هرگونه گسترش عملیات نظامی نیازمند حمایت سیاسی و حقوقی گستردهتر در واشنگتن خواهد بود.
تنگه هرمز؛ نقطهای که میتواند همه معادلات را تغییر دهد
همزمان با افزایش تنشها، موضوع تنگه هرمز دوباره به مرکز توجه بازگشته است.
مواضع اخیر مقامهای ایرانی درباره پایان دوران توافقات یکطرفه و اشاره مستقیم به مدیریت تنگه هرمز، این پیام را مخابره میکند که تهران ابزارهای فشار منطقهای قابل توجهی در اختیار دارد.
بسته شدن یا حتی ناامن شدن مسیرهای کشتیرانی در این منطقه میتواند بازار جهانی انرژی را با شوک فوری مواجه کند و قیمت نفت و گاز را به سرعت افزایش دهد.
همین مسئله باعث شده کشورهای منطقه و میانجیهای بینالمللی برای جلوگیری از تشدید بحران وارد عمل شوند.
ورود قطر و پاکستان به پرونده جنگ ایران و آمریکا
گزارشها از فعال شدن کانالهای میانجیگری میان تهران و واشنگتن حکایت دارد.
تماس مقامهای آمریکایی با مسئولان قطری و تلاش کشورهای منطقه برای مهار تنشها نشان میدهد حتی در اوج تهدیدهای نظامی نیز مسیر دیپلماسی کاملاً بسته نشده است.
همزمان سفر میانجیها به تهران و رایزنی درباره امنیت کشتیرانی در خلیج فارس بیانگر آن است که نگرانی اصلی بازیگران منطقهای، گسترش جنگ به آبراههای استراتژیک و زیرساختهای انرژی است.
مهمترین تحول کنونی تنها در احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران خلاصه نمیشود؛ بلکه همزمان سه بحران موازی در حال شکلگیری است:
بحران نظامی میان تهران و واشنگتن؛
بحران حقوقی میان کاخ سفید و کنگره آمریکا؛
بحران اقتصادی ناشی از تهدید امنیت تنگه هرمز.
ترکیب این سه عامل باعث شده وضعیت فعلی با دورههای قبلی تنش میان دو کشور تفاوت داشته باشد.
نکته مهم دیگر این است که آمریکا تلاش میکند عملیات احتمالی خود را محدود، هدفمند و کوتاهمدت نشان دهد تا از ورود به یک جنگ فرسایشی جدید در خاورمیانه جلوگیری کند.
در مقابل، ایران نیز احتمالاً تلاش خواهد کرد هزینههای منطقهای و اقتصادی هرگونه اقدام نظامی را برای واشنگتن افزایش دهد، بدون آنکه درگیری به جنگ تمامعیار تبدیل شود.
حمله آمریکا به ایران اکنون صرفاً یک پرونده نظامی نیست، بلکه به موضوعی چندبعدی تبدیل شده که سیاست داخلی آمریکا، امنیت انرژی جهان و موازنه قدرت در خاورمیانه را بهطور همزمان تحت تأثیر قرار داده است.
اگرچه هنوز نشانهای از حرکت طرفین به سمت جنگ فراگیر مشاهده نمیشود، اما ادامه حملات محدود، افزایش فشارها در تنگه هرمز و تشدید جنگ ایران و آمریکا میتواند منطقه را وارد دورهای از بیثباتی طولانیتر کند.
ارسال نظر