افشاگری آمریکا از قرارداد مخفیانه ایران و روسیه؛ تهران ۵۸۹ میلیون دلار تسلیحات پیشرفته خریده است!

گزارش‌های جدید رسانه‌های غربی از تحرکات هم‌زمان نظامی و دیپلماتیک در پرونده ایران، بار دیگر بحث‌ها درباره حمله آمریکا به ایران و آینده مذاکره ایران و آمریکا را در کانون توجه قرار داده است؛ تحولاتی که به‌گفته تحلیلگران می‌تواند مسیر تنش‌ها در چارچوب «جنگ ایران و آمریکا» را تحت تأثیر قرار دهد.

قرارداد تسلیحاتی محرمانه تهران و مسکو

روزنامه فایننشال تایمز گزارش داده است که جمهوری اسلامی قراردادی محرمانه به ارزش ۵۰۰ میلیون یورو (معادل ۵۸۹ میلیون دلار) برای خرید سامانه‌های پدافندی دوش‌پرتاب پیشرفته با روسیه امضا کرده است.

بر اساس این گزارش که به اسناد محرمانه و اظهارات چند مقام آگاه استناد دارد، این توافق در ماه دسامبر در مسکو امضا شده و بر مبنای آن، روسیه متعهد می‌شود طی سه سال ۵۰۰ واحد پرتاب قابل حمل «وربا» (Verba) و ۲۵۰۰ فروند موشک «۹ام۳۳۶» را به ایران تحویل دهد.

به نوشته فایننشال تایمز، تهران تنها چند روز پس از پایان جنگ ۱۲ روزه، درخواست رسمی برای دریافت این سامانه‌ها را مطرح کرده است؛ موضوعی که از نگاه برخی ناظران می‌تواند در چارچوب نگرانی‌ها درباره احتمال حمله آمریکا به ایران ارزیابی شود.

آرایش گسترده جنگنده‌های آمریکایی در منطقه

این روزنامه پیش‌تر نیز با انتشار تصاویر ماهواره‌ای گزارش داده بود که آمریکا در ماه جاری شمار قابل توجهی جنگنده و هواپیمای نظامی را در پایگاه‌های خود در اردن و عربستان سعودی مستقر کرده است.

بر اساس تصاویر ثبت‌شده از پایگاه هوایی «موفق السلتی» در اردن، دست‌کم ۶۶ جنگنده در این پایگاه مشاهده شده‌اند؛ شامل ۱۸ فروند اف-۳۵، ۱۷ فروند اف-۱۵ و هشت فروند ای-۱۰. همچنین هواپیماهای جنگ الکترونیک ایی‌ای-۱۸ و چندین هواپیمای ترابری نیز در این پایگاه دیده می‌شوند.

گزارش جداگانه‌ای از پایگاه هوایی «شاهزاده سلطان» در عربستان سعودی نیز از افزایش حضور هواپیماهای نظامی حکایت دارد. در این پایگاه، هواپیماهای هشدار زودهنگام ای-۳ و هواپیماهای ترابری سی-۱۳۰ و سی-۵ شناسایی شده‌اند. تحلیلگران نظامی به فایننشال تایمز گفته‌اند این آرایش، نشانه شکل‌گیری یک ساختار عملیاتی کامل برای اجرای یک کارزار هوایی گسترده در منطقه است؛ ارزیابی‌ای که بار دیگر بحث‌ها درباره سناریوی جنگ ایران و آمریکا را برجسته کرده است.

جزئیات توان موشکی ایران از نگاه فاکس‌نیوز

شبکه فاکس نیوز نیز در گزارشی به معرفی برخی از موشک‌های بالستیک ایران پرداخته است. در این گزارش آمده است:

• سجیل با برد تخمینی ۱۲۴۲ مایل، قادر است تمامی پایگاه‌های ایالات متحده در خاورمیانه و اسرائیل را هدف قرار دهد.
• قیام با برد حدود ۴۳۵ مایل، پایگاه‌های آمریکا در عراق، شرق ترکیه، کویت و خلیج فارس را در تیررس دارد.
• شهاب-۳ با برد تقریبی ۷۴۵ مایل، می‌تواند اهدافی در عربستان سعودی، عمان، ترکیه، عراق و سوریه را هدف قرار دهد.
• شهاب-۱ با برد ۱۸۶ مایل، پایگاه‌های آمریکا در شرق عراق، خلیج فارس و کویت را پوشش می‌دهد.

انتشار این جزئیات در رسانه‌های آمریکایی همزمان با استقرار گسترده جنگنده‌ها در منطقه، به گمانه‌زنی‌ها درباره سناریوهای تقابل مستقیم دامن زده و تحلیل‌ها درباره احتمال ورود دو طرف به مرحله‌ای تازه از جنگ ایران و آمریکا را تقویت کرده است.

موضع عراقچی درباره دیپلماسی و دیدار ژنو

در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در گفت‌وگو با شبکه سی‌بی‌اس نیوز در پاسخ به این پرسش که آیا دونالد ترامپ قصد حمله به ایران را دارد یا از تهدید نظامی به‌عنوان اهرم فشار استفاده می‌کند، تصریح کرد: «من نمی‌توانم قضاوت کنم، اما اگر آنها بخواهند برای برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران راه‌حلی پیدا کنند، تنها راه دیپلماسی است.»

وی با اشاره به تجربه‌های گذشته افزود ایران پیش‌تر نیز ثابت کرده که مسیر دیپلماتیک را می‌پذیرد و همچنان شانس دستیابی به یک راه‌حل برد-برد وجود دارد. به گفته او، «نیازی به تجمع نظامی نیست و تجمع نظامی نمی‌تواند ما را تحت فشار قرار دهد.»

عراقچی درباره پیش‌نویس پیشنهاد هسته‌ای نیز گفت تهران همچنان در حال کار بر روی متنی است که نگرانی‌ها و منافع هر دو طرف را در نظر بگیرد. او ابراز امیدواری کرد که در دیدار احتمالی پنج‌شنبه در ژنو، امکان نهایی‌سازی یک متن مناسب و دستیابی به توافقی سریع فراهم شود؛ موضعی که نشان می‌دهد همزمان با افزایش تنش‌های میدانی، مسیر مذاکره ایران و آمریکا همچنان باز است.

در مجموع، هم‌زمانی تحرکات نظامی، گزارش‌های رسانه‌ای و اظهارات دیپلماتیک، فضای پیچیده‌ای را رقم زده که در آن دو سناریوی متضاد – تشدید تنش تا سطح حمله آمریکا به ایران یا احیای روند مذاکره ایران و آمریکا – به‌طور هم‌زمان مطرح است؛ وضعیتی که آینده مناسبات تهران و واشنگتن را در یکی از حساس‌ترین مقاطع سال‌های اخیر قرار داده است.