تله خودبزرگ‌پنداری / بین بازدارندگی واقعی و بزرگنمایی رسانه‌ای مرز باریکی است

وقتی باور کنیم شکست ناپذیریم، نقاط ضعف واقعی خود را نمی‌بینیم

یدالله کریمی پور/ تحلیلگر 

​تاریخ جنگ‌های معاصر یک درس بزرگ دارد: دشمن ابتدا با رسانه شما را غول می‌کند، سپس در میدان واقعی نابودتان می‌کند.

در جریان حمله آمریکا به عراق، پروپاگاندای بین المللی از صدام یک سردار شکست ناپذیر ساخت. این تصویر دروغین چنان توانمند و طراحی شده بود که حتی در داخل ایران، برخی مسئولان و تحلیلگران ارشد دچار اشتباه محاسباتی شدند و پیشنهاد ائتلاف با عراق را دادند. آن‌ها واقعیت نسبت ۱ به ۳۰ قدرت آمریکا و عراق را فدای هیجانات رسانه‌ای کردند. نتیجه آن فریب، سقوط برق آسای بغداد و نابودی کامل ارتش عراق بود.

​مرشایمر را دور بیندازید

امروز افرادی مثل مرشایمر مدام از قدرت بی رقیب ایران و ناتوانی رقبا سخن می‌گویند.

نباید‌ پنداشت که این‌ها لزوما از سر خیرخواهی یا فهم استراتژیک است. این نوع باد کردن ایران می‌تواند یک تله استراتژیک برای دستگاه تصمیم سازی باشد به سه دلیل:

​۱. کوری استراتژیک: وقتی باور کنیم شکست ناپذیریم، نقاط ضعف واقعی خود  را نمی‌بینیم.

۲. توجیه حمله: بزرگ نمایی توان ایران، بهترین ابزار برای رقیب است تا به دنیا ثابت کند ایران یک تهدید فوری و جهانی است و باید پیشدستی کرد.

۳. اشتباه در برآورد: اگر دستگاه تصمیم گیر خیال کند نسبت قدرت واقعی ایران به رقبا، همان چیزی است که رسانه‌ها می‌گویند، دست به اقداماتی می‌زند که پایانش فاجعه بار خواهد بود.

​نتیجه گیری نهایی برای اتاق‌های فکر

پیام روشن است: بین بازدارندگی واقعی و بزرگنمایی رسانه‌ای مرز باریکی است.

دستگاه تصمیم سازی نباید اجازه دهد نارسیسیسم ملی (خودشیفتگی استراتژیک) جایگزین محاسبات دقیق ریاضی و نظامی ژئوپلیتیک شود. ستایش تحلیل‌گران غربی از قدرت ایران، نباید ما را به مسیر صدام حسین بکشاند که در توهم خالد بن ولید بودن، واقعیت ویرانگر موازنه قدرت را فراموش کرد.

​کوتاه: 

تعریف و تمجید دشمن و رسانه‌های خارجی، خطرناک تر از تهدیدهای آن‌هاست. قدرت را باید در واقعیت میدان و سفره مردم دید، نه در مقالات مرشایمر.